Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1913–2000
Offeiriad Anglicanaidd mewn plwyfi mynyddig ac ym Mhen Llŷn, ac un o feirdd Saesneg mawr yr ugeinfed ganrif.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Llenyddiaeth Gymraeg: Yr ugeinfed ganrif a heddiw →

Roedd R. S. Thomas, offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru, yn un o feirdd Saesneg mawr yr ugeinfed ganrif. Dysgodd Gymraeg yn ddeg ar hugain oed a daeth i’w galw’n wir iaith iddo, canodd am ffermwyr bryniau Cymru ac am Dduw sydd yn agos ac yn guddiedig, siaradodd dros dir ac iaith Cymru, ac yn 1996 enwebwyd ef am Wobr Nobel Llenyddiaeth.FfynonellauR. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.Thomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.
| Ganed | 29 Mawrth 1913, Caerdydd |
|---|---|
| Magwyd | Caergybi, Môn |
| Plwyfi | Y Waun, Hanmer, Manafon, Eglwys-fach, Aberdaron |
| Llyfr cyntaf | The Stones of the Field, 1946 |
| Anrhydeddau | Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth, 1964; Gwobr Lannan, 1996 |
| Rhyddiaith Gymraeg | Neb a Blwyddyn yn Llŷn |
| Bu farw | 25 Medi 2000, Pentrefelin, ger Cricieth |
Ganed Ronald Stuart Thomas yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies. Yn 1918 aeth gwaith ei dad ar y môr â’r teulu i Gaergybi, ac yno cafodd y bachgen gysur yn y môr a chrwydro’r wlad o gwmpas. Drwy ei oes teimlai ei hun yn ddyn o ogledd Cymru.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.
Yn 1932 aeth bwrsari ag ef i Goleg y Brifysgol, Bangor, i ddarllen Lladin a’r Clasuron, ac oddi yno aeth i Goleg Mihangel Sant, Llandaf, i baratoi at yr offeiriadaeth. Ordeiniwyd ef yn yr Eglwys yng Nghymru yn 1936.FfynonellauR. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.Thomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.
Yn gurad yn y Waun cyfarfu â Mildred Eldridge, Elsi, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch. Priodasant yn 1940 a buont gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991. Ganed eu mab, Gwydion, yn 1945.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.
O 1942 hyd 1954 bu’n rheithor Manafon ym mryniau Sir Drefaldwyn. Yno, o ddeg ar hugain oed, aeth ati i ddysgu Cymraeg a daeth yn rhugl. Teimlai ei bod yn rhy hwyr i farddoni ynddi, ond daeth i ystyried y Gymraeg yn wir iaith iddo, ac yn ddiweddarach ysgrifennodd ryddiaith yn Gymraeg, gan gynnwys Neb, hanes ei fywyd yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.R. S. Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: bardd o Gymru (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000) a ysgrifennai ei farddoniaeth yn Saesneg ond a gyhoeddodd hefyd ddarlithiau a chyfrolau rhyddiaith yn Gymraeg; offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru; dysgodd Gymraeg ac roedd yn genedlaetholwr digyfaddawd; sefydlwyd Canolfan Astudio R. S. Thomas ym Mhrifysgol Bangor yn 2000 i annog ymchwil i’w waith; ganed yng Nghaerdydd; ei wraig Mildred Elsie Eldridge, arlunydd o Loegr; deuddeg mlynedd yn rheithor Manafon (1942–1954) a thair blynedd ar ddeg yn ficer Eglwys Fach (1954–1967), yna ficer Aberdaron yn Llŷn; ar ymddeol yn 1978 aeth i fyw i’r Rhiw wrth droed Mynydd Rhiw; enillodd Wobr Horst Bienek am farddoniaeth yn 1996; ysgrifennodd Dafydd Elis-Thomas fod ei Uncollected Poems (2013) yn dangos iddo greu campweithiau’r ugeinfed ganrif mewn sawl math o gerdd, gan gynnwys y canu mwyaf deallus am Gymru fel cenedl; gwestai ar Beti a’i Phobol ar Radio Cymru, Chwefror 1996.
Daeth ei lyfr cyntaf, The Stones of the Field, allan yn 1946 a rhoi bywyd i Iago Prytherch, ffermwr tawel ar ucheldir Cymru a ymgorfforai, yng ngeiriau’r bardd, amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden. Cerddodd Iago drwy ei gerddi am chwarter canrif. Dilynodd An Acre of Land yn 1952 a The Minister yn 1953.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.
Daeth enwogrwydd yn 1955 gyda Song at the Year’s Turning, a ganmolwyd ar raglen The Critics y BBC. Yn ei ragair proffwydodd John Betjeman y câi Thomas ei gofio ymhell wedi i Betjeman ei hun gael ei anghofio. Enillodd Wobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol, ac yn 1964 cafodd Thomas Fedal Aur y Frenhines am Farddoniaeth.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.
O’i blwyfi yn Eglwys-fach, o 1954, ac Aberdaron, o 1967, siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i anfon dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai mewn cymunedau Cymreig yn ail gartrefi. Ei arwr mawr ym mywyd Cymru oedd Saunders Lewis.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: bardd o Gymru (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000) a ysgrifennai ei farddoniaeth yn Saesneg ond a gyhoeddodd hefyd ddarlithiau a chyfrolau rhyddiaith yn Gymraeg; offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru; dysgodd Gymraeg ac roedd yn genedlaetholwr digyfaddawd; sefydlwyd Canolfan Astudio R. S. Thomas ym Mhrifysgol Bangor yn 2000 i annog ymchwil i’w waith; ganed yng Nghaerdydd; ei wraig Mildred Elsie Eldridge, arlunydd o Loegr; deuddeg mlynedd yn rheithor Manafon (1942–1954) a thair blynedd ar ddeg yn ficer Eglwys Fach (1954–1967), yna ficer Aberdaron yn Llŷn; ar ymddeol yn 1978 aeth i fyw i’r Rhiw wrth droed Mynydd Rhiw; enillodd Wobr Horst Bienek am farddoniaeth yn 1996; ysgrifennodd Dafydd Elis-Thomas fod ei Uncollected Poems (2013) yn dangos iddo greu campweithiau’r ugeinfed ganrif mewn sawl math o gerdd, gan gynnwys y canu mwyaf deallus am Gymru fel cenedl; gwestai ar Beti a’i Phobol ar Radio Cymru, Chwefror 1996.
O 1967 hyd 1978 bu’n ficer Eglwys Sant Hywyn yn Aberdaron, ar flaen eithaf Llŷn, penrhyn a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr. Gyda H’m yn 1972 dechreuodd gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, cerddi am y môr, yr awyr, yr adar ac am Dduw a ymddangosai’n bresennol bob amser ac eto’n guddiedig.FfynonellauThomas, Ronald Stuart (1913 – 2000), poet and clergyman ↗M. Wynn Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd ar 29 Mawrth 1913, unig fab Thomas Herbert Thomas, capten llong o Sir Aberteifi, a Margaret Davies; magwyd o bump oed yng Nghaergybi, Môn, yn cael cysur gan y môr ac yn crwydro’r wlad o gwmpas; uniaethai’n gryf â gogledd Cymru; oes o wasanaeth yn glerigwr Anglicanaidd Cymreig: y Waun (1937–40), Hanmer a Tallarn Green (1940–42), Manafon (1942–54), Eglwys-fach (1954–67) ac Aberdaron (1967–78), ar flaen eithaf Llŷn, a ddisgrifiodd fel cangen yn crogi rhwng môr ac awyr; gradd yn y Clasuron ym Mangor, yna Coleg Mihangel Sant, Llandaf; gofidiai am y modd y trinid y Gymraeg gan ei Eglwys, yr iaith y daeth yn rhugl ynddi ym Manafon ac a ystyriai’n wir iaith iddo; yn gryf yn erbyn militariaeth yn yr Ail Ryfel Byd; cyflwynodd The Stones of the