Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1948–2022
Maswr o Felinfoel y dechreuodd ei gamau ochr y cais enwocaf a sgoriwyd erioed, i’r Barbariaid yn 1973, ac a fu’n gapten y Llewod.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Phil Bennett o Felin-foel oedd maswr y Scarlets, capten Cymru yng Nghamp Lawn 1978 a chapten y Llewod Prydeinig. Ei rediad ef a gychwynnodd gais mawr y Barbariaid yn 1973, a phleidleisiwyd ei gais ei hun yn erbyn yr Alban yn 1977 yn gais gorau Cymru erioed.FfynhonnellPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.
| Ganed | 24 Hydref 1948, Felin-foel, Sir GaerfyrddinFfynhonnellPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon. |
|---|---|
| Bu farw | 12 Mehefin 2022, Felin-foelFfynhonnellPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon. |
| Capiau | 29 i Gymru, 1969–1978, 166 o bwyntiauFfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022. |
| Anrhydeddau | OBE 1978; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; Oriel Anfarwolion World RugbyFfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022. |
Fe’i ganed ym mhentref Felin-foel, ar gyrion Llanelli. Gweithiai ei dad Les yn y gwaith dur a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir, ac yn ei arddegau gweithiodd Phil yn y gwaith dur hefyd. Roedd yn bêl-droediwr mor dda nes i West Ham United gynnig treial iddo.FfynhonnellPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.
Dechreuodd gyda chlwb Felin-foel a chwaraeodd ei gêm gyntaf i Lanelli yn 18 oed, ym mis Tachwedd 1966. Pan symudodd Barry John i Gaerdydd daeth yn faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf y Scarlets oedd pencampwyr clybiau Cymru.FfynhonnellPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.
Bu’n gapten ar Lanelli am chwe thymor yn olynol o 1973. Enillasant Gwpan Cymru bedair gwaith o’r bron o 1973 i 1976, a phan ddaeth y Crysau Duon ar daith yn 1972–73 roedd yn nhîm Llanelli a’u curodd 9–3.FfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022.
Erbyn 1981 roedd wedi chwarae dros 400 gêm i’r clwb a sgorio mwy na 2,500 o bwyntiau.FfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022.
Ar 22 Mawrth 1969 ym Mharis daeth i’r maes yn erbyn Ffrainc, yr eilydd cyntaf erioed i chwarae dros Gymru. O 1972 ef oedd biau crys rhif 10. Roedd dilyn Barry John yn dasg anodd, ond tyfodd yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm.FfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022.
Yn ei flynyddoedd gyda Chymru enillodd ddwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg, ac fel capten arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978. Galwodd The Guardian ef yn Gymro i’w fêr.FfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022.
I’r Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl yn ddwfn yn ei hanner ei hun, curo pedwar dyn a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais enwog Gareth Edwards.FfynhonnellPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.
Gyda Llewod 1974 yn Ne Affrica, yr Anorchfygol, ef oedd y prif sgoriwr gyda 103 o bwyntiau wrth iddynt ennill y gyfres 3–0. Yn 1977 bu’n gapten y Llewod yn Seland Newydd ac yn brif sgoriwr eto, gyda 125 o bwyntiau.FfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022.
Daeth yn sylwebydd i BBC Cymru, ysgrifennodd hanes ei fywyd, Everywhere for Wales, a’i wneud yn llywydd y Scarlets. Ym mis Ebrill 2022 dadorchuddiwyd cerflun pren ohono yn Felin-foel. Galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”, ac mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd at chwaraeon.FfynonellauPhil Bennett ↗Wikipedia (Saesneg)Philip Bennett (24 Hydref 1948 – 12 Mehefin 2022), maswr Llanelli a Chymru; ganed yn Felin-foel, Sir Gaerfyrddin; gweithiai ei dad Les mewn gwaith dur yn Llanelli a’i fam Mary mewn ffatri wasgu ceir; yn ei arddegau gweithiodd yn y gwaith dur a chynigiwyd treial pêl-droed iddo gan West Ham United; dechreuodd gyda chlwb Felin-foel; chwaraeodd gyntaf i Lanelli yn 18 oed ar 12 Tachwedd 1966; dilynodd Barry John yn brif faswr Llanelli, ac yn ei dymor llawn cyntaf enillodd Llanelli Bencampwriaeth Clybiau Cymru’r Western Mail, a’i hennill ddwywaith eto yn ei gyfnod; cyrraedd rownd derfynol Cwpan Her Undeb Rygbi Cymru ym mhob un o’i bum mlynedd gyntaf, gan ei hennill bedair gwaith yn olynol 1973–1976; chwaraeodd yn nhîm Llanelli a gurodd y Crysau Duon 9–3 ar eu taith 1972–73; ymddeolodd o rygbi clwb yn 1981 gyda 2,535 o bwyntiau; 20 gêm i’r Barbariaid; yn erbyn y Crysau Duon ym mis Ionawr 1973 casglodd y bêl o fewn ei 25 ei hun, curo pedwar o chwaraewyr y Crysau Duon a phasio i J. P. R. Williams, gan gychwyn y symudiad a orffennodd gyda chais Gareth Edwards, a ystyrir yn aml y gorau erioed; chwaraeodd gyntaf i Gymru yn erbyn Ffrainc ym Mharis ar 22 Mawrth 1969, eilydd cyntaf erioed Cymru; wedi 1972 cymerodd grys rhif 10; taith y Llewod i Dde Affrica yn 1974, “Yr Anorchfygol”, a enillodd 21 o 22 gêm gydag un yn gyfartal a’r gyfres brawf 3–0, Bennett yn sgorio 103 o bwyntiau, mwy na neb ar y daith; capten y Llewod yn Seland Newydd yn 1977, eto’n brif sgoriwr gyda 125 o bwyntiau; 29 cap i Gymru 1969–1978, dwy Gamp Lawn a thair Coron Driphlyg; arweiniodd Gymru i Gamp Lawn 1978; OBE 1978; sylwebydd BBC Cymru, colofnydd papur newydd; hunangofiant 2004; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; llywydd y Scarlets 2011; Oriel Anfarwolion World Rugby; yn 2020 pleidleisiwyd ei gais yn erbyn yr Alban ym Mawrth 1977 yn gais gorau Cymru erioed; dadorchuddiwyd cerflun gan y cerfiwr pren Simon Hedger yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022; galwodd World Rugby ef yn “un o’r goreuon i chwarae’r gêm erioed”; mae Sefydliad Phil Bennett yn helpu pobl ddifreintiedig ac anabl i gymryd rhan mewn chwaraeon.Phil Bennett ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 29 o gapiau dros Gymru rhwng 1969 a 1978, fel maswr yn bennaf; roedd yn Gymro i’w fêr, fel y nododd The Guardian; capten Llanelli am chwe thymor yn olynol, 1973–1979; un tymor ar bymtheg ar Barc y Strade, mwy na 2,500 o bwyntiau mewn dros 400 gêm, wedyn yn llywydd anrhydeddus y Scarlets; fel olynydd Barry John yn safle’r maswr roedd ganddo dasg anodd, ond datblygodd i fod yn un o’r maswyr gorau yn hanes y gêm; capten Cymru pan enillwyd y Goron Driphlyg ddwywaith a’r Gamp Lawn unwaith; 166 o bwyntiau yn ei 29 gêm dros Gymru; ysgrifennodd hunangofiant dan y teitl Everywhere for Wales a daeth yn sylwebydd rygbi i BBC Cymru; Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, Tachwedd 2005; Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2007; dadorchuddiwyd ei gerflun yn Felin-foel ym mis Ebrill 2022.
Ffynonellau a darllen pellach
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Y crysau cochion a wnaeth Gymru yn genedl rygbi.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf