Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1903–1971
Yr arlunydd o Ddyfnant ger Abertawe y gwnaeth ei luniau cyfoethog, cerddorol, llawer ohonynt wedi eu hysbrydoli gan Dylan Thomas, ennill gwobr yn Biennale Fenis yn 1962.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd Ceri Richards, mab y gweithiwr tun o Ddynfant, yn beintiwr y mae ei waith yn hongian yn Tate Britain. Llanwyd ei luniau gan gerddoriaeth, tirweddau Gŵyr a barddoniaeth ei gyd-Gymro Dylan Thomas, ac yn 1962 enillodd y wobr am beintio yn Biennale Fenis.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Richards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.
| Ganed | 6 Mehefin 1903, Dynfant, ger Abertawe |
|---|---|
| Astudiodd | Ysgol Gelf Abertawe; y Coleg Celf Brenhinol, 1924 hyd 1927 |
| Arddangosfa unigol gyntaf | Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930 |
| Dysgodd | Ysgol Gelf Caerdydd, o 1939 |
| Anrhydeddau | CBE 1960; Medal Aur yr Eisteddfod 1961; gwobr Fenis 1962 |
| Bu farw | 9 Tachwedd 1971, Llundain |
Ganed Ceri Giraldus Richards ar 6 Mehefin 1903 yn Nynfant, ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a’i wraig Sarah. Roedd yn gartref dosbarth gweithiol cyfoethog ei ddiwylliant. O deulu o grefftwyr y deuai ei fam, ac ysgrifennai ei dad, a weithiai yng ngwaith tun Tre-gŵyr, farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg, a bu am flynyddoedd yn arwain côr meibion Dynfant.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Richards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.Ceri Richards ↗Wicipedia CymraegPeintiwr o Gymru (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), ganed yn Abertawe a’i fagu yn Dynfant; cyfaill i’r bardd a’r cyfarwyddwr John Ormond, yntau’n frodor o Ddynfant; ymhlith ei weithiau mae Still Life with Music (1933), The Sculptor in his Studio (1937), The Pianist (1948), White Blossom (1968) ac Elegy for Vernon Watkins (1971).
Dysgodd Ceri, ei frawd a’i chwaer y piano a thyfu i fyny gyda cherddoriaeth Bach a Handel. Arhosodd cerddoriaeth, a thirweddau Gŵyr a throad y tymhorau, gydag ef ar hyd ei oes a llifo i’w beintio.FfynhonnellCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.
Yn ysgol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol. Yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 aeth yn llawn amser i Ysgol Gelf Abertawe.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Richards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.
Yn 1923 dangosodd ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref y chwiorydd Gwendoline a Margaret Davies, luniau Renoir, Van Gogh, Monet a Cézanne a cherfluniau Rodin iddo. Penderfynodd hynny ei alwedigaeth. Yr un flwyddyn enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol yn Llundain.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Richards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.
Yn y Coleg Brenhinol cyfarfu â’r arlunydd Frances Clayton, a phriodasant yn 1929. Daeth hithau’n beintiwr a darlunydd o fri. Yn 1930 cafodd ei arddangosfa unigol gyntaf, yn Oriel Gelf Glynn Vivian yn Abertawe.FfynonellauRichards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.Ceri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.
O 1934 gwnâi luniau cerfwedd o bren, wedi’u hysbrydoli gan Picasso a Hans Arp, ac wedi gweld gwaith Picasso a Kandinsky symudodd ei beintio tuag at swrrealaeth.FfynonellauRichards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.Ceri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.
Yn 1939 symudodd ef a Frances i Gaerdydd, lle bu’n dysgu yn Ysgol Gelf Caerdydd ac yn arwain ei hadran beintio. Gofynnodd y Weinyddiaeth Wybodaeth iddo dynnu lluniau gweithwyr tun de Cymru wrth eu gwaith.FfynonellauRichards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.Ceri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.
O’r 1940au rhedai barddoniaeth Dylan Thomas drwy ei gelf. Gwnaeth luniau a lithograffau o The force that through the green fuse drives the flower, ac o Do not go gentle into that good night, ac wedi marw’r bardd yn 1953 gyfres o weithiau er anrhydedd iddo, ac yn 1965 Twelve Lithographs for Dylan Thomas.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Richards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.
Roedd Richards yn gerddor dawnus ei hun, a daeth cerddoriaeth yn thema fawr yn ei beintio: The Pianist, Beethoven and St Cecilia, a’i gyfres La Cathédrale engloutie. Gŵyr hefyd, mewn lluniau fel Black Apple of Gower.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Ceri Richards ↗Wicipedia CymraegPeintiwr o Gymru (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), ganed yn Abertawe a’i fagu yn Dynfant; cyfaill i’r bardd a’r cyfarwyddwr John Ormond, yntau’n frodor o Ddynfant; ymhlith ei weithiau mae Still Life with Music (1933), The Sculptor in his Studio (1937), The Pianist (1948), White Blossom (1968) ac Elegy for Vernon Watkins (1971).
Fe’i gwnaed yn CBE yn 1960. Yn 1961 rhoddodd Prifysgol Cymru ddoethuriaeth er anrhydedd iddo a’r Eisteddfod Genedlaethol ei Medal Aur, ac yn 1962 enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis.FfynonellauRichards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.Ceri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.
Cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby yn 1964 a 1965, a Chapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Fetropolitan Lerpwl yn 1965.FfynonellauRichards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.Ceri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.
Bu farw Ceri Richards yn Llundain ar 9 Tachwedd 1971. Un o’i weithiau olaf oedd marwnad i’w gyfaill y bardd Vernon Watkins. Dygwyd ef adref a’i gladdu gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant, ac mae ei luniau’n hongian heddiw yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.FfynonellauCeri Richards ↗Wikipedia (Saesneg)Ceri Giraldus Richards (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), peintiwr, gwneuthurwr printiau a cherfweddau o Gymro; ganed yn Dynfant ger Abertawe, mab Thomas Coslett Richards a Sarah Jones, a’i fagu ar aelwyd dosbarth gweithiol hynod ddiwylliedig; o deulu o grefftwyr y deuai ei fam; gweithiai ei dad yng ngwaith tun Tre-gŵyr, roedd yn weithgar yn y capel, ysgrifennai farddoniaeth yn Gymraeg a Saesneg ac am flynyddoedd bu’n arwain Côr Meibion Excelsior Dynfant; dysgodd y tri phlentyn y piano ac adnabod Bach a Handel; bu cerddoriaeth a thirweddau Gŵyr yn ysgogiad parhaol i’w beintio; yn Ysgol Ganolraddol Tre-gŵyr tynnai luniau’n ddi-baid ac enillodd gystadlaethau lleol; yn brentis i drydanwyr yn Abertawe, astudiai arlunio gyda’r nos, ac yn 1921 ymunodd yn llawn amser ag Ysgol Gelf Abertawe; yn 1923, mewn ysgol haf yn Neuadd Gregynog, cartref Gwendoline a Margaret Davies, gwelodd am y tro cyntaf luniau gan Renoir, Van Gogh, Monet, Cézanne a Daumier a cherfluniau Rodin, a chadarnhaodd hynny ei alwedigaeth; enillodd ysgoloriaeth i’r Coleg Celf Brenhinol; ei arddangosfa unigol gyntaf yn Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe, 1930; pennaeth peintio Ysgol Gelf Caerdydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd; cerddor dawnus, a cherddoriaeth yn thema i lawer o’i gelf; enillydd gwobr yn Biennale Fenis 1962; o’r 1940au ymwneud gydol oes â barddoniaeth Dylan Thomas: The force that through the green fuse drives the flower (1947), Do not go gentle into that good night (1956), Homage to Dylan Thomas, Twelve Lithographs for Dylan Thomas (1965); ymhlith ei weithiau mae The Pianist (1948), Black Apple of Gower (1952), Beethoven and St Cecilia (1953), cyfres La Cathédrale engloutie (1957–62) ac Elegy for Vernon Watkins (1971); claddwyd gyda’i rieni yng Nghapel Ebenezer, Dynfant; llawer o’i waith yn Tate Britain, y Glynn Vivian ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.Ceri Richards ↗Wicipedia CymraegPeintiwr o Gymru (6 Mehefin 1903 – 9 Tachwedd 1971), ganed yn Abertawe a’i fagu yn Dynfant; cyfaill i’r bardd a’r cyfarwyddwr John Ormond, yntau’n frodor o Ddynfant; ymhlith ei weithiau mae Still Life with Music (1933), The Sculptor in his Studio (1937), The Pianist (1948), White Blossom (1968) ac Elegy for Vernon Watkins (1971).Richards, Ceri, 1903–1971 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol CymruCeri Richards (1903–1971), arlunydd, ganed yn Dynfant ger Abertawe; astudiodd yn Ysgol Gelf Abertawe 1920–24; yn y Coleg Celf Brenhinol 1924–27 ar ysgoloriaeth o Abertawe, lle cyfarfu â Frances Clayton (1901–1985) o Stoke-on-Trent; ei phriodi yn 1929, a daeth hithau’n arlunydd, artist graffig a darlunydd o fri; o 1934 gwnâi gerfweddau darluniadol mewn pren, dan ddylanwad Picasso a Hans Arp; symudodd gyda Frances i Gaerdydd yn 1939 i ddysgu celf graffig yn Ysgol Gelf Caerdydd; comisiynodd y Weinyddiaeth Wybodaeth ef i gofnodi gweithwyr tun de Cymru mewn lluniadau inc; wedi’r rhyfel dylanwadodd barddoniaeth Dylan Thomas yn ddwfn ar ei gelf; o’r 1950au gweithiai’n aml mewn lithograff a sgrin-brint; CBE 1960; yn 1961 DLitt er anrhydedd Prifysgol Cymru a’r Fedal Aur yn yr Eisteddfod Genedlaethol; enillodd wobr Einaudi am beintio yn Biennale Fenis 1962; cynlluniodd wydr lliw i Eglwys Gadeiriol Derby 1964–65 ac yn 1965 Gapel y Sacrament Bendigaid yn Eglwys Gadeiriol Gatholig Lerpwl; bu farw yn Llundain yn 1971.
Ffynonellau a darllen pellach
Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Art UK: eu paentiadau (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf