Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1893–1951
Cyfansoddwr ‘Keep the Home Fires Burning’ a aned yng Nghaerdydd, eilun y llwyfan a brenin y sioe gerdd. Mae Gwobrau Ivor Novello yn dwyn ei enw.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ysgrifennodd Ivor Novello, a aned yn David Ivor Davies yng Nghaerdydd, Keep the Home Fires Burning, y gân a fu’n eithriadol o boblogaidd drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf, yna daeth yn seren ffilm fwyaf poblogaidd Prydain ac yn frenin y llwyfan cerdd. Roedd yn un o ddiddanwyr mwyaf annwyl hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, ac mae Gwobrau Ivor Novello am gyfansoddi caneuon yn dal i ddwyn ei enw.FfynonellauIvor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.Novello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.
| Ganed | 15 Ionawr 1893, 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd |
|---|---|
| Mam | Clara Novello Davies, cantores ac arweinydd côr |
| Cân fawr | Keep the Home Fires Burning (1914) |
| Ffilmiau | The Lodger a Downhill, i Alfred Hitchcock (1927) |
| Sioeau cerdd | Glamorous Night, The Dancing Years, King’s Rhapsody |
| Bu farw | 6 Mawrth 1951, Llundain |
Ganed David Ivor Davies ar 15 Ionawr 1893 yn 95 Heol y Bont-faen yng Nghaerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr a oedd yn adnabyddus drwy’r byd. Buan y symudodd y teulu i Lwyn-yr-eos ar Heol y Gadeirlan, tŷ llawn cerddoriaeth.FfynonellauNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.Ivor Novello ↗Wicipedia CymraegDifyrrwr, dramodydd ac actor o Gymru, David Ivor Davies neu Ivor Novello (15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), mab David Davies a ‘Madame’ Clara Novello Davies, cantores enwog; yn 12 oed enillodd am ganu dan 12 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaernarfon, 1906; cyfansoddodd ‘Keep the Home Fires Burning’ yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf; llwyddiant gyda sioeau megis Glamorous Night a King’s Rhapsody; mae cerflun ohono ym Mae Caerdydd, sy’n rhestru rhai o’i ganeuon enwocaf, ac mae tafarn wedi’i henwi ar ei ôl yn Nhreganna, Caerdydd; bu farw yn Theatr y Strand, Llundain.
Dysgodd gerddoriaeth gan ei fam, a dysgodd y gantores fawr Clara Butt Abide with Me iddo pan oedd yn chwech. Enillodd ei lais soprano coeth wobrau iddo mewn eisteddfodau, yn eu plith y wobr ganu i rai dan ddeuddeg yn Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon yn 1906, ac ysgoloriaeth gorawl yn ddeg oed i Ysgol Coleg Magdalen yn Rhydychen, lle buan y canai unawdau gyda chôr y coleg.FfynonellauIvor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.Novello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wicipedia CymraegDifyrrwr, dramodydd ac actor o Gymru, David Ivor Davies neu Ivor Novello (15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), mab David Davies a ‘Madame’ Clara Novello Davies, cantores enwog; yn 12 oed enillodd am ganu dan 12 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaernarfon, 1906; cyfansoddodd ‘Keep the Home Fires Burning’ yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf; llwyddiant gyda sioeau megis Glamorous Night a King’s Rhapsody; mae cerflun ohono ym Mae Caerdydd, sy’n rhestru rhai o’i ganeuon enwocaf, ac mae tafarn wedi’i henwi ar ei ôl yn Nhreganna, Caerdydd; bu farw yn Theatr y Strand, Llundain.
Cyhoeddodd ei gân gyntaf yn bymtheg oed, a chymerodd enw canol ei fam, Novello, ar gyfer y llwyfan. Yn 1913 symudodd i Lundain, i fflat yn 11 Aldwych uwchben Theatr y Strand, a fu’n gartref iddo weddill ei oes.FfynonellauNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.
Yn 1914, ar ddechrau’r Rhyfel Byd Cyntaf, cyfansoddodd gerddoriaeth Keep the Home Fires Burning i eiriau gan Lena Guilbert Ford. Siaradai dros deuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel, ac yn un ar hugain oed fe’i gwnaeth yn enwog.FfynonellauIvor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.Novello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.
Yn y rhyfel gwasanaethodd yn Llu Awyr y Llynges a’r Weinyddiaeth Awyr, ac ysgrifennodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, gyda’r Jerome Kern ifanc; roedd yn un o lwyddiannau blynyddoedd y rhyfel. Yn 1918 fe’i hanfonwyd i Sweden fel diddanwr i ennill calonnau yn erbyn propaganda’r Almaen, cenhadaeth lwyddiannus iawn.FfynonellauIvor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.Novello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.
Wedi’r rhyfel aeth ei olwg a’i ddawn ag ef i fyd y ffilmiau. Serennodd yn The Call of the Blood a rhyw un ar bymtheg o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill, gan gynnwys dwy ffilm fud a wnaed gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill, yn 1927. Erbyn diwedd y 1920au ef oedd y seren ffilm wrywaidd fwyaf poblogaidd ym Mhrydain.FfynonellauNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.
Ei ddymuniad pennaf oedd actio ar y llwyfan, ac yn 1921 fe’i gwireddwyd. Bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor, a chwaraeodd y brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom. Dywedodd y Noël Coward ifanc fod cyfarfod ag ef wedi gwneud iddo deimlo mor bell yr oedd ganddo i fynd cyn y gallai fynd i mewn i’r byd hudol y symudai Novello ynddo mor rhwydd.FfynonellauNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.
Roedd o hyd yn brysur, yn ffilmio yn y dydd, yn actio gyda’r nos, ac yn ysgrifennu a chyfansoddi ym mhob munud sbâr, pob gwaith newydd, meddai ei gofiannydd, yn fwy disglair na’r un o’i flaen.FfynhonnellNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.
Yn 1935 dechreuodd y gyfres o ddramâu cerdd rhamantus a fu’n waith mwyaf poblogaidd iddo, gan ysgrifennu’r gerddoriaeth, yn aml y ddrama hefyd, a serennu ynddynt mewn cynyrchiadau mawr yn y West End: Glamorous Night (1935), The Dancing Years (1939), Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949), a gyfrifir y gorau, a Gay’s the Word (1951). Nid oedd amheuaeth, meddai ei gofiannydd, na thynnai’r tyrfaoedd.FfynonellauIvor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.Novello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wicipedia CymraegDifyrrwr, dramodydd ac actor o Gymru, David Ivor Davies neu Ivor Novello (15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), mab David Davies a ‘Madame’ Clara Novello Davies, cantores enwog; yn 12 oed enillodd am ganu dan 12 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaernarfon, 1906; cyfansoddodd ‘Keep the Home Fires Burning’ yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf; llwyddiant gyda sioeau megis Glamorous Night a King’s Rhapsody; mae cerflun ohono ym Mae Caerdydd, sy’n rhestru rhai o’i ganeuon enwocaf, ac mae tafarn wedi’i henwi ar ei ôl yn Nhreganna, Caerdydd; bu farw yn Theatr y Strand, Llundain.
At ei gilydd ysgrifennodd tua thrigain o ganeuon a baledi, yn eu plith We’ll Gather Lilacs.FfynhonnellNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.
Bu farw’n sydyn ar 6 Mawrth 1951, ar anterth ei enwogrwydd, yn ei gartref uwchben Theatr y Strand. Saif ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, ac mae ei gerflun ym Mae Caerdydd yn rhestru ei ganeuon mwyaf annwyl. Ers 1955 mae Gwobrau Ivor Novello i gyfansoddwyr caneuon wedi dwyn ei enw.FfynonellauNovello, Ivor (David Ivor Davies till 1927; 1893 – 1951), composer, playwright, stage and film actor ↗Mary Auronwy James, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 95 Heol y Bont-faen, Caerdydd, 15 Ionawr 1893, i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan i Lwyn-yr-eos, 11 Heol y Gadeirlan, Caerdydd, unig fab David Davies, casglwr trethi, a Clara Novello Davies; cafodd hyfforddiant cerddorol gan ei fam a (Syr) Herbert Brewer, Caerloyw; enillodd ei lais soprano da wobrau mewn eisteddfodau ac ysgoloriaeth gorawl i Ysgol Coleg Magdalen, Rhydychen, yn 10 oed, lle daeth yn fuan yn unawdydd gyda chôr y coleg; dychwelodd adref yn athro piano ac yn gyfeilydd yng nghyngherddau ei fam, yna i Lundain, gan gyfansoddi baledi; yn 1913 symudodd i 11 Aldwych, lle bu’n byw weddill ei oes, gan brynu Redroofs ger Maidenhead yn ddiweddarach; treuliodd bron ei holl fywyd mewn awyrgylch gerddorol; roedd yn brysur yn ddi-baid, yn ffilmio yn y dydd, ar y llwyfan gyda’r nos, a phob munud sbâr yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na’r un o’i flaen; cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘Spring of the year’, pan oedd yn 15; yn 21 daeth yn enwog am ei gân adeg y rhyfel ‘Keep the home fires burning’, geiriau gan Lena Guilbert Ford; ysgrifennodd tua 60 o faledi a chaneuon, gan gynnwys ‘We’ll gather lilacs’; cyfansoddodd ei sgôr theatr gyntaf, Theodore & Co, yn ystod y rhyfel; anfonwyd ef ar genhadaeth lwyddiannus iawn i Sweden yn 1918 fel diddanwr i wrthweithio propaganda’r Almaen; wedi’r rhyfel cymerodd y brif ran yn y ffilm The Call of the Blood a serennu mewn tua 16 o ffilmiau Prydeinig ac Americanaidd eraill; gwireddwyd ei ddyhead pennaf i fod yn actor llwyfan yn 1921 yn Deburau; bu ei ddrama gyntaf, The Rat, yn llwyddiant iddo fel awdur ac actor; dechreuodd ei ddramâu cerdd, ei gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd, gyda Glamorous Night (1935), a’i seithfed a’r olaf, King’s Rhapsody (1949), oedd ei orau; nid oes amheuaeth na thynnai’r tyrfaoedd; bu farw’n sydyn 6 Mawrth 1951 ar anterth ei enwogrwydd; gosodwyd ei benddelw yn y Theatre Royal, Drury Lane, ac mae placiau’n nodi man ei eni a’i gartref yn Llundain, lle bu farw.Ivor Novello ↗Wicipedia CymraegDifyrrwr, dramodydd ac actor o Gymru, David Ivor Davies neu Ivor Novello (15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), mab David Davies a ‘Madame’ Clara Novello Davies, cantores enwog; yn 12 oed enillodd am ganu dan 12 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaernarfon, 1906; cyfansoddodd ‘Keep the Home Fires Burning’ yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf; llwyddiant gyda sioeau megis Glamorous Night a King’s Rhapsody; mae cerflun ohono ym Mae Caerdydd, sy’n rhestru rhai o’i ganeuon enwocaf, ac mae tafarn wedi’i henwi ar ei ôl yn Nhreganna, Caerdydd; bu farw yn Theatr y Strand, Llundain.Ivor Novello ↗Wikipedia (Saesneg)Ivor Novello (ganed David Ivor Davies; 15 Ionawr 1893 – 6 Mawrth 1951), actor, dramodydd, canwr a chyfansoddwr o Gymro, un o ddiddanwyr Prydeinig mwyaf poblogaidd hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif; bu ei lwyddiant mawr cyntaf, ‘Keep the Home Fires Burning’ (1914), yn eithriadol o boblogaidd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gan fynegi teimladau teuluoedd dirifedi a wahanwyd gan y rhyfel; bu ei sioe Theodore & Co yn 1916, gyda cherddoriaeth gan Novello a’r Jerome Kern ifanc, yn llwyddiant adeg y rhyfel; yn y 1920au troes at actio, gan serennu mewn dwy ffilm fud a gyfarwyddwyd gan Alfred Hitchcock, The Lodger a Downhill (y ddwy yn 1927), a chwarae’r brif ran yn y cynhyrchiad cyntaf yn Llundain o Liliom (1926); yn niwedd y 1920au ef oedd seren ffilm gwrywaidd fwyaf poblogaidd Prydain; ei ddramâu cerdd mwyaf adnabyddus oedd Glamorous Night (1935) a The Dancing Years (1939), ac yna Perchance to Dream (1945), King’s Rhapsody (1949) a Gay’s the Word (1951); ei fam, Clara Novello Davies, athrawes ganu ac arweinydd côr enwog drwy’r byd; yn fachgen bu’n ganwr llwyddiannus yn yr eisteddfod; dysgodd Clara Butt iddo ganu ‘Abide with Me’ pan oedd yn chwech; cymerodd enw canol ei fam, ‘Novello’, yn gyfenw proffesiynol; cofiai Noël Coward deimlo ‘mor bell oedd gennyf i fynd cyn y gallwn dorri i mewn i’r awyrgylch hudol y symudai ac yr anadlai ynddi mor ddi-hid’; enwyd Gwobrau Ivor Novello ar ei ôl yn 1955.
Mae Ivor Novello o Gaerdydd yn ysgrifennu Keep the Home Fires Burning, y gân a gariodd Brydain drwy’r Rhyfel Mawr.
Keep the Home Fires BurningYr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf