John Davies ar Gofeb y Cyfieithwyr, Llanelwy · Llun: Wikimedia Commons · Llywelyn2000, CC BY-SA 4.0
2 munud o ddarllen
Roedd Dr John Davies o Fallwyd, mab y gwehydd o Lanferres, yn un o’r ysgolheigion mwyaf a welodd Cymru erioed. O’i blwyf ymhlith mynyddoedd Mawddwy coethodd iaith Beibl Cymraeg 1620, ysgrifennodd ramadeg mawr 1621 a geiriadur 1632, a gosododd y sylfeini y saif astudio’r Gymraeg arnynt byth oddi ar hynny.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).John Davies (Mallwyd) ↗Wikipedia (Saesneg)John Davies (c. 1567–1644), mab gwehydd o Lanferres, rheithor Mallwyd o 1604 hyd ei farw; credir mai ef oedd prif olygydd a diwygiwr argraffiad 1620 o’r Beibl Cymraeg, a bu’n gweithio ar Lyfr Gweddi 1621; cyhoeddodd ramadeg Cymraeg yn Lladin, Antiquae linguae Britannicae, yn 1621, ac yn 1632 ei eiriadur, Antiquae linguae Britannicae … et linguae Latinae dictionarium duplex, Cymraeg–Lladin a Lladin–Cymraeg; yn un o brif ysgolheigion y Dadeni diweddar yng Nghymru, bu farw ar 15 Mai 1644 a’i gladdu ym Mallwyd.
Ganed John tua 1567 ym mhlwyf Llanferres, dan fryniau Clwyd, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth. Aeth i Goleg Iesu, Rhydychen, a graddio yn 1594.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).
Daeth yn gyfaill ac yn gynorthwywr i’r Esgob William Morgan, ac mae’n debyg iddo fyw ger Llandaf pan oedd Morgan yn esgob yno. Ar hyd ei oes anrhydeddai Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed, a galwai’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl Cymraeg.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).
Tua 1604 daeth yn rheithor Mallwyd, yn nyffryn Dyfi dan fynyddoedd Mawddwy, ac yno y bu am ddeugain mlynedd, heb adael ei blwyf ond anaml. Cymerodd ei ddoethuriaeth mewn diwinyddiaeth yn Rhydychen yn 1616. Tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, yr oedd ei chwaer yn wraig i’r Esgob Richard Parry.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).
Gyda’r Esgob Richard Parry diwygiodd Feibl William Morgan, a daeth yr argraffiad newydd allan yn 1620. Rhoddir llawer o’r clod am iaith gyson, gywir a hardd y Beibl hwnnw, y Beibl a ddarllenodd y Cymry am dros dri chan mlynedd, i John Davies heddiw.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).Bible translations into Welsh ↗Wikipedia (Saesneg)Gorchmynnodd Deddf 1563 i esgobion Cymru a Henffordd drefnu cyfieithu’r Beibl a’r Llyfr Gweddi; cyhoeddwyd Testament Newydd Salesbury ar 7 Hydref 1567; Beibl cyfan William Morgan yn 1588 oedd y Beibl Cymraeg a ddefnyddiwyd fwyaf am ganrifoedd; diwygiodd Richard Parry a John Davies ef, gan goethi’r iaith a’i dwyn yn nes at Fersiwn y Brenin Iago 1611, a chyhoeddwyd eu diwygiad yn 1620; yn 1630 bwriadwyd Y Beibl Bach, llai o faint, i’w ddefnyddio ar yr aelwyd; rhoddodd y Beibl a’r Llyfr Gweddi statws i’r Gymraeg fel iaith addoli a’i helpu i fyw fel iaith bob dydd.
Yn 1621 cyhoeddodd ei ramadeg Cymraeg, Antiquae Linguae Britannicae Rudimenta, ac yn 1632 ei eiriadur mawr, y Dictionarium Duplex. Ei waith ei hun oedd yr hanner Cymraeg–Lladin, a ddechreuwyd yn 1593, a thynnwyd yr hanner Lladin–Cymraeg o waith Thomas Wiliems o Drefriw. Treuliodd bron flwyddyn yn Llundain yn ei weld drwy’r wasg. Mae’r ddau lyfr yn seiliedig ar flynyddoedd o astudio manwl ar yr hen lawysgrifau a’r beirdd.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).John Davies (Mallwyd) ↗Wikipedia (Saesneg)John Davies (c. 1567–1644), mab gwehydd o Lanferres, rheithor Mallwyd o 1604 hyd ei farw; credir mai ef oedd prif olygydd a diwygiwr argraffiad 1620 o’r Beibl Cymraeg, a bu’n gweithio ar Lyfr Gweddi 1621; cyhoeddodd ramadeg Cymraeg yn Lladin, Antiquae linguae Britannicae, yn 1621, ac yn 1632 ei eiriadur, Antiquae linguae Britannicae … et linguae Latinae dictionarium duplex, Cymraeg–Lladin a Lladin–Cymraeg; yn un o brif ysgolheigion y Dadeni diweddar yng Nghymru, bu farw ar 15 Mai 1644 a’i gladdu ym Mallwyd.
Roedd John Davies yn gopïwr llawysgrifau diflino, ac iddo ef y mae’r diolch fod llawer o destunau Cymraeg Canol wedi goroesi. Daeth detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd allan yn 1710 fel Flores Poetarum Britannicorum, a oedd hefyd yn cynnwys y casgliad printiedig cyntaf o’r Hen Benillion. Trodd hefyd Lyfr y Resolusion i’r Gymraeg yn 1632.FfynonellauJohn Davies, Mallwyd ↗Wicipedia CymraegYsgolhaig, geiriadurwr, awdur a gweinidog o Gymru (tua 1567–1644), a adwaenir fel Dr John Davies, Mallwyd, am iddo dreulio’r rhan fwyaf o’i oes yn rheithor Mallwyd yn yr hen Sir Feirionnydd; ganed yn Llanferres; yn gyfaill i’r Esgob William Morgan, credir mai ef a wnaeth y rhan fwyaf o’r gwaith o ddiwygio testun Beibl Cymraeg 1620 ar gyfer y wasg; yn 1621 cyhoeddodd ei waith pwysicaf, y gramadeg o’r iaith Gymraeg; roedd hefyd yn gopïwr llawysgrifau diwyd, ac rydym yn ddyledus iddo am ddiogelu sawl testun Cymraeg Canol; cyhoeddwyd detholiad o’r cerddi canoloesol a gopïodd ac a olygodd ar ôl ei farw yn y flodeugerdd Flores Poetarum Britannicorum (1710), sy’n cynnwys hefyd y casgliad cyntaf mewn print o’r Hen Benillion; astudiaeth: Ceri Davies, Llên y Llenor: John Davies o Fallwyd (2001).Davies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies (Mallwyd) ↗Wikipedia (Saesneg)John Davies (c. 1567–1644), mab gwehydd o Lanferres, rheithor Mallwyd o 1604 hyd ei farw; credir mai ef oedd prif olygydd a diwygiwr argraffiad 1620 o’r Beibl Cymraeg, a bu’n gweithio ar Lyfr Gweddi 1621; cyhoeddodd ramadeg Cymraeg yn Lladin, Antiquae linguae Britannicae, yn 1621, ac yn 1632 ei eiriadur, Antiquae linguae Britannicae … et linguae Latinae dictionarium duplex, Cymraeg–Lladin a Lladin–Cymraeg; yn un o brif ysgolheigion y Dadeni diweddar yng Nghymru, bu farw ar 15 Mai 1644 a’i gladdu ym Mallwyd.
Bu farw ar 15 Mai 1644 a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai. Ar ddeucanmlwyddiant ei farw codwyd cofeb iddo yn eglwys Mallwyd. Gosododd ei ramadeg a’i eiriadur sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg, a buont yn llunio’r Gymraeg ysgrifenedig am ganrifoedd.FfynonellauDavies, John (Dr John Davies of Mallwyd, c. 1567 – 1644), one of the greatest of Welsh scholars ↗Rhiannon Francis Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym mhlwyf Llanferres, Sir Ddinbych, mab David ap John ap Rees, gwehydd yn ôl y sôn, a’i wraig Elizabeth, merch Lewis ap David Lloyd; roedd ganddo dair chwaer; dywedir iddo dreulio pedair blynedd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, gan raddio ar 16 Mawrth 1593/4; bu’n byw am gyfnod ger Llandaf, efallai pan oedd William Morgan yn esgob yno; yn rhagair ei ramadeg yn 1621 geilw’i hun yn gynorthwywr annheilwng i gyfieithwyr y Beibl, William Morgan a Richard Parry, ac yn rhagair ei eiriadur yn 1632 anrhydedda Morgan fel y Gamaliel y’i magwyd wrth ei draed; rheithor Mallwyd o tua 1604; B.D. o Goleg Lincoln, Rhydychen, 1608, a D.D. 1616; tua 1609 priododd Jane Price o Lwyn Ynn, chwaer i wraig yr esgob Richard Parry; rheithor Llanymawddwy hefyd o 1614 a phrebendari Llannefydd yn Llanelwy yn 1617; ym Mallwyd y bu’n byw, gan anaml ei gadael mewn deugain mlynedd, a bu farw ar 15 Mai 1644, a’i gladdu ym Mallwyd ar 19 Mai; rhoddir llawer o’r clod am unffurfiaeth a chywirdeb iaith Beibl Cymraeg 1620 iddo ef heddiw; ymddangosodd ei ramadeg, Antiquae Linguae Britannicae … Rudimenta, yn 1621, ac yn 1632 y Dictionarium Duplex, ei ran Gymraeg–Lladin yn waith gwreiddiol a ddechreuwyd yn 1593, a’i ran Ladin–Gymraeg yn dalfyriad o waith Thomas Wiliems o Drefriw; treuliodd bron flwyddyn yn Llundain tra oedd yn y wasg; cyfieithodd Llyfr y Resolusion (1632) a golygu Y Llyfr Plygain (1633); daeth Flores Poetarum Britannicorum allan yn 1710; mae ei ramadeg a’i eiriadur yn seiliedig ar astudiaeth fanwl o’r llawysgrifau a’r beirdd Cymraeg, a gosodasant sylfaen gadarn i astudio’r iaith Gymraeg.John Davies (Mallwyd) ↗Wikipedia (Saesneg)John Davies (c. 1567–1644), mab gwehydd o Lanferres, rheithor Mallwyd o 1604 hyd ei farw; credir mai ef oedd prif olygydd a diwygiwr argraffiad 1620 o’r Beibl Cymraeg, a bu’n gweithio ar Lyfr Gweddi 1621; cyhoeddodd ramadeg Cymraeg yn Lladin, Antiquae linguae Britannicae, yn 1621, ac yn 1632 ei eiriadur, Antiquae linguae Britannicae … et linguae Latinae dictionarium duplex, Cymraeg–Lladin a Lladin–Cymraeg; yn un o brif ysgolheigion y Dadeni diweddar yng Nghymru, bu farw ar 15 Mai 1644 a’i gladdu ym Mallwyd.
Mae’r Esgob Richard Parry a John Davies, Mallwyd, yn diwygio Beibl William Morgan. Darllenir eu fersiwn mewn cartrefi Cymraeg am dros 350 o flynyddoedd.
Swyddog tollau ym Mryste o dras Gymreig a helpodd i dalu am fordaith John Cabot i Ogledd America yn 1497. Mae damcaniaeth a gynigiwyd gyntaf yn 1908 yn dal mai ar ei ôl ef yr enwyd America.