Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

22 Medi 1934

Trychineb Gresffordd

Mae ffrwydrad ger Wrecsam yn lladd 266 o lowyr.

Llun: Y gofeb olwyn pen pwll yn Gresffordd · Roger May, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Tua dau o’r gloch fore 22 Medi 1934 lladdodd ffrwydrad yn adran Dennis Glofa Gresffordd, ger Wrecsam, 266 o ddynion.

Dyddiad22 Medi 1934, tua 2 y bore
PwllGlofa Gresffordd, ger Wrecsam
Lladdwyd266
CofioY gofeb olwyn, 1982; yr emyn-dôn Gresford

Ardal Dennis#

Dim ond un ar ddeg o gyrff a godwyd. Seliwyd ardal Dennis ac ni chafodd ei hagor fyth eto, ac mae’r dynion yn dal i orwedd yno.

Paentiad o drychineb Gresffordd yn Eglwys yr Holl Saint, Gresffordd
Paentiad o drychineb Gresffordd yn Eglwys yr Holl Saint, Gresffordd · Llun: Michael Garlick, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Emyn y glowyr#

Yn 1982 codwyd cofeb o olwyn hen offer weindio pen y pwll ger y safle. Gelwir yr emyn-dôn Gresford, a ysgrifennwyd gan y glöwr Robert Saint, yn Emyn y Glowyr.

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Cyn ac wedyn

  1. Y Dirwasgiad

    Mewn rhai o drefi’r cymoedd mae dros hanner y dynion yn ddi-waith. Dros y degawd mae tua 430,000 o bobl yn gadael Cymru i chwilio am waith.

    Y Dirwasgiad
  2. Llangrannog

    Mae’r Urdd yn agor ei wersyll haf cyntaf yn Llangrannog. Mae miliynau o blant wedi aros yno ers hynny.

    Llangrannog
  3. 18 Poems

    Mae Dylan Thomas o Abertawe, yn ugain oed, yn cyhoeddi ei lyfr cyntaf, 18 Poems.

    18 Poems
  4. Tân yn Llŷn

    Mae Saunders Lewis, Lewis Valentine a D. J. Williams yn rhoi ysgol fomio’r Awyrlu yn Llŷn ar dân, ac yn cael eu carcharu.

    Tân yn Llŷn

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf