Yn 1959, ar anogaeth Gorsedd y Beirdd, gwnaed Y Ddraig Goch, y ddraig goch ar wyrdd a gwyn, yn faner swyddogol Cymru.FfynhonnellFlag of Wales ↗Wikipedia (Saesneg)Yn yr Historia Brittonum, a ysgrifennwyd tua 828, codir dwy ddraig, un goch ac un wen, yn Ninas Emrys, a’r goch yn sefyll dros y Brythoniaid, y tro cyntaf y gellir dangos bod y ddraig yn goch; glaniodd Harri Tudur yn Aberdaugleddau ar 7 Awst 1485 a chwifio’r ddraig goch ar ei daith, ac wedi Bosworth cariodd y faner mewn rhwysg i Eglwys Sant Paul; gwyrdd a gwyn yw lliwiau’r Tuduriaid; yn 1953 ychwanegwyd yr arwyddair “Y Ddraig Goch Ddyry Cychwyn”, o gerdd gan Deio ab Ieuan Du, at fathodyn brenhinol Cymru a’i osod ar faner werdd a gwyn; yn 1959, ar anogaeth Gorsedd y Beirdd, rhoddodd y llywodraeth y gorau i’r faner honno o blaid yr un bresennol, y ddraig goch ar wyrdd a gwyn.
| Yn swyddogol | 1959 |
|---|---|
| Ar anogaeth | Gorsedd y Beirdd |
| Lliwiau | Gwyrdd a gwyn, lliwiau’r Tuduriaid |
| Ei galw’n goch gyntaf | Historia Brittonum, tua 828 |
Y bathodyn a ddisodlwyd#
Er 1953 roedd y llywodraeth wedi chwifio baner wahanol, bathodyn brenhinol Cymru gyda’r geiriau “Y Ddraig Goch Ddyry Cychwyn” ar wyrdd a gwyn. Yn 1959 rhoddwyd honno o’r neilltu o blaid baner y ddraig a chwifiwn heddiw.FfynhonnellFlag of Wales ↗Wikipedia (Saesneg)Yn yr Historia Brittonum, a ysgrifennwyd tua 828, codir dwy ddraig, un goch ac un wen, yn Ninas Emrys, a’r goch yn sefyll dros y Brythoniaid, y tro cyntaf y gellir dangos bod y ddraig yn goch; glaniodd Harri Tudur yn Aberdaugleddau ar 7 Awst 1485 a chwifio’r ddraig goch ar ei daith, ac wedi Bosworth cariodd y faner mewn rhwysg i Eglwys Sant Paul; gwyrdd a gwyn yw lliwiau’r Tuduriaid; yn 1953 ychwanegwyd yr arwyddair “Y Ddraig Goch Ddyry Cychwyn”, o gerdd gan Deio ab Ieuan Du, at fathodyn brenhinol Cymru a’i osod ar faner werdd a gwyn; yn 1959, ar anogaeth Gorsedd y Beirdd, rhoddodd y llywodraeth y gorau i’r faner honno o blaid yr un bresennol, y ddraig goch ar wyrdd a gwyn.

Draig y Brythoniaid#
Mae’r Historia Brittonum, a ysgrifennwyd tua 828, yn sôn am ddwy ddraig a gafwyd yn Ninas Emrys, un goch ac un wen. Mae’r goch yn sefyll dros y Brythoniaid, a dyma’r tro cyntaf y gelwir y ddraig yn sicr yn goch.FfynhonnellFlag of Wales ↗Wikipedia (Saesneg)Yn yr Historia Brittonum, a ysgrifennwyd tua 828, codir dwy ddraig, un goch ac un wen, yn Ninas Emrys, a’r goch yn sefyll dros y Brythoniaid, y tro cyntaf y gellir dangos bod y ddraig yn goch; glaniodd Harri Tudur yn Aberdaugleddau ar 7 Awst 1485 a chwifio’r ddraig goch ar ei daith, ac wedi Bosworth cariodd y faner mewn rhwysg i Eglwys Sant Paul; gwyrdd a gwyn yw lliwiau’r Tuduriaid; yn 1953 ychwanegwyd yr arwyddair “Y Ddraig Goch Ddyry Cychwyn”, o gerdd gan Deio ab Ieuan Du, at fathodyn brenhinol Cymru a’i osod ar faner werdd a gwyn; yn 1959, ar anogaeth Gorsedd y Beirdd, rhoddodd y llywodraeth y gorau i’r faner honno o blaid yr un bresennol, y ddraig goch ar wyrdd a gwyn.
Bosworth#
Glaniodd Harri Tudur yn Aberdaugleddau ar 7 Awst 1485 dan y ddraig goch, ac wedi Bosworth cariodd hi mewn rhwysg i Eglwys Sant Paul. Lliwiau’r Tuduriaid yw’r gwyrdd a’r gwyn dan y ddraig.FfynhonnellFlag of Wales ↗Wikipedia (Saesneg)Yn yr Historia Brittonum, a ysgrifennwyd tua 828, codir dwy ddraig, un goch ac un wen, yn Ninas Emrys, a’r goch yn sefyll dros y Brythoniaid, y tro cyntaf y gellir dangos bod y ddraig yn goch; glaniodd Harri Tudur yn Aberdaugleddau ar 7 Awst 1485 a chwifio’r ddraig goch ar ei daith, ac wedi Bosworth cariodd y faner mewn rhwysg i Eglwys Sant Paul; gwyrdd a gwyn yw lliwiau’r Tuduriaid; yn 1953 ychwanegwyd yr arwyddair “Y Ddraig Goch Ddyry Cychwyn”, o gerdd gan Deio ab Ieuan Du, at fathodyn brenhinol Cymru a’i osod ar faner werdd a gwyn; yn 1959, ar anogaeth Gorsedd y Beirdd, rhoddodd y llywodraeth y gorau i’r faner honno o blaid yr un bresennol, y ddraig goch ar wyrdd a gwyn.

Ffynonellau a darllen pellach




