Hanes Cymru / Iaith

Dysgu Cymraeg

Siaradwch ychydig o Gymraeg

Mae iaith Taliesin, Hywel Dda a Glyndŵr i’w chlywed bob dydd yng Nghymru. Dechreuwch gyda gair y dydd a’r ymadroddion y mae pob ymwelydd eu hangen.

Llun: Tudalen o Lyfr Du Caerfyrddin, y llawysgrif hynaf sydd wedi goroesi a ysgrifennwyd yn gyfan gwbl yn Gymraeg · Unknown medieval scribe, CC0 · Wikimedia Commons

Y saith diwrnod diwethaf

    Sut mae’r Gymraeg yn swnio

    Mae’r Gymraeg yn cael ei sillafu fel y mae’n swnio. Dysgwch y llythrennau hyn a gallwch ddweud unrhyw enw lle yng Nghymru. Mae’r acen bron bob amser ar y sillaf olaf ond un.

    c

    Bob amser yn galed, fel yn cathfel yn castell

    ch

    Fel yn loch yr Albanfel yn chwedl

    dd

    Yr th meddal yn thefel yn bardd

    f

    Fel v yn vinefel yn afon

    ff

    Fel f yn offfel yn ffynnon

    g

    Bob amser yn galed, fel yn gofel yn gwlad

    ll

    Rhowch eich tafod lle byddech chi’n dweud l, a chwythwch yn ysgafn heibio iddofel yn llan

    rh

    R anadlog, fel hrfel yn rhyddid

    th

    Yr th caled yn thinfel yn iaith

    u

    Fel ee yn y de; yn ôl yn y gwddf yn y gogleddfel yn Urdd

    w

    Fel llafariad, fel oo yn moonfel yn cwm

    y

    Fel uh yn y rhan fwyaf o eiriau, ac fel i neu ee yn y sillaf olaffel yn mynydd

    si

    Fel sh yn shopfel yn siarad

    Ymadroddion i ddechreuwyr

    Helo a hwyl fawr

    Mae shwmae i’w glywed ym mhobman ac yn gweithio ar unrhyw adeg o’r dydd.

    • Shwmae SHOO-myHello
    • Bore da BOR-eh DAHGood morning
    • Prynhawn da prin-HOWN DAHGood afternoon
    • Noswaith dda NOS-wyth THAGood evening
    • Nos da nohs DAHGood night
    • Sut mae? sit MYHow are you?
    • Da iawn, diolch dah YOWN, DEE-olkhVery well, thanks
    • Hwyl fawr HOO-eel VOWRGoodbye
    • Wela i di WEL-a ee deeSee you

    Os gwelwch yn dda a diolch

    Y geiriau sy’n agor pob drws yng Nghymru.

    • Diolch DEE-olkhThank you
    • Diolch yn fawr DEE-olkh un VOWRThank you very much
    • Os gwelwch yn dda os GWEL-ookh un THAPlease
    • Croeso KROY-soYou’re welcome; welcome
    • Esgusodwch fi es-gis-OD-ookh veeExcuse me
    • Mae’n ddrwg gen i mine THROOG gen eeI’m sorry
    • Iawn YOWNOK, all right
    • Dim problem dim PROB-lemNo problem

    Dod i adnabod rhywun

    Dywedwch eich bod yn dysgu a bydd y rhan fwyaf o siaradwyr Cymraeg yn arafu i chi’n llawen.

    • Beth yw dy enw di? beth yoo duh EN-oo deeWhat’s your name?
    • Fy enw i yw … vuh EN-oo ee yooMy name is …
    • O ble wyt ti’n dod? oh BLEH oo-it teen DOHDWhere are you from?
    • Dw i’n dod o … doo een DOHD ohI come from …
    • Dw i’n dysgu Cymraeg doo een DUS-gee kum-RAYGI’m learning Welsh
    • Wyt ti’n siarad Cymraeg? oo-it teen SHAR-ad kum-RAYGDo you speak Welsh?
    • Ychydig bach uh-KHUD-ig BAHKHJust a little
    • Dw i ddim yn deall doo ee thim un DEH-ahlI don’t understand
    • Yn araf, os gwelwch yn dda un AR-av, os GWEL-ookh un THASlowly, please

    Allan ac o gwmpas

    Ar gyfer y castell, y caffi a’r dafarn.

    • Ble mae’r castell? BLEH mire KAS-tehlWhere is the castle?
    • Ble mae’r tŷ bach? BLEH mire tee BAHKHWhere is the toilet?
    • Faint yw hwn? VYNT yoo HOONHow much is this?
    • Paned o de, plîs PAN-ed oh DEH, pleessA cup of tea, please
    • Peint o gwrw PYNT oh GOO-rooA pint of beer
    • Iechyd da! YEH-khid DAHCheers!
    • Mae hi’n braf heddiw my heen BRAHV HETH-yooIt’s a fine day
    • Mae hi’n bwrw glaw my heen BOO-roo GLOWIt’s raining

    Arwyddion y byddwch yn eu gweld

    Mae pob arwydd ffordd yng Nghymru yn y ddwy iaith. Dyma’r geiriau i chwilio amdanynt.

    • Araf AR-avSlow
    • Ildiwch IL-dee-ookhGive way
    • Ar agor ar AG-orOpen
    • Ar gau ar GYEClosed
    • Mynedfa muh-NED-vaEntrance
    • Allanfa ahl-AN-vaExit
    • Canol y dref KAN-ol uh DREVTown centre
    • Gorsaf GOR-savStation
    • Ysbyty us-BUT-eeHospital
    • Heddlu HETH-leePolice
    • Cadw KAD-oo‘Keep’: the body that cares for the castles of Wales

    Geiriau balch

    Dywediadau y mae pob Cymro a Chymraes yn eu hadnabod.

    • Cymru am byth KUM-ree am BITHWales for ever
    • Yma o hyd UM-a oh HEEDStill here
    • Cofiwch Dryweryn KOV-yookh druh-WER-inRemember Tryweryn
    • Cenedl heb iaith, cenedl heb galon KEN-edl heb YAYTH, KEN-edl heb GAL-onA nation without a language is a nation without a heart
    • Y Ddraig Goch ddyry cychwyn uh THRYG GOHKH THUR-ee KUKH-winThe red dragon will lead the way
    • Dyfal donc a dyr y garreg DUV-al DONK a DEER uh GARR-egSteady tapping breaks the stone
    • Gorau chwarae, cyd-chwarae GOR-eye KHWAR-eye, keed-KHWAR-eyeThe best play is team play
    • Pob lwc pohb LOOKGood luck

    Enwau o’r hanes

    Y teyrnasoedd, y rheolwyr a’r geiriau sydd i’w gweld ar draws y wefan hon. Pwyswch i glywed pob un yn cael ei ddweud yn Gymraeg.

    • Gwynedd GWIN-ethThe kingdom of the north-west
    • Powys POW-issThe kingdom of mid Wales
    • Deheubarth deh-HAY-barthThe kingdom of the south-west
    • Morgannwg mor-GAN-oogThe kingdom of the south-east (Glamorgan)
    • Ceredigion keh-reh-DIG-yonThe land of Ceredig
    • Ynys Môn UN-iss MAWNAnglesey, mother of Wales
    • Aberffraw ab-ER-frowThe royal seat of Gwynedd
    • Dinefwr din-EV-oorThe royal seat of Deheubarth
    • Hywel Dda HUH-wel THAHywel the Good, the lawgiver
    • Rhodri Mawr RHOD-ree MOWRRhodri the Great
    • Gruffudd ap Cynan GRIFF-ith ap KUN-anKing of Gwynedd
    • Llywelyn ap Gruffudd hluh-WEL-in ap GRIFF-ithLlywelyn the Last
    • Owain Glyndŵr OH-wine glin-DOORPrince of Wales, 1400
    • Machynlleth ma-KHUN-hlethWhere Owain held his parliament
    • Tywysog tuh-WUH-sogPrince
    • Mabinogi mab-in-OG-eeThe oldest tales of Wales
    • Cynghanedd kung-HAN-ethThe chime of sounds in strict-metre poetry
    • Eisteddfod eye-STETH-vodA festival of poetry and song
    • Senedd SEN-ethThe Welsh Parliament

    Dathlu

    Ar gyfer cardiau, llwncdestunau a dyddiau arbennig.

    • Penblwydd hapus pen-BLOO-ith HAP-issHappy birthday
    • Llongyfarchiadau hlon-guh-var-KHYAD-eyeCongratulations
    • Nadolig llawen na-DOL-ig HLAH-wenMerry Christmas
    • Blwyddyn newydd dda BLOO-ith-in NEH-with THAHappy new year
    • Dydd Gŵyl Dewi hapus deeth GOO-eel DEH-wee HAP-issHappy St David’s Day
    • Dydd Santes Dwynwen hapus deeth SAN-tes DWIN-wen HAP-issHappy St Dwynwen’s Day
    • Rwy’n dy garu di rween duh GAR-ee deeI love you

    Cyfrif i ddeg

    Cadwodd hen rigymau cyfrif y bugeiliaid y rhifau hyn yn fyw ar y bryniau.

    • Un EENOne
    • Dau DYETwo
    • Tri TREEThree
    • Pedwar PED-warFour
    • Pump PIMPFive
    • Chwech KHWEKHSix
    • Saith SYTHSeven
    • Wyth OO-ithEight
    • Naw NOWNine
    • Deg DAYGTen

    Dyddiau’r wythnos

    Daw’r enwau o’r Lladin, fel enwau’r lleuad, yr haul a’r planedau: Llun o luna (y lleuad), Mawrth o Mars, Mercher o Mercurius, Iau o Iovis, Gwener o Venus, Sadwrn o Saturnus a Sul o sol (yr haul).

    • Dydd Llun deeth HLEENMonday
    • Dydd Mawrth deeth MOWRTHTuesday
    • Dydd Mercher deeth MER-kherWednesday
    • Dydd Iau deeth YAIThursday
    • Dydd Gwener deeth GWEN-erFriday
    • Dydd Sadwrn deeth SAD-oornSaturday
    • Dydd Sul deeth SEELSunday

    Mae pob botwm sain yn chwarae Cymraeg go iawn: recordiad siaradwr Cymraeg lle mae un wedi’i rannu ar Lingua Libre, a llais Cymraeg Prifysgol Bangor fel arall. Rydych chi’n clywed yr un sain ar bob ffôn a chyfrifiadur.

    Yn y canllawiau sain, mae priflythrennau’n dangos y sillaf acennog, kh yw ch yn loch, a hl yw’r ll Gymraeg.

    Lleisiau Cymraeg go iawn: 37 o recordiadau o Lingua Libre, gyda diolch i’r siaradwyr

    Rhodri77 (CC BY-SA 3.0): calon, Chwech, Dau, Dirwy, Dydd Gwener, Dydd Iau, Dydd Mawrth, Dydd Mercher, Dydd Sadwrn, Dydd Sul, gwlad, Heddlu, Pedwar, Pump, Saith, Tri, Un, Wyth, ynys

    OwenBlacker (CC0): Cymru, Iawn, llys, maen, Ysbyty, ysgol

    Eleri James (CC BY-SA 4.0): Ceredigion, Cymraeg, Eisteddfod

    Eleri James (CC BY-SA 3.0): Cadw, Rhodri Mawr

    Jason.nlw (CC0): cwm, Machynlleth

    Eleri1 (CC BY-SA 3.0): Deheubarth, Hywel Dda

    Christopher Griffits (CC BY-SA 4.0): Hiraeth

    Pwyll (CC BY-SA 3.0): iaith

    Trefelio (CC BY-SA 4.0): Senedd

    Mae’r 150 o eiriau ac ymadroddion eraill yn cael eu dweud gan lais cyfrifiadur Cymraeg a hyfforddwyd gan Uned Technolegau Iaith Prifysgol Bangor (techiaith), drwy’r peiriant lleferydd agored Piper (BU-TTS, CC BY; Piper). Daw recordiad siaradwr go iawn yn ei le pan rennir un ar Lingua Libre.

    Datgodiwr enwau lleoedd → Sut y goroesodd yr iaith → Gêm parau geiriau →

    Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf