Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
born 1942
O Dredegar, tref Aneurin Bevan; arweinydd y Blaid Lafur am naw mlynedd ac wedyn Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Arweiniodd Neil Kinnock, mab glöwr o Dredegar, y Blaid Lafur o 1983 hyd 1992, ac aeth ymlaen i fod yn Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd. Bu’n eistedd dros gymoedd Bedwellte ac Islwyn am bum mlynedd ar hugain.FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd.
| Ganed | 28 Mawrth 1942, TredegarFfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd. |
|---|---|
| Sedd | Bedwellte, Islwyn wedyn, 1970–1995FfynhonnellNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009. |
| Arweinydd y Blaid Lafur | 1983–1992FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd. |
| Wedyn | Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd, 1999–2004; y Barwn Kinnock, 2005FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd. |
Ganed Neil Gordon Kinnock yn Nhredegar yn 1942, unig blentyn Gordon Kinnock, cyn-löwr, a Mary, nyrs ardal. Fe’i magwyd mewn tŷ teras ym myd clòs cymoedd y de.FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd.
Yn Ysgol Lewis, Pengam, disgleiriodd mewn hanes a Saesneg. Astudiodd gysylltiadau diwydiannol a hanes yng ngholeg y brifysgol yng Nghaerdydd, lle cyfarfu â’i ddarpar wraig, Glenys Parry, ac yna hyfforddodd yn athro.FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd.
O 1966 hyd 1970 bu’n dysgu i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr. Dywedodd i’r gwaith ei ddwyn yn agos at bobl weithgar de Cymru a’i wneud yn siaradwr cyhoeddus.FfynhonnellNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.
Ym mis Mehefin 1970 fe’i hetholwyd dros Fedwellte gyda mwyafrif o 22,000. Yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin siaradodd dros deuluoedd glofaol y cymoedd.FfynhonnellNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.
Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni.
Neil Kinnock, ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin, 1970FfynhonnellNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.
Wedi 1979 siaradai dros ei blaid ar addysg, ac yn 1983 fe’i hetholwyd yn arweinydd y Blaid Lafur ac yn Arweinydd yr Wrthblaid. Arweiniodd y blaid am naw mlynedd, hyd 1992, pan drosglwyddodd yr awenau i John Smith.FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd.
Yn 1995 gadawodd Dŷ’r Cyffredin i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd, ac o 1999 hyd 2004 bu’n Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd dan Romano Prodi.FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd.
Yn 2005 fe’i gwnaed yn arglwydd fel y Barwn Kinnock. Bu’n gadeirydd y Cyngor Prydeinig ac yn llywydd Prifysgol Caerdydd, lle bu’n astudio.FfynonellauNeil Kinnock ↗Wikipedia (Saesneg)Neil Gordon Kinnock, y Barwn Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942), gwleidydd o Gymro; Arweinydd y Blaid Lafur ac Arweinydd yr Wrthblaid 1983–1992; AS 1970–1995, yn gyntaf dros Fedwellte ac yna dros Islwyn; Is-lywydd y Comisiwn Ewropeaidd 1999–2004; unig blentyn, a aned yn Nhredegar; ei dad Gordon Kinnock yn gyn-löwr a weithiai wedyn yn labrwr, ei fam Mary (gynt Howells) yn nyrs ardal; magwyd mewn tŷ teras yng nghanol cymuned glòs Cymoedd y De; o 1953 yn Ysgol Lewis, Pengam, lle gwnaeth yn dda, yn enwedig mewn hanes a Saesneg; graddiodd o Goleg y Brifysgol, Caerdydd, yn 1965 mewn Cysylltiadau Diwydiannol a Hanes, yna diploma ôl-radd mewn addysg; tiwtor i Gymdeithas Addysg y Gweithwyr 1966–1970, a’i dygodd yn agos at gymunedau dosbarth gweithiol ledled De Cymru a datblygu ei ddawn siarad cyhoeddus; yng Nghaerdydd cyfarfu â Glenys Parry, cyd-fyfyrwraig; etholwyd gyntaf dros Fedwellte ar 18 Mehefin 1970 gyda mwyafrif o 22,000, gan ddal y sedd â mwyafrifoedd mawr; yn ei araith gyntaf yn Nhŷ’r Cyffredin: ‘Fi yw’r aelod gwrywaidd cyntaf o’m teulu ers tua thair cenhedlaeth a all ddisgwyl yn weddol hyderus y byddaf yn gadael y ddaear hon gyda mwy neu lai yr un nifer o fysedd, dwylo, coesau, bysedd traed a llygaid ag oedd gennyf pan gefais fy ngeni’; gweinidog addysg yr wrthblaid wedi 1979; etholwyd yn arweinydd Llafur yn 1983; ymddiswyddodd fel arweinydd yn 1992, a’i olynydd oedd John Smith; gadawodd Dŷ’r Cyffredin yn 1995 i fod yn gomisiynydd Ewropeaidd; Is-lywydd dan Romano Prodi 1999–2004; gwnaed yn Farwn Kinnock yn 2005; cadeirydd y Cyngor Prydeinig a llywydd Prifysgol Caerdydd hyd 2009.Neil Kinnock ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Neil Gordon Kinnock (ganed 28 Mawrth 1942 yn Nhredegar), gwleidydd o Gymro, arweinydd y Blaid Lafur 1983–1992; yn briod â Glenys Kinnock; is-lywydd Comisiwn Prodi 1999–2004; bellach y Barwn Kinnock gyda sedd yn Nhŷ’r Arglwyddi; Llywydd Prifysgol Caerdydd.
Ffynonellau a darllen pellach
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf