Edward Lhuyd
Naturiaethwr ac ieithydd (wedi’i gofnodi)Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean yn Rhydychen, a deithiodd Gymru, Cernyw, Llydaw, Iwerddon a’r Alban a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.
Edward Lhuyd
c. 1710–1782
Y telynor dall o Lŷn a ysbrydolodd ei ganu gerdd Thomas Gray, The Bard, ac a gyhoeddodd y casgliad printiedig cyntaf o gerddoriaeth telyn Gymreig.
Llun: Y Bala o’r awyr, a Llyn Tegid yn ymestyn y tu ôl i’r dref · Llywelyn2000, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ystyr yr enw
Parri Ddall: John Parry, y telynor mawr, a oedd yn ddall o’i eni
Parri Ddall
Roedd John Parry, Parri Ddall, telynor dall Rhiwabon, yn un o delynorion disgleiriaf ei oes. Yn ddall o’i enedigaeth, cododd o Lŷn i ganu i fawrion Llundain, ysbrydolodd gerdd Thomas Gray The Bard, ac argraffodd hen alawon Cymru am y tro cyntaf, yn eu plith alaw’r Calan y mae’r byd i gyd yn ei chanu heddiw.FfynonellauJohn Parry (harpist, born 1710) ↗Wikipedia (Saesneg)John Parry (tua 1710 – 7 Hydref 1782), a adwaenid fel Parri Ddall, Rhiwabon, ganed yn Llŷn ac roedd yn ddall o’i enedigaeth; ei noddwyr cyntaf oedd teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan ger Nefyn, a roddodd delyn deires i’r Parry ifanc; daeth yn delynor i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac yn feistr ar gerddoriaeth y Baróc, gan dreulio llawer o’i amser yng nghartref y teulu yn Llundain, lle canai’r delyn deires i gylchoedd diwylliedig y ddinas; aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763; ysbrydolodd Thomas Gray i ysgrifennu ei gerdd The Bard (1757); mae’r alaw sy’n fyd-enwog heddiw fel Deck the Halls i’w chael fel ‘Nôs Calan’ yn ei British Harmony, a chyhoeddwyd hi wedyn fel ‘Nos Galan’ gan Edward Jones yn 1784; arhosodd gyda theulu Williams-Wynn hyd ei farw yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref; roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad yn yr Amgueddfa Genedlaethol, Caerdydd.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.Parry, John (‘The Blind Harpist’; 1710? – 1782), of Ruabon, harpist and publisher of music ↗Robert David Griffith, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym Mryn Cynan, ger Nefyn, Sir Gaernarfon, tua 1710; dywed Thomas Price (Carnhuanawc) mai Robert Parry, Llanllyfni, oedd ei athro telyn, ond dywed Edward Jones (Bardd y Brenin) iddo gael gwersi gan Stephen Shôn Jones, Penrhyndeudraeth; daeth yn un o delynorion gorau’r deyrnas a chymerodd ran mewn cyngherddau yn Llundain, Caergrawnt, Rhydychen a Dulyn; ef oedd telynor teulu Wynnstay, Sir Ddinbych, cartref teulu Williams Wynn; ei wasanaeth mwyaf i Gymru oedd ei dri chyhoeddiad: Antient British Music (1742), a baratowyd gyda chymorth Evan Williams; A Collection of Welsh, English and Scotch Airs (1761); a British Harmony, being a Collection of Antient Welsh Airs (1781); bu farw yn 1782, a chredir iddo gael ei gladdu ym mynwent Rhiwabon.
| Ganed | Tua 1710, Bryn Cynan ger Nefyn, Llŷn |
|---|---|
| Ei offeryn | Y delyn deires |
| Ei noddwyr | Griffithiaid Cefn Amwlch; Wyniaid Wynnstay |
| Ei lyfr cyntaf | Antient British Music, 1742 |
| Ysbrydolodd | The Bard gan Thomas Gray, 1757 |
| Bu farw | 7 Hydref 1782, Rhiwabon |
Ganed John Parry tua 1710 ym Mryn Cynan, ger Nefyn yn Llŷn, ac roedd yn ddall o’i enedigaeth. Teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch oedd ei noddwyr cyntaf, a rhoesant delyn deires i’r bachgen. Enwir dau feistr yn athrawon iddo: Robert Parry o Lanllyfni, yn ôl Carnhuanawc, a Stephen Shôn Jones o Benrhyndeudraeth, yn ôl Bardd y Brenin.FfynonellauParry, John (‘The Blind Harpist’; 1710? – 1782), of Ruabon, harpist and publisher of music ↗Robert David Griffith, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym Mryn Cynan, ger Nefyn, Sir Gaernarfon, tua 1710; dywed Thomas Price (Carnhuanawc) mai Robert Parry, Llanllyfni, oedd ei athro telyn, ond dywed Edward Jones (Bardd y Brenin) iddo gael gwersi gan Stephen Shôn Jones, Penrhyndeudraeth; daeth yn un o delynorion gorau’r deyrnas a chymerodd ran mewn cyngherddau yn Llundain, Caergrawnt, Rhydychen a Dulyn; ef oedd telynor teulu Wynnstay, Sir Ddinbych, cartref teulu Williams Wynn; ei wasanaeth mwyaf i Gymru oedd ei dri chyhoeddiad: Antient British Music (1742), a baratowyd gyda chymorth Evan Williams; A Collection of Welsh, English and Scotch Airs (1761); a British Harmony, being a Collection of Antient Welsh Airs (1781); bu farw yn 1782, a chredir iddo gael ei gladdu ym mynwent Rhiwabon.John Parry (harpist, born 1710) ↗Wikipedia (Saesneg)John Parry (tua 1710 – 7 Hydref 1782), a adwaenid fel Parri Ddall, Rhiwabon, ganed yn Llŷn ac roedd yn ddall o’i enedigaeth; ei noddwyr cyntaf oedd teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan ger Nefyn, a roddodd delyn deires i’r Parry ifanc; daeth yn delynor i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac yn feistr ar gerddoriaeth y Baróc, gan dreulio llawer o’i amser yng nghartref y teulu yn Llundain, lle canai’r delyn deires i gylchoedd diwylliedig y ddinas; aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763; ysbrydolodd Thomas Gray i ysgrifennu ei gerdd The Bard (1757); mae’r alaw sy’n fyd-enwog heddiw fel Deck the Halls i’w chael fel ‘Nôs Calan’ yn ei British Harmony, a chyhoeddwyd hi wedyn fel ‘Nos Galan’ gan Edward Jones yn 1784; arhosodd gyda theulu Williams-Wynn hyd ei farw yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref; roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad yn yr Amgueddfa Genedlaethol, Caerdydd.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.
Cymerodd Syr Watkin Williams Wynn ef i’w deulu yn Wynnstay, ger Rhiwabon, yn delynor teuluol, a gwasanaethodd y teulu am weddill ei oes. Aeth gyda Syr Watkin i Lundain a chanu’r delyn deires yng nghartref y teulu yno o flaen gwŷr a gwragedd blaenaf y ddinas, yn feistr ar arddull y Baróc. Daeth yn aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763.FfynonellauJohn Parry (harpist, born 1710) ↗Wikipedia (Saesneg)John Parry (tua 1710 – 7 Hydref 1782), a adwaenid fel Parri Ddall, Rhiwabon, ganed yn Llŷn ac roedd yn ddall o’i enedigaeth; ei noddwyr cyntaf oedd teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan ger Nefyn, a roddodd delyn deires i’r Parry ifanc; daeth yn delynor i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac yn feistr ar gerddoriaeth y Baróc, gan dreulio llawer o’i amser yng nghartref y teulu yn Llundain, lle canai’r delyn deires i gylchoedd diwylliedig y ddinas; aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763; ysbrydolodd Thomas Gray i ysgrifennu ei gerdd The Bard (1757); mae’r alaw sy’n fyd-enwog heddiw fel Deck the Halls i’w chael fel ‘Nôs Calan’ yn ei British Harmony, a chyhoeddwyd hi wedyn fel ‘Nos Galan’ gan Edward Jones yn 1784; arhosodd gyda theulu Williams-Wynn hyd ei farw yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref; roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad yn yr Amgueddfa Genedlaethol, Caerdydd.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.Parry, John (‘The Blind Harpist’; 1710? – 1782), of Ruabon, harpist and publisher of music ↗Robert David Griffith, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym Mryn Cynan, ger Nefyn, Sir Gaernarfon, tua 1710; dywed Thomas Price (Carnhuanawc) mai Robert Parry, Llanllyfni, oedd ei athro telyn, ond dywed Edward Jones (Bardd y Brenin) iddo gael gwersi gan Stephen Shôn Jones, Penrhyndeudraeth; daeth yn un o delynorion gorau’r deyrnas a chymerodd ran mewn cyngherddau yn Llundain, Caergrawnt, Rhydychen a Dulyn; ef oedd telynor teulu Wynnstay, Sir Ddinbych, cartref teulu Williams Wynn; ei wasanaeth mwyaf i Gymru oedd ei dri chyhoeddiad: Antient British Music (1742), a baratowyd gyda chymorth Evan Williams; A Collection of Welsh, English and Scotch Airs (1761); a British Harmony, being a Collection of Antient Welsh Airs (1781); bu farw yn 1782, a chredir iddo gael ei gladdu ym mynwent Rhiwabon.
Daeth yn un o delynorion gorau’r deyrnas a bu galw mawr amdano yng Nghymru a thu hwnt, gan ganu mewn cyngherddau yn Llundain, Caergrawnt, Rhydychen a Dulyn.FfynonellauParry, John (‘The Blind Harpist’; 1710? – 1782), of Ruabon, harpist and publisher of music ↗Robert David Griffith, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym Mryn Cynan, ger Nefyn, Sir Gaernarfon, tua 1710; dywed Thomas Price (Carnhuanawc) mai Robert Parry, Llanllyfni, oedd ei athro telyn, ond dywed Edward Jones (Bardd y Brenin) iddo gael gwersi gan Stephen Shôn Jones, Penrhyndeudraeth; daeth yn un o delynorion gorau’r deyrnas a chymerodd ran mewn cyngherddau yn Llundain, Caergrawnt, Rhydychen a Dulyn; ef oedd telynor teulu Wynnstay, Sir Ddinbych, cartref teulu Williams Wynn; ei wasanaeth mwyaf i Gymru oedd ei dri chyhoeddiad: Antient British Music (1742), a baratowyd gyda chymorth Evan Williams; A Collection of Welsh, English and Scotch Airs (1761); a British Harmony, being a Collection of Antient Welsh Airs (1781); bu farw yn 1782, a chredir iddo gael ei gladdu ym mynwent Rhiwabon.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.
Clywodd y bardd Seisnig Thomas Gray ei delyn, a chanu Parry oedd yr ysbrydoliaeth i The Bard yn 1757, cerdd am fardd olaf Cymru yn sefyll ar y creigiau uwchben afon Conwy yn herio’r Brenin Edward I. Daeth yn un o gerddi rhamantaidd mwyaf dylanwadol ei hoes.FfynonellauJohn Parry (harpist, born 1710) ↗Wikipedia (Saesneg)John Parry (tua 1710 – 7 Hydref 1782), a adwaenid fel Parri Ddall, Rhiwabon, ganed yn Llŷn ac roedd yn ddall o’i enedigaeth; ei noddwyr cyntaf oedd teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan ger Nefyn, a roddodd delyn deires i’r Parry ifanc; daeth yn delynor i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac yn feistr ar gerddoriaeth y Baróc, gan dreulio llawer o’i amser yng nghartref y teulu yn Llundain, lle canai’r delyn deires i gylchoedd diwylliedig y ddinas; aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763; ysbrydolodd Thomas Gray i ysgrifennu ei gerdd The Bard (1757); mae’r alaw sy’n fyd-enwog heddiw fel Deck the Halls i’w chael fel ‘Nôs Calan’ yn ei British Harmony, a chyhoeddwyd hi wedyn fel ‘Nos Galan’ gan Edward Jones yn 1784; arhosodd gyda theulu Williams-Wynn hyd ei farw yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref; roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad yn yr Amgueddfa Genedlaethol, Caerdydd.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.
Ei wasanaeth mwyaf i Gymru oedd ei lyfrau. Gydag Evan Williams cyhoeddodd Antient British Music yn 1742, y casgliad printiedig cyntaf o hen alawon Cymru; am “British”, fel y deallodd y Cymry erioed, darllener “Cymreig”. Dilynodd A Collection of Welsh, English and Scotch Airs yn 1761, a British Harmony, being a Collection of Antient Welsh Airs yn 1781.FfynonellauParry, John (‘The Blind Harpist’; 1710? – 1782), of Ruabon, harpist and publisher of music ↗Robert David Griffith, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned ym Mryn Cynan, ger Nefyn, Sir Gaernarfon, tua 1710; dywed Thomas Price (Carnhuanawc) mai Robert Parry, Llanllyfni, oedd ei athro telyn, ond dywed Edward Jones (Bardd y Brenin) iddo gael gwersi gan Stephen Shôn Jones, Penrhyndeudraeth; daeth yn un o delynorion gorau’r deyrnas a chymerodd ran mewn cyngherddau yn Llundain, Caergrawnt, Rhydychen a Dulyn; ef oedd telynor teulu Wynnstay, Sir Ddinbych, cartref teulu Williams Wynn; ei wasanaeth mwyaf i Gymru oedd ei dri chyhoeddiad: Antient British Music (1742), a baratowyd gyda chymorth Evan Williams; A Collection of Welsh, English and Scotch Airs (1761); a British Harmony, being a Collection of Antient Welsh Airs (1781); bu farw yn 1782, a chredir iddo gael ei gladdu ym mynwent Rhiwabon.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.
Yn British Harmony y mae’r alaw “Nôs Calan”, a gyhoeddwyd eto gan Edward Jones, Bardd y Brenin, fel “Nos Galan” yn 1784. Mae’r byd yn ei hadnabod heddiw fel alaw Deck the Halls, a diolch i Parri Ddall y gosodwyd hi mewn print gyntaf.FfynhonnellJohn Parry (harpist, born 1710) ↗Wikipedia (Saesneg)John Parry (tua 1710 – 7 Hydref 1782), a adwaenid fel Parri Ddall, Rhiwabon, ganed yn Llŷn ac roedd yn ddall o’i enedigaeth; ei noddwyr cyntaf oedd teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan ger Nefyn, a roddodd delyn deires i’r Parry ifanc; daeth yn delynor i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac yn feistr ar gerddoriaeth y Baróc, gan dreulio llawer o’i amser yng nghartref y teulu yn Llundain, lle canai’r delyn deires i gylchoedd diwylliedig y ddinas; aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763; ysbrydolodd Thomas Gray i ysgrifennu ei gerdd The Bard (1757); mae’r alaw sy’n fyd-enwog heddiw fel Deck the Halls i’w chael fel ‘Nôs Calan’ yn ei British Harmony, a chyhoeddwyd hi wedyn fel ‘Nos Galan’ gan Edward Jones yn 1784; arhosodd gyda theulu Williams-Wynn hyd ei farw yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref; roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad yn yr Amgueddfa Genedlaethol, Caerdydd.
Bu farw Parri Ddall yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref. Daeth ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad, y telynor dall â’i delyn deires, yn yr Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd.FfynonellauJohn Parry (harpist, born 1710) ↗Wikipedia (Saesneg)John Parry (tua 1710 – 7 Hydref 1782), a adwaenid fel Parri Ddall, Rhiwabon, ganed yn Llŷn ac roedd yn ddall o’i enedigaeth; ei noddwyr cyntaf oedd teulu Griffiths ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan ger Nefyn, a roddodd delyn deires i’r Parry ifanc; daeth yn delynor i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac yn feistr ar gerddoriaeth y Baróc, gan dreulio llawer o’i amser yng nghartref y teulu yn Llundain, lle canai’r delyn deires i gylchoedd diwylliedig y ddinas; aelod o Gymdeithas Frenhinol y Cerddorion yn 1763; ysbrydolodd Thomas Gray i ysgrifennu ei gerdd The Bard (1757); mae’r alaw sy’n fyd-enwog heddiw fel Deck the Halls i’w chael fel ‘Nôs Calan’ yn ei British Harmony, a chyhoeddwyd hi wedyn fel ‘Nos Galan’ gan Edward Jones yn 1784; arhosodd gyda theulu Williams-Wynn hyd ei farw yn Rhiwabon ar 7 Hydref 1782 a’i gladdu yn eglwys y plwyf Rhiwabon ar 10 Hydref; roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, ac mae ei bortreadau o’i dad yn yr Amgueddfa Genedlaethol, Caerdydd.John Parry (Y Telynor Dall) ↗Wicipedia CymraegCerddor enwog o Nefyn yn Llŷn (1710? – Hydref 1782), a adwaenid fel Y Telynor Dall, John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon, yn ddall o’i enedigaeth; noddwyd ef i ddechrau gan deulu Griffiths Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn, a daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wynn yn Wynnstay, Rhiwabon, ac aeth i Lundain gyda Syr Watkin lle’i cyflwynwyd i gylchoedd uchel y ddinas; enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes a bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a thu hwnt, gan chwarae yn Llundain, Dulyn a Rhydychen; ef oedd yr ysbrydoliaeth i gerdd ramantaidd ddylanwadol Thomas Gray, The Bard (1757); cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, yn cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am ‘British’ darllener ‘Cymreig’); roedd ei fab William Parry yn arlunydd dawnus, a’i luniau o’i dad yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd.
Ffynonellau a darllen pellach
Y Bywgraffiadur Cymreig ↗Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean yn Rhydychen, a deithiodd Gymru, Cernyw, Llydaw, Iwerddon a’r Alban a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.
Edward LhuydY clerigwr o Feirionnydd y mae ei Weledigaetheu y Bardd Cwsc (1703) yn un o glasuron mawr rhyddiaith Gymraeg.
Ellis WynneMab fferm o Fôn a ddaeth yn fathemategydd blaenllaw yn Llundain ac a roddodd y symbol π i’r byd.
William JonesJohn Roberts o Gasnewydd Bach yn Sir Benfro, capten môr-ladron mwyaf llwyddiannus oes yr hwyliau, a gipiodd dros 400 o longau.
Barti DduYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf