Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Heddiw

18 Medi 1997

Ie i ddatganoli

Mae Cymru’n pleidleisio o 50.3% i greu Cynulliad Cenedlaethol, sy’n cyfarfod am y tro cyntaf yn 1999.

Llun: Sut y pleidleisiodd pob sir yn refferendwm 1997 · Paasikivi, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 18 Medi 1997 gofynnwyd i bobl Cymru unwaith eto a oeddent am gael Cynulliad eu hunain. Y tro hwn, o drwch blewyn, dywedasant ie.

Diwrnod pleidleisio18 Medi 1997
Ie559,419, neu 50.3 y cant
Na552,698, neu 49.7 y cant
Mwyafrif6,721 o bleidleisiau

Deunaw mlynedd wedi 1979#

Yn 1979 roedd pedwar o bob pum pleidleisiwr wedi gwrthod Cynulliad. Erbyn hyn roedd y ddwy ochr bron yn gyfartal, ac enillodd yr Ie o 6,721 o bleidleisiau, gydag ychydig dros hanner yn pleidleisio.

Nodi deng mlynedd ers y refferendwm, yn y Cynulliad, 18 Medi 2007
Nodi deng mlynedd ers y refferendwm, yn y Cynulliad, 18 Medi 2007 · Llun: Senedd Cymru, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Sir Gaerfyrddin sy’n penderfynu#

Pleidleisiodd un ar ddeg o’r dwy ardal cyngor ar hugain Ie. Daeth y cyfrif i lawr i Sir Gaerfyrddin, yr ardal y dibynnai popeth arni, a phleidleisiodd hi Ie o 65.5 y cant.

Hwyliau 1997, gan Richard Thornton, ym Mae Caerdydd
Hwyliau 1997, gan Richard Thornton, ym Mae Caerdydd · Llun: Mick Lobb, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Yr hyn a ddilynodd#

Ron Davies oedd wedi llunio cynlluniau Llafur ar gyfer y Cynulliad. Arweiniodd y bleidlais at Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 a’r Cynulliad Cenedlaethol cyntaf yn 1999.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Record byd

    Mae Colin Jackson o Gaerdydd yn dod yn bencampwr y byd yn y 110 metr dros y clwydi mewn record byd o 12.91 eiliad.

    Record byd
  2. Y glowyr yn prynu’r Tŵr

    Mae glowyr Glofa’r Tŵr yn Hirwaun yn cyfuno’u tâl diswyddo ac yn prynu’r pwll. Mae’n gweithio am 13 mlynedd arall dan eu perchnogaeth eu hunain.

    Y glowyr yn prynu’r Tŵr
  3. Arian Aberfan yn dychwelyd

    Mae Ron Davies, Ysgrifennydd Gwladol Cymru, yn ad-dalu’r £150,000 a gymerwyd o Gronfa Trychineb Aberfan yn 1968 i glirio’r tomenni. Yn 2007 mae’r Cynulliad Cenedlaethol yn ychwanegu £2 filiwn at gofebion ac ysgolion y pentref.

    Arian Aberfan yn dychwelyd
  4. Deddf Llywodraeth Cymru

    Mae Senedd San Steffan yn pasio’r Ddeddf sy’n creu Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

    Deddf Llywodraeth Cymru

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf