
Eich taith
Eich taith drwy hanes Cymru
Mae pob tudalen a ddarllenwch yn cael ei thicio yma, mae pob person, lle a chwedl yn gerdyn i’w gasglu mewn setiau, ac mae gemau’n ennill bathodynnau. Nid oes dim yn gadael eich dyfais.
Llun: Crib finiog, greigiog Crib Goch ar bedol yr Wyddfa · Diliff, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Eich cardiau
Mae pob person, lle a chwedl a ddarllenwch yn gerdyn. Mae 271 o gardiau mewn 34 set.
Tŷ Gwynedd
0 / 11Llinach frenhinol Aberffraw, o Faelgwn hyd at dywysogion olaf Cymru.
1/11Maelgwn Gwynedd d. c. 547CC
2/11Cadwallon ap Cadfan d. 634MF
3/11Merfyn Frych d. 844RM
4/11Rhodri Mawr d. 878GC
5/11Gruffudd ap Cynan c. 1055–1137OG
6/11Owain Gwynedd c. 1100–1170LF
7/11Llywelyn Fawr c. 1173–1240DL
8/11Dafydd ap Llywelyn c. 1212–1246LG
9/11Llywelyn ap Gruffudd c. 1223–1282DG
10/11Dafydd ap Gruffudd c. 1238–1283GL
11/11Gwenllian ferch Llywelyn 1282–1337Tŷ Dinefwr
0 / 7Rheolwyr Deheubarth, teyrnas fawr y de-orllewin.
Tŷ Powys
0 / 5Brenhinoedd a thywysogion Powys, ac etifedd Powys a gododd dros Gymru gyfan.
Yr Hen Ogledd
0 / 5Brythoniaid y gogledd, lle y canwyd y farddoniaeth Gymraeg hynaf.
Amddiffynwyr Cymru
0 / 8Y rhai a safodd yn erbyn Rhufain, y Normaniaid a choron Lloegr.
Y Tuduriaid
0 / 7O Benmynydd ym Môn i orsedd Lloegr.
Teulu Arthur
0 / 12Llinach Arthur yn siarteri Llandaf, a’i deulu yn y chwedlau Cymraeg.
1/12Tewdrig ap Llywarch fl. c. 600MT
2/12Meurig ap Tewdrig fl. early 7th centuryO
3/12Onbrawst fl. early 7th centuryA
4/12Arthur c. 605–655MM
5/12Morgan Mwynfawr fl. late 7th centuryUB
6/12Uthr Bendragon Age of ArthurE
7/12Eigr Age of ArthurMU
8/12Madog ab Uthr Age of ArthurG
9/12Gwenhwyfar Age of ArthurLA
10/12Llacheu fab Arthur Age of ArthurGG
11/12Gwalchmai fab Gwyar Age of ArthurM
12/12Medrawd Age of ArthurLlys Arthur
0 / 12Rhyfelwyr, rhianedd ac arwyr llys Arthur yn y cerddi, y Trioedd a’r chwedlau.
1/12Cai fab Cynyr Age of ArthurBP
2/12Bedwyr fab Pedrog Age of ArthurGG
3/12Glewlwyd Gafaelfawr Age of ArthurCF
4/12Caradog Freichfras Age of ArthurTE
5/12Tegau Eurfron Age of ArthurMM
6/12Mabon fab Modron Age of ArthurC
7/12Culhwch Age of ArthurO
8/12Olwen Age of ArthurOU
9/12Owain ab Urien fl. late 6th centuryPE
10/12Peredur fab Efrog Age of ArthurGE
11/12Geraint fab Erbin fl. 6th centuryEY
12/12Enid ferch Ynywl Age of ArthurSaint a phroffwydi hanes Arthur
0 / 10Y beirdd, y proffwydi a’r saint a adwaenai Arthur, yn y cerddi a’r bucheddau.
1/10Myrddin fl. late 6th centuryT
2/10Taliesin fl. late 6th centuryEW
3/10Emrys Wledig fl. 5th centurySD
4/10Dyfrig Sant d. c. 550I
5/10Illtud fl. early 6th centuryC
6/10Cadog c. 497–c. 580G
7/10Gwynllyw fl. c. 500SG
8/10Santes Gwladys fl. c. 500BB
9/10Brychan Brycheiniog fl. 5th centurySC
10/10Sant Carannog fl. c. 530Brenhinoedd y chweched ganrif
0 / 12Brenhinoedd Gwynedd, Powys, Dyfed a’r Hen Ogledd yn oes y saint.
1/12Maelgwn Gwynedd d. c. 547CL
2/12Cadwallon Lawhir fl. early 6th centuryRM
3/12Rhun ap Maelgwn fl. c. 550BY
4/12Brochwel Ysgithrog fl. 6th centuryCG
5/12Cynan Garwyn fl. late 6th centuryG
6/12Gwrthefyr fl. mid 6th centuryUR
7/12Urien Rheged fl. late 6th centuryRH
8/12Rhydderch Hael d. c. 614GL
9/12Gwallog ap Lleënog fl. late 6th centuryGC
10/12Gwenddolau ap Ceidio d. 573LH
11/12Llywarch Hen fl. late 6th centuryMM
12/12Mynyddog Mwynfawr fl. c. 600Saint y chweched ganrif
0 / 12Y saint a gerddodd ffyrdd y môr rhwng Cymru, Llydaw, Cernyw a’r Gogledd.
1/12Illtud fl. early 6th centurySD
2/12Dewi Sant d. c. 589SB
3/12Sant Brynach fl. c. 540SS
4/12Sant Seiriol fl. c. 550SC
5/12Sant Cadfan fl. c. 516ST
6/12Sant Tudno fl. c. 550SK
7/12Cyndeyrn Sant d. c. 612SA
8/12Sant Asa fl. c. 600SA
9/12Sant Pol fl. c. 530ST
10/12Sant Tudwal fl. c. 550SM
11/12Sant Malo fl. c. 550SP
12/12Sant Pedrog fl. c. 550Seintiau Cymru
0 / 12Oes y seintiau, a roddodd i Gymru ei llannau.
1/12Dewi Sant d. c. 589SN
2/12Santes Non fl. 6th centuryI
3/12Illtud fl. early 6th centuryC
4/12Cadog c. 497–c. 580ST
5/12Teilo Sant fl. 6th centurySP
6/12Padarn Sant fl. 6th centurySD
7/12Deiniol Sant d. c. 584SC
8/12Cybi Sant fl. 6th centurySB
9/12Beuno Sant d. c. 640SW
10/12Santes Gwenfrewi fl. 7th centurySM
11/12Santes Melangell fl. 7th centurySD
12/12Santes Dwynwen fl. 5th centuryBeirdd y tywysogion a’r uchelwyr
0 / 8Y beirdd a ganodd i lysoedd Cymru am bedwar can mlynedd.
Y Beibl Cymraeg
0 / 7Yr ysgolheigion a roddodd y Beibl yn Gymraeg, a’r ferch a gerddodd i gael un.
Ceidwaid yr iaith
0 / 8Y bobl a sicrhaodd fod y Gymraeg yn dal i gael ei siarad heddiw.
Menywod a arweiniodd y ffordd
0 / 10Beirdd, nyrsys, meddygon, ymgyrchwyr a phencampwyr.
1/10Gwerful Mechain fl. 1460–1502AG
2/10Ann Griffiths 1776–1805BC
3/10Betsi Cadwaladr 1789–1860C
4/10Cranogwen 1839–1916FH
5/10Frances Hoggan 1843–1927MR
6/10Margaret, Arglwyddes Rhondda 1883–1958KR
7/10Kate Roberts 1891–1985EM
8/10Elaine Morgan 1920–2013BC
9/10Betty Campbell 1934–2017TG
10/10Tanni Grey-Thompson born 1969Meddyliau a newidiodd y byd
0 / 10Yr hafalnod, y gell danwydd, y meicroffon a’r rhyngrwyd.
1/10Robert Recorde c. 1512–1558SG
2/10Syr William Grove 1811–1896AW
3/10Alfred Russel Wallace 1823–1913DH
4/10David Edward Hughes 1831–1900SP
5/10Syr William Preece 1834–1913DD
6/10Donald Davies 1924–2000BJ
7/10Brian Josephson born 1940SG
8/10Syr Clive Granger 1934–2009SE
9/10Syr Martin Evans b. 1941TJ
10/10Tom Parry Jones 1935–2013Morwyr a fforwyr
0 / 10Cymry a hwyliodd, a gerddodd ac a ddringodd i ben draw’r byd.
1/10Madog ab Owain Gwynedd fl. 1170RA
2/10Richard ap Meurig c. 1445–1503SB
3/10Syr Thomas Button c. 1575–1634SM
4/10Syr Harri Morgan c. 1635–1688BR
5/10Barti Ddu 1682–1722JE
6/10John Evans o’r Waunfawr 1770–1799LJ
7/10Lewis Jones 1836–1904SS
8/10Syr Henry Morton Stanley 1841–1904EE
9/10Edgar Evans 1876–1912TJ
10/10Tori James born 1981Llenorion y Gymru fodern
0 / 10Nofelau, cerddi a straeon yn Gymraeg ac yn Saesneg, a ddarllenir ledled y byd.
Lleisiau Cymru
0 / 10Gwlad y gân, o’r tŷ opera i frig y siartiau.
Sêr y llwyfan a’r sgrin
0 / 10Actorion o Gymru a enillodd wobrau mwyaf y byd.
1/10Ray Milland 1907–1986HG
2/10Hugh Griffith 1912–1980RB
3/10Richard Burton 1925–1984DP
4/10Y Fonesig Siân Phillips born 1933SH
5/10Syr Anthony Hopkins born 1937CZ
6/10Catherine Zeta-Jones born 1969MS
7/10Michael Sheen born 1969IG
8/10Ioan Gruffudd born 1973LE
9/10Luke Evans b. 1979TE
10/10Taron Egerton b. 1989Arwyr rygbi
0 / 7Y crysau cochion a wnaeth Gymru yn genedl rygbi.
Arwyr pêl-droed
0 / 6O Billy Meredith i Gareth Bale.
Pencampwyr y byd
0 / 10Aur Olympaidd, teitlau byd a siaced werdd y Meistri.
Llysoedd a chestyll y tywysogion
0 / 7Lle y cynhaliai tywysogion Cymru eu llys ac yr adeiladent mewn carreg.
Y cestyll mawr
0 / 9Cestyll carreg mwyaf nerthol Cymru.
Lleoedd sanctaidd
0 / 8Llwybrau pererinion, ffynhonnau sanctaidd ac ynys yr ugain mil o seintiau.
Cyn hanes
0 / 9Ogofâu, beddrodau, aur a bryngaerau pobl gyntaf Cymru.
1/9Ogof Bontnewydd c. 230,000 BCPC
2/9Ogof Pafiland c. 31,000 BCPI
3/9Pentre Ifan c. 3500 BCBD
4/9Bryn Celli Ddu c. 3000 BCGM
5/9Mwyngloddiau’r Gogarth c. 2000 BCBM
6/9Bryn yr Ellyllon, yr Wyddgrug c. 1900 BCLB
7/9Llyn Cerrig Bach c. 300 BC – AD 60TC
8/9Tre’r Ceiri c. 200 BCCH
9/9Castell Henllys c. 500 BCRhufain yng Nghymru
0 / 4Caerau, mwynglawdd aur a thref gaerog.
Y genedl ddiwydiannol gyntaf
0 / 7Haearn, copr, llechi a glo a yrrodd y byd.
Pedair Cainc y Mabinogi
0 / 4Y pedair chwedl wrth galon y Mabinogion.
Arthur a’r hen chwedlau
0 / 7Y brenin sy’n cysgu, breuddwyd yr ymerawdwr a hela’r twrch mawr.
1/7Y Brenin Arthur, y brenin sy’n cysgu Craig y Ddinas · Cefn Bryn · Bannau BrycheiniogOD
2/7Owain Glyndŵr, na fu farw Moel Hebog · Glyn y GroesCT
3/7Culhwch ac Olwen, a hela’r Twrch Trwyth Preseli · Porth Clais · Afon HafrenDW
4/7Breuddwyd Macsen Wledig Caernarfon · SegontiumCT
5/7Pair Ceridwen a geni Taliesin Llyn Tegid · Y BalaLL
6/7Cyfranc Lludd a Llefelys Llundain · Dinas EmrysRW
7/7Y ddraig goch a’r ddraig wen Dinas Emrys, GwyneddLlynnoedd, cewri a’r Tylwyth Teg
0 / 7Tiroedd dan y dŵr, morynion y llyn, angenfilod a chadair ar fynydd.
1/7Cantre’r Gwaelod Bae Ceredigion · Cardigan BayLF
2/7Morwyn Llyn y Fan Fach Llyn y Fan Fach, Sir GaerfyrddinET
3/7Elidyr a’r Tylwyth Teg Abertawe · SwanseaAA
4/7Afanc Llyn yr Afanc Betws-y-Coed · Glaslyn, EryriCI
5/7Cadair Idris Cadair Idris, MeirionnyddGH
6/7Gelert, y ci ffyddlon Beddgelert, GwyneddTH
7/7Twm Siôn Cati Tregaron · RhandirmwynChwedlau’r seintiau
0 / 3Cariad, ysgyfarnog a ffynnon sanctaidd.
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
































































































































