Ar 24 Hydref 1898, yn fuan wedi streic lo’r flwyddyn honno, ymunodd deg undeb lleol o lowyr i ffurfio Ffederasiwn Glowyr De Cymru. Y Ffed oedd yr enw ar bob tafod.FfynonellauSouth Wales Miners’ Federation ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd “y Ffed” ar 24 Hydref 1898, yn fuan wedi streic y glowyr yn 1898, drwy uno deg undeb lleol; William Abraham, Mabon, oedd ei llywydd cyntaf a Thomas Richards ei hysgrifennydd cyntaf; roedd ganddi tua 60,000 o aelodau ddiwedd 1898 a 127,894 yn 1900, 87% o’r gweithlu, a thua 270,000 ar ei hanterth yn y 1920au; yn 1945 daeth yn Ardal De Cymru Undeb Cenedlaethol y Glowyr.South Wales Coalfield timeline ↗Agor, Cwm, Maes Glo De Cymru (Saesneg)1898: ffurfio Ffederasiwn Glowyr De Cymru; 1899: cynnyrch o 40 miliwn tunnell; 1900: Keir Hardie yr AS Llafur cyntaf o Gymru, dros Ferthyr Tudful; 1908: cynnyrch o 55 miliwn tunnell; 1910: Tonypandy; 1913: uchafbwynt cynnyrch a gweithlu, 56 miliwn tunnell a 232,800 o ddynion; 1913: trychineb Senghennydd, 439 o ddynion a bechgyn.
| Sefydlwyd | 24 Hydref 1898 |
|---|---|
| Llywydd cyntaf | William Abraham, Mabon |
| Ysgrifennydd cyntaf | Thomas Richards |
| Aelodau | 127,894 yn 1900, tua 270,000 yn y 1920au |
Mabon#
Ei lywydd cyntaf oedd William Abraham, Mabon i’r glowyr, a’i ysgrifennydd cyntaf oedd Thomas Richards.FfynhonnellSouth Wales Miners’ Federation ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd “y Ffed” ar 24 Hydref 1898, yn fuan wedi streic y glowyr yn 1898, drwy uno deg undeb lleol; William Abraham, Mabon, oedd ei llywydd cyntaf a Thomas Richards ei hysgrifennydd cyntaf; roedd ganddi tua 60,000 o aelodau ddiwedd 1898 a 127,894 yn 1900, 87% o’r gweithlu, a thua 270,000 ar ei hanterth yn y 1920au; yn 1945 daeth yn Ardal De Cymru Undeb Cenedlaethol y Glowyr.
Undeb i’r maes glo cyfan#
Erbyn diwedd 1898 roedd ganddo tua 60,000 o aelodau. Erbyn 1900 roedd ganddo 127,894, 87 y cant o’r dynion yn y pyllau.FfynhonnellSouth Wales Miners’ Federation ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd “y Ffed” ar 24 Hydref 1898, yn fuan wedi streic y glowyr yn 1898, drwy uno deg undeb lleol; William Abraham, Mabon, oedd ei llywydd cyntaf a Thomas Richards ei hysgrifennydd cyntaf; roedd ganddi tua 60,000 o aelodau ddiwedd 1898 a 127,894 yn 1900, 87% o’r gweithlu, a thua 270,000 ar ei hanterth yn y 1920au; yn 1945 daeth yn Ardal De Cymru Undeb Cenedlaethol y Glowyr.

Ar ei anterth yn y 1920au roedd ganddo tua 270,000 o aelodau. Yn 1945 daeth yn Ardal De Cymru Undeb Cenedlaethol y Glowyr.FfynhonnellSouth Wales Miners’ Federation ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd “y Ffed” ar 24 Hydref 1898, yn fuan wedi streic y glowyr yn 1898, drwy uno deg undeb lleol; William Abraham, Mabon, oedd ei llywydd cyntaf a Thomas Richards ei hysgrifennydd cyntaf; roedd ganddi tua 60,000 o aelodau ddiwedd 1898 a 127,894 yn 1900, 87% o’r gweithlu, a thua 270,000 ar ei hanterth yn y 1920au; yn 1945 daeth yn Ardal De Cymru Undeb Cenedlaethol y Glowyr.
Ffynonellau a darllen pellach





