Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1912–1980
Actor Cymraeg o Farian-glas ym Môn a enillodd Oscar am Ben-Hur.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Daeth Hugh Griffith, clerc banc Cymraeg o Farian-glas ym Môn, yn un o actorion cymeriad mawr y llwyfan a’r sgrin. Yn Falstaff ac yn Frenin Llŷr i gwmni Shakespeare yn Stratford, enillodd Oscar am Ben-Hur, yr ail actor a aned yng Nghymru erioed i wneud hynny, ac yng Nghymru fe’i cofir orau fel Caradog Lloyd-Evans yn Grand Slam.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.
| Ganed | 30 Mai 1912, Marian-glas, Môn |
|---|---|
| Ysgol | Ysgol Sir Llangefni |
| Rhyfel | Chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig, India a Burma |
| Llwyfan | Llŷr (1949) a Falstaff (1964) i gwmni Shakespeare |
| Oscar | Yr Actor Cynorthwyol Gorau, Ben-Hur, 1959 |
| Gorsedd | Derbyniwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957 |
| Bu farw | 14 Mai 1980, Llundain |
Ganed Hugh Emrys Griffith ym Marian-glas, Môn, ar 30 Mai 1912, mab ieuengaf Mary a William Griffith, a magwyd ef yn siarad Cymraeg. Daeth ei chwaer, Elen Roger Jones, hefyd yn actores adnabyddus. Aeth i Ysgol Sir Llangefni, ac yna gweithiodd yn glerc banc, gan symud i Lundain i fod yn nes at y theatr.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Griffith ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: actor o Gymro (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), ganed ym Marian-glas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg, mab Mary a William Griffith, brawd Elen Roger Jones; addysgwyd yn Ysgol Sirol Llangefni; symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio; ar gychwyn yn RADA pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd, gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India a Burma; ailgydiodd mewn actio 1946; derbyniwyd i’r Orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957; ffilmiau’n cynnwys The Last Days of Dolwyn (1949), The Titfield Thunderbolt (1953), Lucky Jim (1957), Ben-Hur (1959), Exodus (1960), Mutiny on the Bounty (1962), Tom Jones (1963), Oliver! (1968) a Grand Slam (1978); teledu’n cynnwys Haf o Hyd (1973).Hugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.
Newydd ennill lle yn yr Academi Frenhinol Celfyddyd Drama yr oedd pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd. Gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig, yn India ac yn ymgyrch Burma, a daeth yn ôl i’r llwyfan yn 1946.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Griffith ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: actor o Gymro (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), ganed ym Marian-glas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg, mab Mary a William Griffith, brawd Elen Roger Jones; addysgwyd yn Ysgol Sirol Llangefni; symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio; ar gychwyn yn RADA pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd, gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India a Burma; ailgydiodd mewn actio 1946; derbyniwyd i’r Orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957; ffilmiau’n cynnwys The Last Days of Dolwyn (1949), The Titfield Thunderbolt (1953), Lucky Jim (1957), Ben-Hur (1959), Exodus (1960), Mutiny on the Bounty (1962), Tom Jones (1963), Oliver! (1968) a Grand Slam (1978); teledu’n cynnwys Haf o Hyd (1973).
Ymunodd â chwmni Shakespeare yn Stratford, y Royal Shakespeare Company bellach, lle chwaraeodd yn Love’s Labour’s Lost, Doctor Faustus a The Caucasian Chalk Circle. Ef oedd y Brenin Llŷr yn 1949, ac ystyrir yn aml mai ei Falstaff yn 1964 oedd ei ran fwyaf cofiadwy. Cafodd glod hefyd fel Prospero.FfynonellauHugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.Hugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.
Actiodd ar ddwy ochr yr Iwerydd. Yn 1952 roedd ar Broadway yn Legend of Lovers gyda’i gyd-Gymro Richard Burton, ac yn 1957 a 1958 serennodd yng nghynhyrchiad cyntaf Look Homeward, Angel yn Efrog Newydd, a enillodd iddo enwebiad am Wobr Tony.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.
Mewn ffilmiau o ddiwedd y 1940au, gan gynnwys The Last Days of Dolwyn a Kind Hearts and Coronets, roedd yn fuan yn gweithio yn Hollywood. Am Ben-Hur yn 1959 enillodd Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau. Dim ond un actor a aned yng Nghymru, Ray Milland, a enillodd Oscar o’i flaen.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Griffith ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: actor o Gymro (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), ganed ym Marian-glas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg, mab Mary a William Griffith, brawd Elen Roger Jones; addysgwyd yn Ysgol Sirol Llangefni; symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio; ar gychwyn yn RADA pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd, gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India a Burma; ailgydiodd mewn actio 1946; derbyniwyd i’r Orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957; ffilmiau’n cynnwys The Last Days of Dolwyn (1949), The Titfield Thunderbolt (1953), Lucky Jim (1957), Ben-Hur (1959), Exodus (1960), Mutiny on the Bounty (1962), Tom Jones (1963), Oliver! (1968) a Grand Slam (1978); teledu’n cynnwys Haf o Hyd (1973).Hugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.
Roedd min ar ei rannau comig. Ef oedd yr Athro Welch yn Lucky Jim, ac fel y Sgweier Western yn Tom Jones yn 1963 enwebwyd ef am Oscar eto. Chwaraeodd yr ynad yn Oliver! yn 1968, ac ymddangosodd hefyd yn Exodus a Mutiny on the Bounty.FfynonellauHugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.Hugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Griffith ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: actor o Gymro (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), ganed ym Marian-glas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg, mab Mary a William Griffith, brawd Elen Roger Jones; addysgwyd yn Ysgol Sirol Llangefni; symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio; ar gychwyn yn RADA pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd, gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India a Burma; ailgydiodd mewn actio 1946; derbyniwyd i’r Orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957; ffilmiau’n cynnwys The Last Days of Dolwyn (1949), The Titfield Thunderbolt (1953), Lucky Jim (1957), Ben-Hur (1959), Exodus (1960), Mutiny on the Bounty (1962), Tom Jones (1963), Oliver! (1968) a Grand Slam (1978); teledu’n cynnwys Haf o Hyd (1973).
Ar deledu cafodd rannau mawr yn Quatermass II yn 1955, The Citadel yn 1960 a Clochemerle yn 1972, ac actiodd yn Gymraeg yn Haf o Hyd yn 1973.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Griffith ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: actor o Gymro (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), ganed ym Marian-glas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg, mab Mary a William Griffith, brawd Elen Roger Jones; addysgwyd yn Ysgol Sirol Llangefni; symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio; ar gychwyn yn RADA pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd, gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India a Burma; ailgydiodd mewn actio 1946; derbyniwyd i’r Orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957; ffilmiau’n cynnwys The Last Days of Dolwyn (1949), The Titfield Thunderbolt (1953), Lucky Jim (1957), Ben-Hur (1959), Exodus (1960), Mutiny on the Bounty (1962), Tom Jones (1963), Oliver! (1968) a Grand Slam (1978); teledu’n cynnwys Haf o Hyd (1973).
Yn 1978 chwaraeodd yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yn Grand Slam, comedi BBC Cymru. Cafodd ei berfformiad glod mawr, a daeth y ffilm yn ffefryn yng Nghymru.FfynhonnellHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.
Derbyniwyd ef i Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni yn 1957, yn agos at ei hen ysgol, ac yn 1965 gwnaeth Prifysgol Cymru ef yn ddoethur er anrhydedd mewn llên.FfynonellauHugh Griffith ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: actor o Gymro (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), ganed ym Marian-glas, Sir Fôn, yn rhugl ei Gymraeg, mab Mary a William Griffith, brawd Elen Roger Jones; addysgwyd yn Ysgol Sirol Llangefni; symudodd i Lundain i fod yn nes at gyfleon actio; ar gychwyn yn RADA pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd, gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India a Burma; ailgydiodd mewn actio 1946; derbyniwyd i’r Orsedd gan yr Archdderwydd William Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Llangefni, 1957; ffilmiau’n cynnwys The Last Days of Dolwyn (1949), The Titfield Thunderbolt (1953), Lucky Jim (1957), Ben-Hur (1959), Exodus (1960), Mutiny on the Bounty (1962), Tom Jones (1963), Oliver! (1968) a Grand Slam (1978); teledu’n cynnwys Haf o Hyd (1973).Hugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.Hugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.
Yn 1947 priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend, ac roedd yn gyfaill oes i Dylan Thomas. Bu farw Hugh Griffith yn ei gartref yn Kensington, Llundain, ar 14 Mai 1980, yn chwe deg saith oed.FfynonellauHugh Griffith ↗Wikipedia (Saesneg)Hugh Emrys Griffith (30 Mai 1912 – 14 Mai 1980), actor o Gymro; galwodd BFI Screenonline ef yn ‘actor cymeriad ffyrnig ei olwg, aruthrol’; dros 100 o gynyrchiadau theatr, ffilm a theledu dros 40 mlynedd; yr ail actor a aned yng Nghymru i ennill Oscar, ar ôl Ray Milland, yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959), enwebwyd eto am Tom Jones (1963); actor Shakespeare enwog ac aelod o’r Royal Shakespeare Company; enwebiad Tony am y Look Homeward, Angel gwreiddiol; enwebiadau Golden Globe am Tom Jones, Oliver! a The Fixer; Gwobr Clarence Derwent; ganed ym Marian-glas, Môn, mab ieuengaf Mary a William Griffith; ei chwaer oedd yr actores Elen Roger Jones; Ysgol Sir Llangefni; clerc banc a symudodd i Lundain i fod yn nes at actio; cafodd le yn RADA, yna gwasanaethodd chwe blynedd gyda’r Ffiwsilwyr Cymreig yn India ac yn ymgyrch Burma; ailgydiodd mewn actio yn 1946; clodforwyd fel Falstaff, Lear a Prospero, yn Llundain, Efrog Newydd a Stratford; yn 1952 ar Broadway yn Legend of Lovers gyda Richard Burton; 1958 Look Homeward, Angel gydag Anthony Perkins; yr ynad yn Oliver! (1968); yr ymgymerwr Caradog Lloyd-Evans yng nghomedi BBC Cymru Grand Slam (1978), a gafodd glod mawr; ar deledu yn Quatermass II (1955), The Citadel (1960) a Clochemerle (1972); gradd er anrhydedd gan Brifysgol Cymru, Bangor, 1965; priododd Adelgunde Margaret Beatrice von Dechend yn 1947; cyfaill oes i Dylan Thomas; bu farw yn ei gartref yn Kensington, Llundain, 1980.Hugh Emrys Griffith ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg)Ganed 30 Mai 1912, Môn; dechreuodd yn glerc banc; gwasanaeth yn y fyddin yn yr Ail Ryfel Byd; ymunodd â chwmni Shakespeare Stratford (y Royal Shakespeare Company bellach), gyda Love’s Labour’s Lost, Dr Faustus a The Caucasian Chalk Circle; y Brenin Llŷr yn 1949 a Falstaff yn 1964, a ystyrir yn aml ei berfformiad mwyaf cofiadwy; clod yn The Waltz of the Toreadors gan Anouilh (1956) ac yn Efrog Newydd yn Look Homeward, Angel (1957); rhannau comig mewn ffilmiau â min arnynt, yn eu plith yr Athro Welch yn Lucky Jim (1957) a’r Sgweier Western yn Tom Jones (1963); hefyd Kind Hearts and Coronets (1949), Oliver! (1968) a The Abominable Dr Phibes (1971); Oscar yr Actor Cynorthwyol Gorau am Ben-Hur (1959); doethur er anrhydedd mewn llên, Prifysgol Cymru, 1965; bu farw 14 Mai 1980, Llundain.
Ffynonellau a darllen pellach
Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Actorion o Gymru a enillodd wobrau mwyaf y byd.
1/10Ray Milland 1907–1986HG
2/10Hugh Griffith 1912–1980RB
3/10Richard Burton 1925–1984DP
4/10Y Fonesig Siân Phillips born 1933SH
5/10Syr Anthony Hopkins born 1937CZ
6/10Catherine Zeta-Jones born 1969MS
7/10Michael Sheen born 1969IG
8/10Ioan Gruffudd born 1973LE
9/10Luke Evans b. 1979TE
10/10Taron Egerton b. 1989Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf