Ym mis Ionawr 1823 cloddiodd William Buckland, athro daeareg Rhydychen, yn Nhwll yr Afr ar glogwyni Gŵyr a chael sgerbwd wedi’i liwio’n goch gan ocr: Dynes Goch Pafiland.FfynonellauRed Lady of Paviland ↗Wikipedia (Saesneg)Cafwyd gan Daniel Davies a’r Parch. John Davies yn 1822, a chloddiwyd gan Buckland ym mis Ionawr 1823; roedd yr ogof bryd hynny tua 70 milltir o’r môr uwchben gwastadedd llydan; y dyddiadau radiocarbon o 18,460 yn y 1960au i tua 33,000 a 34,000 o flynyddoedd ar ôl 2009; fe’i benthycwyd i’r Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd yn 2007.William Buckland and the Red Lady of Paviland ↗Cymdeithas Ddaearegol Llundain, arddangosfa ar-lein (Saesneg)Cafodd Buckland y sgerbwd yn 1823, wedi’i liwio ag ocr coch wrth ymyl gleiniau o ifori mamoth, a thybiodd mai menyw o oes y Rhufeiniaid ydoedd; dyn ydyw mewn gwirionedd, tua 33,000 oed. Cyhoeddwyd ei lun o’r ogof yn Reliquiae Diluvianae.
| Cloddiwyd | Ionawr 1823 |
|---|---|
| Ble | Twll yr Afr, Pafiland, Gŵyr |
| Gan | William Buckland o Rydychen |
| Beth a gafodd | Gŵr ifanc, tua 33,000 oed |
Y darganfyddiadau cyntaf#
Y gaeaf cynt, yn 1822, roedd Daniel Davies a’r Parchedig John Davies wedi cael esgyrn yn yr ogof, a daeth Buckland i gloddio yn y flwyddyn newydd.FfynhonnellRed Lady of Paviland ↗Wikipedia (Saesneg)Cafwyd gan Daniel Davies a’r Parch. John Davies yn 1822, a chloddiwyd gan Buckland ym mis Ionawr 1823; roedd yr ogof bryd hynny tua 70 milltir o’r môr uwchben gwastadedd llydan; y dyddiadau radiocarbon o 18,460 yn y 1960au i tua 33,000 a 34,000 o flynyddoedd ar ôl 2009; fe’i benthycwyd i’r Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd yn 2007.
Beth a dybiodd Buckland#
Cafodd Buckland yr esgyrn yn gorwedd wrth ymyl gleiniau o ifori mamoth, a thybiodd mai menyw o oes y Rhufeiniaid oedd hi.FfynhonnellWilliam Buckland and the Red Lady of Paviland ↗Cymdeithas Ddaearegol Llundain, arddangosfa ar-lein (Saesneg)Cafodd Buckland y sgerbwd yn 1823, wedi’i liwio ag ocr coch wrth ymyl gleiniau o ifori mamoth, a thybiodd mai menyw o oes y Rhufeiniaid ydoedd; dyn ydyw mewn gwirionedd, tua 33,000 oed. Cyhoeddwyd ei lun o’r ogof yn Reliquiae Diluvianae.
Mewn gwirionedd esgyrn gŵr ifanc ydynt, a roddwyd i orffwys tua 33,000 i 34,000 o flynyddoedd yn ôl: y gladdedigaeth ddefodol hynaf y gwyddys amdani yng ngorllewin Ewrop.FfynonellauThe ‘Red Lady’ of Paviland ↗Amgueddfa Hanes Natur Prifysgol Rhydychen, sy’n cadw’r esgyrn (Saesneg)Gweddillion gŵr ifanc; mae’r esgyrn tua 33–34,000 o flynyddoedd oed.Origins: in search of Early Wales ↗Amgueddfa Cymru, 2007 (Saesneg)Dyddio newydd ar Ddynes Goch Pafiland, y gladdedigaeth seremonïol hynaf y gwyddys amdani yng ngorllewin Ewrop, sef gŵr ifanc wedi’i orchuddio ag ocr coch.

I Rydychen#
Aeth Buckland â’r esgyrn i Rydychen, lle cânt eu cadw yn Amgueddfa Hanes Natur Prifysgol Rhydychen. Yn 2007 daethant adref i Gymru ar fenthyg, i’r Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd.FfynhonnellRed Lady of Paviland ↗Wikipedia (Saesneg)Cafwyd gan Daniel Davies a’r Parch. John Davies yn 1822, a chloddiwyd gan Buckland ym mis Ionawr 1823; roedd yr ogof bryd hynny tua 70 milltir o’r môr uwchben gwastadedd llydan; y dyddiadau radiocarbon o 18,460 yn y 1960au i tua 33,000 a 34,000 o flynyddoedd ar ôl 2009; fe’i benthycwyd i’r Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd yn 2007.

Ffynonellau a darllen pellach