Field (1946) o Wasg y Derwydd Keidrych Rhys Iago Prytherch, ffermwr tawel yr ucheldir ar ‘the bald Welsh hills’, yn ymgorffori amynedd y tir a dycnwch cnotiog coeden; priododd yn 1940 Mildred (Elsi) Eldridge, enillydd gwobrau yn y Coleg Celf Brenhinol ac arlunydd uchel ei pharch; eu mab Gwydion (1945–2016); Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; daeth enwogrwydd yn 1955 pan ganmolwyd Song at the Year’s Turning ar raglen The Critics y BBC, gyda rhagair gan John Betjeman; Gwobr Heinemann y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol; siaradodd yn erbyn cymryd tir Cymru at ddefnydd milwrol, boddi cymoedd Cymru i roi dŵr i ddinasoedd Lloegr, a phrynu tai yn ail gartrefi; ei arwr diwylliannol mawr oedd Saunders Lewis; dechreuodd H’m (1972) gorff mawr barddoniaeth grefyddol ei flynyddoedd olaf, a ysgrifennwyd yn Aberdaron, penrhyn o greigiau hynafol a groesir gan lwybrau pererinion.R. S. Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: bardd o Gymru (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000) a ysgrifennai ei farddoniaeth yn Saesneg ond a gyhoeddodd hefyd ddarlithiau a chyfrolau rhyddiaith yn Gymraeg; offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru; dysgodd Gymraeg ac roedd yn genedlaetholwr digyfaddawd; sefydlwyd Canolfan Astudio R. S. Thomas ym Mhrifysgol Bangor yn 2000 i annog ymchwil i’w waith; ganed yng Nghaerdydd; ei wraig Mildred Elsie Eldridge, arlunydd o Loegr; deuddeg mlynedd yn rheithor Manafon (1942–1954) a thair blynedd ar ddeg yn ficer Eglwys Fach (1954–1967), yna ficer Aberdaron yn Llŷn; ar ymddeol yn 1978 aeth i fyw i’r Rhiw wrth droed Mynydd Rhiw; enillodd Wobr Horst Bienek am farddoniaeth yn 1996; ysgrifennodd Dafydd Elis-Thomas fod ei Uncollected Poems (2013) yn dangos iddo greu campweithiau’r ugeinfed ganrif mewn sawl math o gerdd, gan gynnwys y canu mwyaf deallus am Gymru fel cenedl; gwestai ar Beti a’i Phobol ar Radio Cymru, Chwefror 1996.
Pan ymddeolodd yn 1978 aeth ef ac Elsi i fyw mewn bwthyn bach yn y Rhiw, wrth droed Mynydd Rhiw yn Llŷn. Yn 1996 enwebwyd ef am Wobr Nobel Llenyddiaeth ac enillodd Wobr Lannan am Gamp Oes a Gwobr Horst Bienek am farddoniaeth.FfynonellauR. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.R. S. Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: bardd o Gymru (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000) a ysgrifennai ei farddoniaeth yn Saesneg ond a gyhoeddodd hefyd ddarlithiau a chyfrolau rhyddiaith yn Gymraeg; offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru; dysgodd Gymraeg ac roedd yn genedlaetholwr digyfaddawd; sefydlwyd Canolfan Astudio R. S. Thomas ym Mhrifysgol Bangor yn 2000 i annog ymchwil i’w waith; ganed yng Nghaerdydd; ei wraig Mildred Elsie Eldridge, arlunydd o Loegr; deuddeg mlynedd yn rheithor Manafon (1942–1954) a thair blynedd ar ddeg yn ficer Eglwys Fach (1954–1967), yna ficer Aberdaron yn Llŷn; ar ymddeol yn 1978 aeth i fyw i’r Rhiw wrth droed Mynydd Rhiw; enillodd Wobr Horst Bienek am farddoniaeth yn 1996; ysgrifennodd Dafydd Elis-Thomas fod ei Uncollected Poems (2013) yn dangos iddo greu campweithiau’r ugeinfed ganrif mewn sawl math o gerdd, gan gynnwys y canu mwyaf deallus am Gymru fel cenedl; gwestai ar Beti a’i Phobol ar Radio Cymru, Chwefror 1996.
Bu farw R. S. Thomas ym Mhentrefelin, ger Cricieth, ar 25 Medi 2000, yn wyth deg saith oed, a’i ail wraig, Elizabeth Vernon, yn ei oroesi. Darllenodd Seamus Heaney, Andrew Motion a Gillian Clarke yn ei gofeb yn Abaty Westminster, ac mae ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog. Sefydlwyd Canolfan Astudio R. S. Thomas ym Mangor yn 2000 i barhau’r astudiaeth o’i waith.FfynonellauR. S. Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Ronald Stuart Thomas (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000), bardd ac offeiriad Anglicanaidd o Gymro a nodwyd am ei genedlaetholdeb a’i ysbrydolrwydd; proffwydodd John Betjeman, wrth gyflwyno Song at the Year’s Turning (1955), y câi Thomas ei gofio ymhell wedi iddo ef ei hun gael ei anghofio; M. Wynn Thomas: un o feirdd Saesneg ac Ewropeaidd mawr yr ugeinfed ganrif; ganed yn 5 Newfoundland Road, Gabalfa, Caerdydd; symudodd y teulu i Gaergybi yn 1918 oherwydd gwaith ei dad yn y Llynges Fasnach; bwrsari yn 1932 i Goleg y Brifysgol, Bangor, lle darllenodd Ladin; ordeiniwyd yn yr Eglwys yng Nghymru 1936; curad y Waun, lle cyfarfu â Mildred ‘Elsi’ Eldridge, arlunydd o Loegr; priodi 1940, gyda’i gilydd hyd ei marwolaeth yn 1991; mab Gwydion ganed 29 Awst 1945; rheithor Sant Mihangel, Manafon, 1942–54, lle dechreuodd ddysgu Cymraeg a chyhoeddi The Stones of the Field (1946), An Acre of Land (1952) a The Minister (1953); dysgodd Gymraeg o 30 oed; ysgrifennodd ddau waith rhyddiaith yn Gymraeg, Neb, hunangofiant yn y trydydd person, a Blwyddyn yn Llŷn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth 1964; ficer Sant Hywyn, Aberdaron, 1967–78; ymddeolodd i’r Rhiw; enwebwyd am Wobr Nobel Llenyddiaeth 1996; Gwobr Lannan am Gamp Oes 1996; bu farw 25 Medi 2000 ym Mhentrefelin ger Cricieth, a’i ail wraig Elizabeth Vernon yn ei oroesi; cofeb yn Abaty Westminster gyda darlleniadau gan Seamus Heaney, Andrew Motion, Gillian Clarke a John Burnside; claddwyd ei lwch ger drws Eglwys Sant Ioan, Porthmadog.R. S. Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: bardd o Gymru (29 Mawrth 1913 – 25 Medi 2000) a ysgrifennai ei farddoniaeth yn Saesneg ond a gyhoeddodd hefyd ddarlithiau a chyfrolau rhyddiaith yn Gymraeg; offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru; dysgodd Gymraeg ac roedd yn genedlaetholwr digyfaddawd; sefydlwyd Canolfan Astudio R. S. Thomas ym Mhrifysgol Bangor yn 2000 i annog ymchwil i’w waith; ganed yng Nghaerdydd; ei wraig Mildred Elsie Eldridge, arlunydd o Loegr; deuddeg mlynedd yn rheithor Manafon (1942–1954) a thair blynedd ar ddeg yn ficer Eglwys Fach (1954–1967), yna ficer Aberdaron yn Llŷn; ar ymddeol yn 1978 aeth i fyw i’r Rhiw wrth droed Mynydd Rhiw; enillodd Wobr Horst Bienek am farddoniaeth yn 1996; ysgrifennodd Dafydd Elis-Thomas fod ei Uncollected Poems (2013) yn dangos iddo greu campweithiau’r ugeinfed ganrif mewn sawl math o gerdd, gan gynnwys y canu mwyaf deallus am Gymru fel cenedl; gwestai ar Beti a’i Phobol ar Radio Cymru, Chwefror 1996.
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Nofelau, cerddi a straeon yn Gymraeg ac yn Saesneg, a ddarllenir ledled y byd.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf