Hanes Cymru / Cymru Heddiw

born 1969

Michael Sheen

Actor o Bort Talbot, seren The Queen a Frost/Nixon, a lwyfannodd The Passion yn ei dref enedigol ac a dalodd ddyledion 900 o bobl yng Nghymru.

Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
born 1969 (wedi’i gofnodi) Actor Port Talbot Cymru Heddiw Llwyfan a sgrin
Michael Sheen yn New York Comic Con
Michael Sheen yn New York Comic Con · Llun: Wikimedia Commons · Rhododendrites, CC BY-SA 4.0

Mae Michael Sheen o Bort Talbot yn enwog am ddod â phobl go iawn yn fyw: Tony Blair, David Frost, Brian Clough, Kenneth Williams. Gartref mae wedi creu The Passion i Theatr Genedlaethol Cymru, chwarae Aneurin Bevan yn Nye, ac yn 2025 sefydlu Theatr Genedlaethol Gymreig gyda’i arian ei hun.

Ganed5 Chwefror 1969, Casnewydd
TrefPort Talbot
EnwocafThe Queen; Frost/Nixon; The Damned United; Good Omens; Nye

Port Talbot#

Ganed Michael Christopher Sheen yng Nghasnewydd ac o wyth oed fe’i magwyd ym Mhort Talbot, tref enedigol ei rieni, lle canent mewn operâu amatur lleol. Yn bêl-droediwr brwd, cynigiwyd lle iddo yn nhîm ieuenctid Arsenal yn ddeuddeg oed, ond arhosodd y teulu yng Nghymru, a throdd yntau at Theatr Ieuenctid Gorllewin Morgannwg a Theatr Ieuenctid Genedlaethol Cymru.

Yn bymtheg oed, ar dro yn Nhalacharn gyda ffrind a’i dad, helpodd i gloddio hen giât haearn Cwch-dy Dylan Thomas o’r mwd islaw iddo.

Y llwyfan#

Gweithiodd flwyddyn yn Burger Master i dalu ei ffordd i RADA yn Llundain, a thra’n dal yn fyfyriwr gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf yn y West End ochr yn ochr â Vanessa Redgrave. Cyn hir galwodd beirniad ef yn “actor ifanc mwyaf cyffrous ei genhedlaeth”, a bu’n Mozart yn Amadeus yn yr Old Vic, yn Look Back in Anger yn y Theatr Genedlaethol, a Peer Gynt yn Oslo, Tokyo a Llundain. Yn 1991 cyd-sefydlodd gwmni i hybu theatr Gymreig.

Bywydau go iawn#

Ar y sgrin daeth yn enwog am chwarae pobl go iawn: Tony Blair deirgwaith, yn The Deal, The Queen a The Special Relationship; David Frost yn Frost/Nixon; Brian Clough yn The Damned United; Kenneth Williams; a Chris Tarrant. Mae hefyd wedi chwarae Aziraphale yn Good Omens, ac ef ei hun, ochr yn ochr â David Tennant, yn Staged.

The Passion#

Yn 2011 cyfarwyddodd a serennodd yn The Passion i Theatr Genedlaethol Cymru. Yn 2024 chwaraeodd Aneurin Bevan yn Nye, a chyfarwyddo ac actio yn The Way, cyfres i’r BBC a osodwyd yn ei dref.

Theatr i Gymru#

Wrth baratoi i draddodi darlith goffa Raymond Williams, aeth ati i ddysgu hanes Cymru. Yn 2025 sefydlodd y Welsh National Theatre gyda’i arian ei hun, i lwyfannu gwaith Cymreig gydag artistiaid o Gymru.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Hefyd yn yr oes hon

b. 1936

Ralph Steadman

Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)

Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.

Ralph Steadman
1939–2017

Rhodri Morgan

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.

Rhodri Morgan
b. 1941

Syr Martin Evans

Gwobr Nobel am fôn-gelloedd (wedi’i gofnodi)

Gwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.

Syr Martin Evans
b. 1943

Syr Terry Matthews

Arloeswr telathrebu (wedi’i gofnodi)

Peiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.

Syr Terry Matthews

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf