Ifan ab Owen Edwards
Sylfaenydd yr Urdd (wedi’i gofnodi)Sefydlodd Urdd Gobaith Cymru yn 1922 a’r ysgol Gymraeg gyntaf yn 1939.
Ifan ab Owen Edwards
Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1922
Mae Ifan ab Owen Edwards yn sefydlu Urdd Gobaith Cymru, un o fudiadau ieuenctid mwyaf Ewrop erbyn heddiw.
Llun: Yr Urdd yn dathlu ei hanner canmlwyddiant, wedi’i dynnu gan Geoff Charles · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ar 25 Ionawr 1922 sefydlodd Ifan ab Owen Edwards Urdd Gobaith Cymru, i warchod y Gymraeg ymhlith plant Cymru.FfynhonnellUrdd Gobaith Cymru ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i ffurfiwyd ar 25 Ionawr 1922 gan Syr Ifan ab Owen Edwards, a ysgrifennodd yng Nghymru’r Plant fod plant, y dyddiau hyn, mewn llawer pentref ac yn y rhan fwyaf o drefi Cymru, yn chwarae ac yn darllen yn Saesneg; tua 55,000 o aelodau yn 2021, a 4 miliwn o blant a phobl ifanc wedi cymryd rhan er 1922; canolfannau yn Llangrannog, Glan-llyn, Bae Caerdydd a Phentre Ifan; mae ei Eisteddfod, i rai 7 i 25 oed, gyda’r ŵyl ieuenctid fwyaf yn Ewrop.
| Sefydlwyd | 25 Ionawr 1922 |
|---|---|
| Sylfaenydd | Syr Ifan ab Owen Edwards |
| Aelodau | Tua 55,000 yn 2021 |
| Er 1922 | 4 miliwn o blant a phobl ifanc |
Gwnaeth ei apêl yn y cylchgrawn plant Cymru’r Plant. Y dyddiau hyn, meddai, mewn llawer pentref ac yn y rhan fwyaf o drefi Cymru, mae’r plant yn chwarae ac yn darllen yn Saesneg.FfynonellauUrdd Gobaith Cymru ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i ffurfiwyd ar 25 Ionawr 1922 gan Syr Ifan ab Owen Edwards, a ysgrifennodd yng Nghymru’r Plant fod plant, y dyddiau hyn, mewn llawer pentref ac yn y rhan fwyaf o drefi Cymru, yn chwarae ac yn darllen yn Saesneg; tua 55,000 o aelodau yn 2021, a 4 miliwn o blant a phobl ifanc wedi cymryd rhan er 1922; canolfannau yn Llangrannog, Glan-llyn, Bae Caerdydd a Phentre Ifan; mae ei Eisteddfod, i rai 7 i 25 oed, gyda’r ŵyl ieuenctid fwyaf yn Ewrop.Edwards, Sir Ifan ab Owen (1895–1970), founder of Urdd Gobaith Cymru ↗Y Bywgraffiadur CymreigEi lythyr yn Cymru’r Plant, Ionawr 1922, a arweiniodd at yr Urdd; y gwersyll cyntaf yn Llanuwchllyn 1928, Llangrannog 1932, eisteddfod yr Urdd 1929, a’r ysgol Gymraeg yn Aberystwyth a agorwyd drwy ei ymdrech yn 1939.
Gofynnodd i’r plant ymuno ag Urdd Gobaith Cymru Fach. Roedd tua 720 wedi ymuno erbyn diwedd 1922, 3,000 erbyn diwedd 1923 a 5,000 erbyn 1927.FfynhonnellOur history ↗Urdd Gobaith Cymru (Saesneg)Gofynnodd Syr Ifan ab Owen Edwards i ddarllenwyr Cymru’r Plant yn 1922 ymuno ag “Urdd Gobaith Cymru Fach”; tua 720 o aelodau erbyn diwedd 1922, 3,000 erbyn diwedd 1923 a 5,000 erbyn 1927; y gwersyll cyntaf yn Llanuwchllyn ym mis Awst 1928, i tua chant o fechgyn; Eisteddfod gyntaf yr Urdd yng Nghorwen yn 1929; y gwersyll parhaol yn Llangrannog yn 1932, gyda phedair wythnos o wersylla a 150 o wersyllwyr; cyhoeddwyd Neges Heddwch ac Ewyllys Da gyntaf gan Gwilym Davies, a’i darlledu ar y cyd gan yr Urdd a Chynghrair y Cenhedloedd yn 1925; aeth neges y canmlwyddiant yn 2022 i 101 o ieithoedd.

Cynhaliwyd y gwersyll cyntaf yn Llanuwchllyn ym mis Awst 1928, ac Eisteddfod gyntaf yr Urdd yng Nghorwen yn 1929.FfynhonnellOur history ↗Urdd Gobaith Cymru (Saesneg)Gofynnodd Syr Ifan ab Owen Edwards i ddarllenwyr Cymru’r Plant yn 1922 ymuno ag “Urdd Gobaith Cymru Fach”; tua 720 o aelodau erbyn diwedd 1922, 3,000 erbyn diwedd 1923 a 5,000 erbyn 1927; y gwersyll cyntaf yn Llanuwchllyn ym mis Awst 1928, i tua chant o fechgyn; Eisteddfod gyntaf yr Urdd yng Nghorwen yn 1929; y gwersyll parhaol yn Llangrannog yn 1932, gyda phedair wythnos o wersylla a 150 o wersyllwyr; cyhoeddwyd Neges Heddwch ac Ewyllys Da gyntaf gan Gwilym Davies, a’i darlledu ar y cyd gan yr Urdd a Chynghrair y Cenhedloedd yn 1925; aeth neges y canmlwyddiant yn 2022 i 101 o ieithoedd.

Heddiw cyfrifir Eisteddfod yr Urdd, i bobl ifanc o saith i bump ar hugain oed, ymhlith gwyliau ieuenctid mwyaf Ewrop, ac mae gan yr Urdd ganolfannau yn Llangrannog, Glan-llyn, Bae Caerdydd a Phentre Ifan.FfynhonnellUrdd Gobaith Cymru ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i ffurfiwyd ar 25 Ionawr 1922 gan Syr Ifan ab Owen Edwards, a ysgrifennodd yng Nghymru’r Plant fod plant, y dyddiau hyn, mewn llawer pentref ac yn y rhan fwyaf o drefi Cymru, yn chwarae ac yn darllen yn Saesneg; tua 55,000 o aelodau yn 2021, a 4 miliwn o blant a phobl ifanc wedi cymryd rhan er 1922; canolfannau yn Llangrannog, Glan-llyn, Bae Caerdydd a Phentre Ifan; mae ei Eisteddfod, i rai 7 i 25 oed, gyda’r ŵyl ieuenctid fwyaf yn Ewrop.

Ffynonellau a darllen pellach
Sefydlodd Urdd Gobaith Cymru yn 1922 a’r ysgol Gymraeg gyntaf yn 1939.
Ifan ab Owen EdwardsDaw’r Cadoediad â’r Rhyfel Mawr i ben. Mae pob tref a phentref yng Nghymru yn codi cofeb i’r dynion a gollwyd.
Y gynnau’n tewiDatgysylltir yr eglwys Anglicanaidd yng Nghymru ar ôl degawdau o ymgyrchu gan yr Anghydffurfwyr.
Yr Eglwys yng NghymruMae plant Cymru yn anfon eu neges heddwch ac ewyllys da gyntaf at blant y byd. Mae wedi’i hanfon bob blwyddyn ers hynny.
Neges heddwch ac ewyllys daYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf