Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
born 1950
Cantores werin o Bontardawe a ganai yn Gymraeg cyn i Paul McCartney ei harwyddo, ac aeth ei ‘Those Were the Days’ i frig y siartiau yn 1968.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd Mary Hopkin, merch Gymraeg o Bontardawe, yn un o’r cantorion cyntaf i’r Beatles eu harwyddo i’w label eu hunain, Apple. Aeth ei sengl gyntaf, Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan Paul McCartney, i rif un ym Mhrydain yn 1968 a gwerthu dros 8 miliwn o gopïau ledled y byd.FfynonellauMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.Mary Hopkin ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: cantores bop a gwerin o Gymru, ganed 3 Mai 1950 ym Mhontardawe; canodd yn Gymraeg ar label Recordiau Cambrian ac yn ddiweddarach roedd yn un o’r cantorion cyntaf i ymuno â label Apple y Beatles; roedd ei record gyntaf, Llais Swynol, yn Gymraeg ar Recordiau Cambrian, cwmni o Bontardawe, a recordiodd sengl gydag Edward Morus Jones, a oedd wedi canu deuawdau gyda Dafydd Iwan.
| Ganed | 3 Mai 1950, PontardaweFfynonellauMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.Mary Hopkin ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: cantores bop a gwerin o Gymru, ganed 3 Mai 1950 ym Mhontardawe; canodd yn Gymraeg ar label Recordiau Cambrian ac yn ddiweddarach roedd yn un o’r cantorion cyntaf i ymuno â label Apple y Beatles; roedd ei record gyntaf, Llais Swynol, yn Gymraeg ar Recordiau Cambrian, cwmni o Bontardawe, a recordiodd sengl gydag Edward Morus Jones, a oedd wedi canu deuawdau gyda Dafydd Iwan. |
|---|---|
| Record gyntaf | Llais Swynol, yn Gymraeg, Recordiau CambrianFfynhonnellMary Hopkin ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: cantores bop a gwerin o Gymru, ganed 3 Mai 1950 ym Mhontardawe; canodd yn Gymraeg ar label Recordiau Cambrian ac yn ddiweddarach roedd yn un o’r cantorion cyntaf i ymuno â label Apple y Beatles; roedd ei record gyntaf, Llais Swynol, yn Gymraeg ar Recordiau Cambrian, cwmni o Bontardawe, a recordiodd sengl gydag Edward Morus Jones, a oedd wedi canu deuawdau gyda Dafydd Iwan. |
| Cân enwocaf | Those Were the Days (1968)FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music. |
| Label | Apple Records, eiddo’r BeatlesFfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music. |
Ganed Mary Elizabeth Blodwen Hopkin i deulu Cymraeg ym Mhontardawe. Cafodd wersi canu bob wythnos yn blentyn a dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Roedd ei recordiau cyntaf yn Gymraeg, i Cambrian, cwmni recordiau ym Mhontardawe ei hun. Llais Swynol oedd y gyntaf, a recordiodd hefyd sengl gydag Edward Morus Jones, a oedd wedi canu deuawdau gyda Dafydd Iwan.FfynonellauMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.Mary Hopkin ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: cantores bop a gwerin o Gymru, ganed 3 Mai 1950 ym Mhontardawe; canodd yn Gymraeg ar label Recordiau Cambrian ac yn ddiweddarach roedd yn un o’r cantorion cyntaf i ymuno â label Apple y Beatles; roedd ei record gyntaf, Llais Swynol, yn Gymraeg ar Recordiau Cambrian, cwmni o Bontardawe, a recordiodd sengl gydag Edward Morus Jones, a oedd wedi canu deuawdau gyda Dafydd Iwan.
Pan enillodd y sioe dalent deledu Opportunity Knocks, gwelodd y model Twiggy hi a dweud wrth Paul McCartney amdani. Arwyddodd ag Apple, a chynhyrchodd McCartney ei sengl gyntaf, Those Were the Days, a ryddhawyd ar 30 Awst 1968.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Aeth i rif un ym Mhrydain ac yng Nghanada ac i rif dau yn America, wedi’i chadw o’r brig yno gan Hey Jude y Beatles yn unig. Gwerthodd dros filiwn a hanner o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig ac fe’i henwebwyd am Grammy.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf, Post Card, a gynhyrchwyd hefyd gan McCartney, rif tri ym Mhrydain, a rhoddodd ei gân ef, Goodbye, rif dau arall iddi yn 1969. Canodd hefyd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Yn 1970 canodd dros y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision. Cyrhaeddodd ei chân, Knock, Knock Who’s There?, rif dau ym Mhrydain a gwerthu dros filiwn o gopïau ledled y byd, a rhoddodd BBC1 gyfres deledu iddi hi ei hun.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Ei halbwm Earth Song/Ocean Song yn 1971 oedd, yn ei barn hi, y record y bu erioed eisiau ei gwneud: dychwelyd at y caneuon gwerin a garai.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Yn y blynyddoedd wedyn canodd ar recordiau llawer o artistiaid eraill, yn eu plith Low gan David Bowie. Dewisodd aelodau Steeleye Span hi i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter, a chanodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch. Daw ei recordiau diweddarach allan ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.FfynhonnellMary Hopkin ↗Wikipedia (Saesneg)Mary Elizabeth Blodwen Hopkin (ganed 3 Mai 1950), cantores o Gymru sydd fwyaf adnabyddus am ei rhif un Prydeinig yn 1968, Those Were the Days; un o’r artistiaid cyntaf i arwyddo i label Apple y Beatles; ganed i deulu Cymraeg ym Mhontardawe; gwersi canu wythnosol yn blentyn; dechreuodd yn gantores werin gyda grŵp lleol, the Selby Set and Mary; rhyddhaodd EP o ganeuon Cymraeg ar Cambrian, label recordiau yn ei thref enedigol; gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent deledu Opportunity Knocks a’i hargymell i Paul McCartney; roedd Those Were the Days, a gynhyrchwyd gan McCartney ac a ryddhawyd 30 Awst 1968, yn rhif un yng ngwledydd Prydain, rhif dau yn yr Unol Daleithiau, lle mai Hey Jude y Beatles yn unig a’i cadwodd o’r brig, rhif un yng Nghanada, gwerthodd dros 1.5 miliwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig a thros 8 miliwn ledled y byd, ac fe’i henwebwyd am Grammy; canodd yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul ar 2 Hydref 1968; canodd ganeuon teitl dwy o ffilmiau Stanley Baker, Where’s Jack? a Kidnapped; cyrhaeddodd ei halbwm cyntaf Post Card (1969), a gynhyrchwyd gan McCartney, gyda Donovan yn chwarae, rif tri ym Mhrydain; cyrhaeddodd Goodbye, a ysgrifennwyd gan McCartney, rif dau (1969); Temma Harbour rif chwech (1970); canodd yng nghôr Govinda (1970), a gynhyrchwyd gan George Harrison; cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1970 gyda Knock, Knock Who’s There?, a gyrhaeddodd rif dau ym Mhrydain ac a werthodd dros filiwn ledled y byd; ei chyfres BBC1 ei hun, Mary Hopkin in the Land of… (1970); wedi Eurovision roedd am ddychwelyd at ei gwreiddiau gwerin; ail albwm Earth Song/Ocean Song (1971), yr albwm y bu erioed eisiau ei gwneud; canodd ar lawer o recordiau gan gynnwys Low gan David Bowie; dychwelodd dan ei henw ei hun yn 1976 gydag If You Love Me (Really Love Me); dewiswyd hi gan aelodau Steeleye Span i ganu rhan y Dywysoges Lirazel ar The King of Elfland’s Daughter; ymddangosodd yng Ngŵyl Werin Caergrawnt gyda Bert Jansch; recordiau diweddarach ar ei label ei hun, Mary Hopkin Music.
Ffynonellau a darllen pellach
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Gwlad y gân, o’r tŷ opera i frig y siartiau.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf