Ralph Steadman
Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph Steadman
1939–2017
Prif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.
Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Rhodri Morgan oedd yr arweinydd cyntaf yng Nghymru i gymryd y teitl Prif Weinidog, a’r hiraf ei wasanaeth: bron i ddeng mlynedd, o 2000 i 2009. Yn fab Cymraeg i Gaerdydd, fe’i cofiwyd ar draws y pleidiau fel “cawr y Gymru ddatganoledig”.FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
| Ganed | 29 Medi 1939, y Rhath, CaerdyddFfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017. |
|---|---|
| Bu farw | 17 Mai 2017FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017. |
| Swyddi | Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; Aelod Cynulliad 1999–2011; Prif Weinidog Cymru 2000–2009FfynhonnellRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol. |
| Wedyn | Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011FfynhonnellRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol. |
Ganed Hywel Rhodri Morgan yn y Rhath i deulu Cymraeg o ysgolheigion: ei dad oedd yr athro Cymraeg T. J. Morgan, a daeth ei frawd Prys yn hanesydd. Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, ac aeth ymlaen i siarad Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg yn rhugl.FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
Fe’i magwyd yn Radur, lle dechreuodd gwylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel gariad oes at arddio. Yn ysgol Radur symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen, ac o Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd aeth i Goleg Sant Ioan, Rhydychen, ac yna, ar ysgoloriaeth, i Harvard.FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
Yn ôl yng Nghymru trefnodd diwtoriaid i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr, yna gweithio’n ymchwilydd i gyngor Caerdydd a’r Swyddfa Gymreig, gan ysgrifennu cynlluniau ar gyfer yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru.FfynhonnellRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.
O 1974 ef oedd swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, ac o 1980 i 1987 bu’n rhedeg swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru, lle bu ei ieithoedd o fudd mawr iddo.FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
Yn 1987 etholodd Gorllewin Caerdydd ef i’r Senedd yn Llundain, ac yn 1999 i’r Cynulliad Cenedlaethol newydd. Ar 16 Chwefror 2000 daeth yn Brif Weinidog, yr arweinydd cyntaf yng Nghymru i ddefnyddio’r teitl, a gwasanaethodd hyd fis Rhagfyr 2009, yn hwy na neb ers hynny.FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
Wedi gadael y swydd daeth yn Ganghellor Prifysgol Abertawe. Bu farw ar 17 Mai 2017, yn 77 oed. Agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn, a chynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ei hun.FfynonellauRhodri Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Hywel Rhodri Morgan (29 Medi 1939 – 17 Mai 2017), Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2000–2009; Aelod Cynulliad Gorllewin Caerdydd 1999–2011 ac Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd 1987–2001; y Prif Weinidog a wasanaethodd hiraf yng Nghymru, 9 mlynedd a 304 diwrnod; Canghellor Prifysgol Abertawe o 2011; ganed yn y Rhath, Caerdydd, mab ieuengaf yr ysgolhaig Cymraeg T. J. Morgan a’r awdur a’r athrawes Huana Morgan; ganed i deulu academaidd Cymraeg, Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, a daeth yn rhugl yn Saesneg, Ffrangeg ac Almaeneg; daeth ei frawd Prys Morgan yn athro hanes yn Abertawe; magwyd yn Radur; dechreuodd ei gariad oes at arddio wrth wylio’i dad yn tyfu llysiau yn y rhyfel; Ysgol Gynradd Radur, lle symudwyd ef ddwy flynedd ymlaen; Ysgol Ramadeg yr Eglwys Newydd; enillodd le yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen, yn 1957, gan raddio mewn athroniaeth, gwleidyddiaeth ac economeg yn 1961; aeth ysgoloriaeth ag ef i Harvard, lle cymerodd radd meistr mewn llywodraeth yn 1963; tiwtor-drefnydd i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr yn ne Cymru; swyddog ymchwil i Gyngor Dinas Caerdydd, y Swyddfa Gymreig a’r Adran Amgylchedd, lle ysgrifennodd bapurau ar ymestyn yr M4 drwy dde Cymru a helpu dod â’r ganolfan trwyddedu cerbydau, y Bathdy Brenhinol a rhan o Gyllid y Wlad i Gymru; cynghorydd economaidd yn yr Adran Masnach a Diwydiant; swyddog datblygu diwydiannol De Morgannwg, ei “swydd ddelfrydol”, 1974–1980; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987, lle bu ei Gymraeg, ei Ffrangeg a’i Almaeneg yn ddefnyddiol.Rhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol.
Teyrnged ar ei farwolaeth, 2017FfynhonnellRhodri Morgan ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Prif Weinidog y Cynulliad Cenedlaethol o 2000 i 2009; y cyntaf i ddefnyddio’r teitl Prif Weinidog; fe’i hetholwyd yn swyddogol ar 16 Chwefror 2000; ymddeolodd ym mis Rhagfyr 2009 a’i ddilyn gan Carwyn Jones; mab yr Athro T. J. Morgan a brawd yr hanesydd Prys Morgan; priododd Julie Morgan yn 1967, dwy ferch a mab mabwysiedig; bu’n byw yn Llanfihangel-y-pwll; pennaeth swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru 1980–1987; bu farw ar 17 Mai 2017 yn 77 oed; agorwyd llyfrau coffa yn y Senedd ac ym Mae Colwyn; talodd gwleidyddion o sawl plaid deyrnged: “Mae Cymru nid yn unig wedi colli gwleidydd arbennig, ond hefyd wedi colli ffigwr tadol”, “Roedd Rhodri Morgan yn gawr y Gymru ddatganoledig”, ac fe’i cofir am arwain Cymru yn y blynyddoedd cynnar a rhoi gwleidyddiaeth Cymru ar droedle cadarn; cynhaliwyd ei angladd yn y Senedd ar 31 Mai 2017.
Erthygl · 12 munAr y bore olaf cyn hanner tymor llithrodd tomen lo i lawr y mynydd ar ysgol Pantglas. Bu farw 144 o bobl, 116 ohonynt yn blant. Dyma hanes y diwrnod hwnnw, y rhybuddion na wrandawodd neb arnynt, y frwydr hir am gyfiawnder, a sut y mae Cymru’n cofio.
Erthygl · 18 munYn 1965 boddwyd pentref Cymraeg yn y bryniau uwchben y Bala i roi dŵr i Lerpwl, er bod tri deg pump o’r tri deg chwe aelod seneddol dros Gymru wedi ei wrthwynebu, ac na phleidleisiodd yr un ohonynt o’i blaid. Hanes Capel Celyn, y bobl a frwydrodd drosto, a’r genedl a ddeffrodd.
Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph SteadmanGwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.
Syr Martin EvansPeiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.
Syr Terry MatthewsCyfansoddwr o Benclawdd ar Benrhyn Gŵyr y mae ei offeren The Armed Man yn un o’r gweithiau a berfformir amlaf gan unrhyw gyfansoddwr byw.
Syr Karl JenkinsYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf