Hanes Cymru / Cymru Heddiw

b. 1936

Ralph Steadman

Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.

Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
b. 1936 (wedi’i gofnodi) Artist inc a sblash Cymru Heddiw Celf a chynllunio
Ralph Steadman
Ralph Steadman · Llun: Wikimedia Commons · Dave, CC BY-SA 2.0

Mae Ralph Steadman, a fagwyd yn Abergele, yn ddarlunydd cartwnau dychanol, gwawdluniau a llyfrau lluniau. Mae wedi tynnu lluniau i Punch a Rolling Stone, darlunio Alice in Wonderland ac Animal Farm, a chynllunio stampiau Prydeinig i Gomed Halley.

Ganed15 Mai 1936, Wallasey, i fam o Gymraes
MagwydAbergele
Adnabyddus amCartwnau, gwawdluniau, darlunio llyfrau
GwobrauDarlunydd y Flwyddyn, Sefydliad Celfyddydau Graffig America, 1979

Abergele#

Ganed Ralph Idris Steadman yn Wallasey i dad o Sais a mam o Gymraes, Gwendoline, a thua diwedd yr Ail Ryfel Byd symudodd y teulu i Gymru. Aeth i’r ysgol ramadeg yn Abergele a’i gadael yn un ar bymtheg.

Dysgodd ei swydd gyntaf, yn ffatri awyrennau de Havilland ym Mrychdyn, luniadu technegol iddo, a hau felly hadau ei yrfa. Wedi’r Gwasanaeth Cenedlaethol aeth i Lundain yn gartwnydd, gan astudio yn East Ham a Choleg Argraffu Llundain.

Inc#

Ymddangosodd ei luniau yn Punch, Private Eye, The Daily Telegraph, The New York Times a Rolling Stone. Ffurfiodd bartneriaeth hir gyda’r awdur Hunter S. Thompson, gan ddarlunio llawer o’i erthyglau a’i lyfrau.

Mae wedi gweithio gyda’r beirdd Ted Hughes, Adrian Mitchell a Brian Patten, a darlunio Alice in Wonderland, Treasure Island, Animal Farm a Fahrenheit 451. Enillodd ei Alice Wobr Darlunio Llyfrau Francis Williams.

Stampiau, adar a llyfrau#

Yn 1985 cynlluniodd bedwar stamp Prydeinig ar gyfer dychweliad Comed Halley, a enillodd Wobr Ddylunio’r BBC. Mae wedi tynnu cloriau albymau, catalogau Oddbins ac, i BirdLife International, yr ibis moel gogleddol sydd mewn perygl.

Mae ei lyfrau lluniau ei hun wedi ennill gwobrau ym Mhrydain, yr Iseldiroedd a’r Eidal, ac yn 1979 enwodd Sefydliad Celfyddydau Graffig America ef yn Ddarlunydd y Flwyddyn. Mae wedi cadw bron y cyfan o’i luniau gwreiddiol ei hun.

Yn 2013 adroddodd y rhaglen ddogfen For No Good Reason hanes ei yrfa, ac yn 2020 casglodd A Life in Ink ei waith.

Hefyd yn yr oes hon

1939–2017

Rhodri Morgan

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.

Rhodri Morgan
b. 1941

Syr Martin Evans

Gwobr Nobel am fôn-gelloedd (wedi’i gofnodi)

Gwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.

Syr Martin Evans
b. 1943

Syr Terry Matthews

Arloeswr telathrebu (wedi’i gofnodi)

Peiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.

Syr Terry Matthews
born 1944

Syr Karl Jenkins

Cyfansoddwr The Armed Man (wedi’i gofnodi)

Cyfansoddwr o Benclawdd ar Benrhyn Gŵyr y mae ei offeren The Armed Man yn un o’r gweithiau a berfformir amlaf gan unrhyw gyfansoddwr byw.

Syr Karl Jenkins

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf