Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

27 Ionawr 1973

Y cais yna

Mae Gareth Edwards yn gorffen symudiad hyd y cae i’r Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon, a elwir yn aml y cais gorau erioed.

Llun: Gareth Edwards o Waun-Cae-Gurwen · Neil Bennett, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ddydd Sadwrn 27 Ionawr 1973, ar Barc yr Arfau yng Nghaerdydd, gorffennodd Gareth Edwards symudiad i’r Barbariaid yn erbyn Seland Newydd a elwir o hyd y cais gorau a sgoriwyd erioed.

Dyddiad27 Ionawr 1973
MaesParc yr Arfau, Caerdydd
SgôrY Barbariaid 23, Seland Newydd 11
Y symudiadWyth chwaraewr mewn 22 eiliad

O ddyfnder ei 22 ei hun#

Cododd Phil Bennett y bêl yn ddwfn yn ei 22 ei hun a gadael y taclwyr cyntaf ar ei ôl gyda chamau ochr chwim fel rasel.

Phil Bennett, a ddechreuodd y symudiad
Phil Bennett, a ddechreuodd y symudiad · Llun: Stefano Delfrate, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Oddi wrtho aeth drwy JPR Williams, John Pullin, John Dawes, Tom David a Derek Quinnell, ac ymlaen i Gareth Edwards, a’i gorffennodd. Roedd wyth chwaraewr wedi trafod y bêl mewn 22 eiliad.

Geiriau Cliff Morgan#

Wrth sylwebu i’r BBC dywedodd Cliff Morgan: “if the greatest writer of the written word had written that story no one would have believed it”, pe bai’r awdur mwyaf erioed wedi ysgrifennu’r stori honno, ni fyddai neb wedi’i chredu.

Y bachgen o Waun-Cae-Gurwen#

Ganed Edwards yng Ngwaun-Cae-Gurwen ar 12 Gorffennaf 1947. Enillodd 53 o gapiau dros Gymru heb golli’r un gêm, a chafodd ei wneud yn gapten yn 20 oed. Yn 2003 pleidleisiodd chwaraewyr rhyngwladol y byd mai ef oedd y chwaraewr gorau erioed.

Cerflun Gareth Edwards yng Nghanolfan Dewi Sant, Caerdydd
Cerflun Gareth Edwards yng Nghanolfan Dewi Sant, Caerdydd · Llun: peter clayton, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Cyn ac wedyn

  1. Dechrau’r oes aur

    Mae Cymru’n ennill y Gamp Lawn, y gyntaf o dair yn y 1970au, gyda Gareth Edwards, Barry John a JPR Williams.

    Dechrau’r oes aur
  2. Agor yr amgueddfa lechi yn Llanberis

    Mae gweithdai Fictoraidd Dinorwig yng Ngilfach Ddu yn agor yn amgueddfa, a’i chrefftwyr yn dangos sgiliau’r chwarel.

    Agor yr amgueddfa lechi yn Llanberis
  3. Siroedd ag enwau Cymraeg

    Ail-lunnir Cymru’n wyth sir, ac mae hen enwau fel Gwynedd, Powys a Dyfed yn dychwelyd i’r map.

    Siroedd ag enwau Cymraeg
  4. Radio Cymru

    Mae BBC Radio Cymru yn dechrau darlledu, gorsaf radio genedlaethol yn Gymraeg.

    Radio Cymru

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf