Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

1993

Deddf yr Iaith Gymraeg 1993

Mae’r Gymraeg a’r Saesneg i’w trin yn gyfartal mewn busnes cyhoeddus yng Nghymru.

Llun: Croeso i Gymru, ar yr A548 · John S Turner, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 21 Hydref 1993 daeth Deddf yr Iaith Gymraeg newydd yn gyfraith, wedi’i seilio ar yr egwyddor y dylid trin y Gymraeg a’r Saesneg ar y sail eu bod yn gyfartal.

Cydsyniad brenhinol21 Hydref 1993
SefydlwydBwrdd yr Iaith Gymraeg
Cyrff cyhoeddusRhaid paratoi cynlluniau iaith Gymraeg
DisodloddDeddf yr Iaith Gymraeg 1967

Bwrdd yr Iaith Gymraeg#

Creodd y Ddeddf Fwrdd a’i waith oedd hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg.

Sioe deithiol Bwrdd yr Iaith Gymraeg ar y Maes
Sioe deithiol Bwrdd yr Iaith Gymraeg ar y Maes · Llun: Eric Jones, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Cynllun i bob corff cyhoeddus#

Bu’n rhaid i gyrff cyhoeddus lunio cynlluniau iaith Gymraeg yn dangos sut y byddent yn trin y ddwy iaith yn gyfartal. Y Bwrdd a gymeradwyai’r cynlluniau ac a gadwai lygad arnynt.

Cadw hen hawliau#

Disodlodd y Ddeddf Ddeddf 1967 ond cadwodd yr hawl i siarad Cymraeg yn y llys. Ymhen amser ildiodd y Bwrdd ei hun ei le i Gomisiynydd y Gymraeg.

Cyn ac wedyn

  1. Cymraeg i bob plentyn

    Daw’r Gymraeg yn rhan o’r Cwricwlwm Cenedlaethol, a chyn hir mae pob plentyn yng Nghymru yn ei dysgu yn yr ysgol hyd at un ar bymtheg oed.

    Cymraeg i bob plentyn
  2. Bryn Terfel yng Nghaerdydd

    Mae Bryn Terfel o Bant Glas yn ennill gwobr y gân yng nghystadleuaeth Canwr y Byd Caerdydd y BBC ac yn dechrau gyrfa ar lwyfannau opera mawr y byd.

    Bryn Terfel yng Nghaerdydd
  3. Record byd

    Mae Colin Jackson o Gaerdydd yn dod yn bencampwr y byd yn y 110 metr dros y clwydi mewn record byd o 12.91 eiliad.

    Record byd
  4. Y glowyr yn prynu’r Tŵr

    Mae glowyr Glofa’r Tŵr yn Hirwaun yn cyfuno’u tâl diswyddo ac yn prynu’r pwll. Mae’n gweithio am 13 mlynedd arall dan eu perchnogaeth eu hunain.

    Y glowyr yn prynu’r Tŵr

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf