Ralph Steadman
Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph Steadman
b. 1954
Prif Weinidog o Gaerfyrddin a arweiniodd Gymru drwy bandemig Covid-19, gan ddewis llwybr gofalus Cymreig.
Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Bu Mark Drakeford, athro polisi cymdeithasol o Sir Gaerfyrddin, yn Brif Weinidog Cymru o 2018 i 2024, gan arwain y wlad drwy bandemig Covid. Canmolodd yr Archdderwydd ei “arweiniad urddasol” pan ymunodd â’r Orsedd fel Mark Pengwern.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
| Ganed | 19 Medi 1954, Sir GaerfyrddinFfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant. |
|---|---|
| Swyddi | Aelod dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; gweinidog iechyd 2013–2016; Prif Weinidog Cymru 2018–2024; cyllid a’r Gymraeg 2024–2026FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant. |
| Enw barddol | Mark Pengwern, Gorsedd y Beirdd 2022FfynhonnellMark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant. |
Magwyd Mark Drakeford yn Sir Gaerfyrddin yn y 1960au, pan oedd gwleidyddiaeth yn rhan o wead bywyd; yn ei ysgol, cofiai, roedd pobl “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”. O Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth yng Nghaerfyrddin aeth i astudio Lladin yng Nghaint, yna Caerwysg, a dychwelyd i Gymru am ei ddoethuriaeth.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
Hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol, ac o 1979 bu’n gweithio yng Nghaerdydd yn swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid, ac yn arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau. Arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau yn 1986, elusen Gymreig sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc ers hynny.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
Bu’n darlithio yn Abertawe ac yna yng Nghaerdydd, lle daeth yn 2003 yn Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol, ac ysgrifennodd lyfrau ac erthyglau ar bolisi cymdeithasol.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
O 1985 i 1993 bu’n gynghorydd dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg, lle bu’n cadeirio’r Pwyllgor Addysg ac yn hyrwyddo addysg cyfrwng Cymraeg. Ymgyrchodd dros Ie dros Gymru yn 1997, ac o 2000 bu’n gynghorydd i Rhodri Morgan ar iechyd a pholisi cymdeithasol ac yna’n bennaeth ei swyddfa wleidyddol.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
Yn 2011 dilynodd Rhodri Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd. Fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd, ac yn 2018 fe’i hetholwyd yn arweinydd Llafur Cymru ac yn Brif Weinidog. Arweiniodd Lywodraeth Cymru drwy bandemig Covid, ac yn 2021 fe’i dychwelwyd gyda 30 sedd.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
Yn 2022 fe’i hurddwyd i Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion, gan gymryd yr enw Mark Pengwern. Wedi camu i lawr fel Prif Weinidog yn 2024 dychwelodd i’r llywodraeth fel Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg, a safodd i lawr o’r Senedd yn 2026.FfynonellauMark Drakeford ↗Wikipedia (Saesneg)Mark Drakeford (ganed 19 Medi 1954), gwleidydd o Gymro, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru 2018–2024; Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2013–2016; Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid 2016–2018 ac eto 2024–2026; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganed ar 19 Medi 1954 yn Sir Gaerfyrddin, lle’i magwyd; cofiai fod pobl yn yr ysgol “yn gorymdeithio o gwmpas yr iard yn llafarganu am wleidyddiaeth”; Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth, Caerfyrddin; astudiodd Ladin ym Mhrifysgol Caint, yna BPhil yng Nghaerwysg, gan ddychwelyd i Gymru am ddoethuriaeth; hyfforddodd yn athro ac yn weithiwr cymdeithasol; symudodd i Gaerdydd yn 1979 a gweithio’n swyddog prawf ac yn weithiwr cyfiawnder ieuenctid hyd 1991; arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; arweiniodd ei waith gyda phobl ifanc ddigartref ef i helpu sefydlu Llamau, elusen ddigartrefedd ieuenctid yng Nghymru, yn 1986, sydd wedi cefnogi dros 100,000 o bobl ifanc; darlithydd yn Abertawe 1991–1995, yna Caerdydd; Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd o 2003; awdur llyfrau ar bolisi cymdeithasol; cynghorydd Pontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, cadeirydd y Pwyllgor Addysg, gyda diddordeb arbennig mewn addysg cyfrwng Cymraeg; rhan o ymgyrch Ie dros Gymru yn 1997; o 2000 cynghorydd arbennig ar iechyd a pholisi cymdeithasol i’r Prif Weinidog Rhodri Morgan ac yn ddiweddarach pennaeth ei swyddfa wleidyddol; un o brif benseiri’r syniad “Dŵr Coch Clir”; olynodd Morgan fel Aelod dros Orllewin Caerdydd yn 2011; fel gweinidog iechyd llywiodd y Ddeddf Trawsblannu Dynol a’r Ddeddf Lefelau Staff Nyrsio drwy’r Senedd; etholwyd yn arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn 2018; arweiniodd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19; yn etholiad 2021 arweiniodd Lafur Cymru i 30 sedd a’i ailbenodi’n Brif Weinidog; camodd i lawr fel Prif Weinidog ym Mawrth 2024.Mark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
Ei arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo.
Myrddin ap Dafydd, Archdderwydd, 2022FfynhonnellMark Drakeford ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: yr Athro Mark Drakeford (ganwyd 19 Medi 1954), gwleidydd ac academydd o Gymru, Prif Weinidog Cymru ac arweinydd Llafur Cymru rhwng 2018 a Mawrth 2024; ei swydd olaf yn Llywodraeth Cymru oedd Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg; Aelod o’r Senedd dros Orllewin Caerdydd 2011–2026; ganwyd a magwyd yn Sir Gaerfyrddin cyn symud i Gaerdydd; ers hynny wedi byw ym Mhontcanna; swyddog prawf, gweithiwr cyfiawnder ieuenctid ac arweinydd prosiect Barnardo’s yn Elái a Chaerau, Caerdydd; darlithydd yn Abertawe, yna Athro Polisi Cymdeithasol a Gwyddorau Cymdeithasol Cymhwysol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2003; cynghorydd Llafur dros Bontcanna ar Gyngor Sir De Morgannwg 1985–1993, gan arbenigo mewn addysg, gan gynnwys addysg cyfrwng Cymraeg; cynghorydd ar iechyd a pholisi cymdeithasol i Gabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru 2000–2010 ac yn ddiweddarach pennaeth swyddfa wleidyddol y Prif Weinidog yng nghyfnod Rhodri Morgan; enillodd Orllewin Caerdydd ym Mai 2011, gan olynu Rhodri Morgan; fe’i hurddwyd i’r Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 2022, gan gymryd yr enw barddol “Mark Pengwern”, pan ganmolodd yr Archdderwydd, Myrddin ap Dafydd, ei “arweiniad urddasol drwy gyfnod Covid a’r cyfnodau clo”; priododd Clare yn 1977, tri o blant.
Ffynonellau a darllen pellach
Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph SteadmanPrif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.
Rhodri MorganGwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.
Syr Martin EvansPeiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.
Syr Terry MatthewsYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf