Hanes Cymru / Cymru Heddiw

b. 1984

Duffy

Cantores o Nefyn; ei halbwm Rockferry oedd yr albwm a werthodd orau ym Mhrydain yn 2008, gan ennill Grammy a thair o wobrau Brit.

Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
b. 1984 (wedi’i gofnodi) Cantores Mercy Cymru Heddiw Cerddoriaeth
Duffy
Duffy · Llun: Wikimedia Commons · B. Erdödy, CC BY-SA 3.0

Dechreuodd Duffy, y gantores soul o Nefyn ym Mhen Llŷn, drwy ganu yn Gymraeg ar S4C. Yn 2008 aeth ei chân Mercy a’i halbwm Rockferry i rif un ym Mhrydain a thu hwnt, ac yn 2009 enillodd Grammy a thair Gwobr Brit.

Ganed23 Mehefin 1984, Bangor
MagwydNefyn, Llŷn
GwobrauGrammy, yr Albwm Lleisiol Pop Gorau, 2009; tair Gwobr Brit, 2009

Merch o Nefyn#

Ganed Aimée Anne Duffy ym Mangor a’i magu yn Nefyn gan ei thad, John, a’i mam o Gymraes, Joyce. Aeth i Ysgol Nefyn, gwnaeth ei Lefel A yng Ngholeg Meirion-Dwyfor ym Mhwllheli, a chanai mewn bandiau lleol.

Wawffactor#

Yn 2003 canodd ar Wawffactor, y sioe dalent Gymraeg ar S4C, a daeth yn ail. Yn 2004 recordiodd EP Gymraeg tair cân, Aimée Duffy, a aeth i rif un ar Siart C2 yn 2008.

Addysg soul#

Daeth Jeanette Lee o Rough Trade Records â hi i Lundain a’i chyflwyno i’r gitarydd Bernard Butler, a lenwodd ei chwaraewr cerddoriaeth ag Al Green, Bettye Swann, Scott Walker a Burt Bacharach. Gyda’i gilydd ysgrifennon nhw ganeuon â sain retro newydd, a chymerodd yr albwm bron i bedair blynedd i’w wneud.

Rockferry#

Ar gyfer clawr a fideo teitl ei halbwm cyntaf, ailenwyd Rheilffordd Ffestiniog ym Mhorthmadog yn Rockferry. Gosododd y BBC hi’n ail yn ei Sound of 2008, cymharodd beirniaid hi â Dusty Springfield, ac ym mis Chwefror 2008 aeth Mercy yn syth i rif un.

O amgylch y byd#

Aeth Rockferry i frig siart albymau Prydain a chyrraedd rhif un dros Ewrop ac Ynysoedd y De, a rhif pedwar yn yr Unol Daleithiau. Yn 2009 enillodd y Grammy am yr Albwm Lleisiol Pop Gorau, ac enillodd Duffy Wobrau Brit am Dorri Drwodd Prydeinig, yr Artist Benywaidd Prydeinig Gorau a’r Albwm Prydeinig Gorau. Yn 2010 actiodd am y tro cyntaf, yn y ffilm Patagonia.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Hefyd yn yr oes hon

b. 1936

Ralph Steadman

Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)

Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.

Ralph Steadman
1939–2017

Rhodri Morgan

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.

Rhodri Morgan
b. 1941

Syr Martin Evans

Gwobr Nobel am fôn-gelloedd (wedi’i gofnodi)

Gwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.

Syr Martin Evans
b. 1943

Syr Terry Matthews

Arloeswr telathrebu (wedi’i gofnodi)

Peiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.

Syr Terry Matthews

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf