Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

born 1949

Ken Follett

Nofelydd o Gaerdydd, awdur Eye of the Needle a The Pillars of the Earth, un o awduron mwyaf poblogaidd y byd.

Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
born 1949 (wedi’i gofnodi) Meistr y stori Cymru’r Ugeinfed Ganrif Beirdd ac awduron
Ken Follett yn 2007
Ken Follett yn 2007 · Llun: Wikimedia Commons · LunaFredda, CC BY-SA 2.5

Mae Ken Follett, a aned yng Nghaerdydd, yn nofelydd y gwerthwyd bron 200 miliwn o gopïau o’i lyfrau. Gwnaeth ei enw â’r nofel ysbïo Eye of the Needle, ac mae ei saga adeiladu eglwys gadeiriol, The Pillars of the Earth, wedi gwerthu 26 miliwn o gopïau.

Ganed5 Mehefin 1949, Caerdydd
Llwyddiant cyntafEye of the Needle (1978)
Gwaith enwocafThe Pillars of the Earth (1989)
Llyfrau a werthwydBron 200 miliwn

Bachgen a ddarllenai#

Ganed Kenneth Martin Follett yng Nghaerdydd, plentyn cyntaf Martin Follett, arolygydd treth, a’i wraig Veenie. Roedd ei deulu’n grefyddol iawn ac ni chaniatâent ffilmiau na theledu, felly darllenai. Wedi iddo ddarllen drwy silffoedd y plant yn y llyfrgell cafodd rwydd hynt gyda llyfrau’r oedolion, a Live and Let Die a’i gosododd yn ddiweddarach i ysgrifennu nofelau ias a chyffro.

Symudodd y teulu i Lundain pan oedd yn ddeg. Astudiodd athroniaeth yng Ngholeg Prifysgol Llundain, ac yna dilyn cwrs newyddiaduraeth.

Yn ôl i Gaerdydd#

Yn 1970 daeth adref i Gaerdydd yn ohebydd dan hyfforddiant ar y South Wales Echo. Ar ôl tair blynedd symudodd i’r Evening News yn Llundain ac yna i fyd cyhoeddi, a gyda’r nos ac ar benwythnosau dechreuodd ysgrifennu nofelau ei hun.

Eye of the Needle#

Daeth ei lwyddiant mawr yn 1978 gydag Eye of the Needle, nofel ysbïo a werthodd dros 10 miliwn o gopïau ledled y byd ac a wnaed yn ffilm gyda Donald Sutherland. O hynny ymlaen bu pob nofel a ysgrifennodd yn llwyddiant ysgubol, yn eu plith The Key to Rebecca a The Man from St Petersburg.

Enillodd ei nofel ias a chyffro o’r Ail Ryfel Byd, Jackdaws, Wobr Lenyddol Corine yn 2003.

Kingsbridge#

Yn 1989 cyhoeddodd The Pillars of the Earth, am adeiladu eglwys gadeiriol yn y ddeuddegfed ganrif. Arhosodd ar restr y New York Times am ddeunaw wythnos ac ar restr yr Almaen am chwe blynedd, a daeth yn llyfr enwocaf iddo. Dilynodd pedair nofel Kingsbridge arall, gan gario’r stori o tua 1000 OC hyd y Chwyldro Diwydiannol.

Teulu Williams o Gymru#

Mae ei Drioleg Ganrif, gan ddechrau â Fall of Giants yn 2010, yn dilyn pum teulu drwy’r ugeinfed ganrif. Un ohonynt yw’r teulu Williams, glowyr o Gymru, y daw sawl un ohonynt yn Aelodau Seneddol. Cyhoeddwyd Fall of Giants mewn pedair gwlad ar ddeg ar yr un pryd ac aeth i frig rhestrau’r llyfrau mwyaf poblogaidd.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Hefyd yn yr oes hon

1861–1947

Syr John Edward Lloyd

Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)

Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.

Syr John Edward Lloyd
1862–1952

Billy Hughes

Prif Weinidog Cymraeg Awstralia (wedi’i gofnodi)

Fe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.

Billy Hughes
1863–1945

David Lloyd George

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.

David Lloyd George
1864–1929

Syr John Morris-Jones

A osododd reolau’r Gymraeg a’r gynghanedd (wedi’i gofnodi)

Athro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.

Syr John Morris-Jones

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf