Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

1951–2026

Bonnie Tyler

Cantores o Sgiwen â’r llais cryg enwog, yr aeth ei ‘Total Eclipse of the Heart’ i rif un ym Mhrydain ac America yn 1983.

Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 4 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
1951–2026 (wedi’i gofnodi) Total Eclipse of the Heart Cymru’r Ugeinfed Ganrif Cerddoriaeth
Bonnie Tyler
Bonnie Tyler · Llun: Wikimedia Commons · Nadir Chanyshev, CC BY-SA 3.0

Bonnie Tyler, merch y glöwr o Sgiwen â’r llais cryg enwog, a ganodd Total Eclipse of the Heart, un o’r senglau a werthodd orau erioed. Yn 1983 aeth y gân a’i halbwm ill dwy i rif un ym Mhrydain, a bu’r record yn llwyddiant ledled y byd.

Ganed8 Mehefin 1951, Sgiwen, Castell-nedd
Bu farw8 Gorffennaf 2026
Caneuon enwocafIt’s a Heartache; Total Eclipse of the Heart; Holding Out for a Hero
AnrhydeddauMBE 2022, am wasanaethau i gerddoriaeth

Sgiwen#

Ganed Gaynor Hopkins yn Sgiwen, ger Castell-nedd, yn ferch i Glyndwr Hopkins, glöwr, a’i wraig Elsie. Fe’i magwyd mewn tŷ cyngor gyda thair chwaer a dau frawd, a lanwodd y tŷ ag Elvis Presley, Frank Sinatra a’r Beatles. Canodd yn gyhoeddus gyntaf yn blentyn, yn y capel.

Gadawodd yr ysgol yn un ar bymtheg a gweithio mewn siop groser, ond gosododd cystadleuaeth dalent leol yn 1969 hi ar lwybr canu. Canodd leisiau cefndir gyda Bobby Wayne & the Dixies ac yna arwain ei band ei hun, Imagination, gan ganu am flynyddoedd mewn tafarnau a chlybiau gyda’r darlledwr Chris Needs yn cyfeilio iddi.

Bonnie Tyler#

Yn 1975 clywodd sgowt talent hi yng Nghlwb y Townsman yn Abertawe a mynd â hi i Lundain. Arwyddodd RCA hi, a dewisodd yr enw Bonnie Tyler o enwau mewn papur newydd. Aeth Lost in France â hi i ddeg uchaf Prydain ac i Top of the Pops.

Cyrhaeddodd It’s a Heartache yn 1977 rif pedwar ym Mhrydain a rhif tri yn America. Yn 1978 aeth ar daith yn yr Unol Daleithiau, gan ganu yn y Greek Theatre yn Los Angeles yn cefnogi Tom Jones, ac yn 1979 enillodd y Grand Prix International yng Ngŵyl Gân Boblogaidd y Byd yn Japan.

Total Eclipse of the Heart#

Ar gyfer ei halbwm nesaf dewisodd y cyfansoddwr a’r cynhyrchydd Jim Steinman. Ysgrifennodd Total Eclipse of the Heart iddi, a ryddhawyd ar 11 Chwefror 1983. Aeth y gân a’r albwm ill dwy i rif un ym Mhrydain, gwerthodd yr albwm dros filiwn o gopïau yn America, a daeth y sengl yn un o’r rhai a werthodd orau erioed. Steinman hefyd a ysgrifennodd ei llwyddiant mawr arall yn yr 1980au, Holding Out for a Hero.

Ledled y byd#

Yn y 1990au cafodd ragor o lwyddiannau ar draws Ewrop, yn eu plith Bitterblue, ac yn 2003 aeth fersiwn Ffrangeg-Saesneg o Total Eclipse, a ganwyd gyda Kareen Antonn, i frig y siartiau yn Ffrainc. Yn 2013 canodd dros y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision ym Malmö.

Cadwai gartref yn y Mwmbwls, ger Abertawe, ac yn 2022 fe’i gwnaed yn MBE am ei gwasanaethau i gerddoriaeth.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Hefyd yn yr oes hon

1861–1947

Syr John Edward Lloyd

Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)

Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.

Syr John Edward Lloyd
1862–1952

Billy Hughes

Prif Weinidog Cymraeg Awstralia (wedi’i gofnodi)

Fe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.

Billy Hughes
1863–1945

David Lloyd George

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.

David Lloyd George
1864–1929

Syr John Morris-Jones

A osododd reolau’r Gymraeg a’r gynghanedd (wedi’i gofnodi)

Athro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.

Syr John Morris-Jones

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf