Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1905–1995
Yr athro o Ferthyr Tudful y gwnaeth ei gerddi, ei straeon a’i nofelau, a’i lyfr The Dragon Has Two Tongues, ef yn dad i lenyddiaeth Saesneg Cymru.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd Glyn Jones, y bachgen o Ferthyr a ddaeth yn ysgolfeistr yng Nghaerdydd, yn fardd, storïwr a nofelydd, ac yn gyfaill i lawer o awduron Cymreig ei oes a ysgrifennai yn Saesneg. Adroddodd ei lyfr The Dragon Has Two Tongues hanes yr ysgrifennu hwnnw, a chariodd ei gyfieithiadau hen benillion Cymru a chaneuon Llywarch Hen a Heledd i’r Saesneg.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
| Ganed | 28 Chwefror 1905, 16 Clare Street, Merthyr Tudful |
|---|---|
| Ysgol | Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, yng Nghastell Cyfarthfa |
| Athro | Caerdydd a’r Eglwys Newydd, o 1925 |
| Nofel anwylaf | The Island of Apples, 1965 |
| Astudiaeth | The Dragon Has Two Tongues, 1968 |
| Anrhydeddau | Gorsedd y Beirdd 1988; doethuriaethau er anrhydedd |
| Bu farw | 10 Ebrill 1995, Caerdydd |
Ganed Morgan Glyndwr Jones ar 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a’i wraig Margaret, athrawes. Roedd ei daid, Llwch-Haiarn, yn fardd Cymraeg. Siaradai ei rieni Gymraeg, a magwyd ef yn y capel a’r Ysgol Sul.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Yn fachgen treuliai ei hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin. O 1916 hyd 1923 aeth i Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, a oedd yng Nghastell Cyfarthfa.FfynhonnellJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.
Saesneg oedd ei holl addysg, ac erbyn gadael yr ysgol roedd ei Gymraeg bron wedi llithro ymaith. Yn ŵr ifanc aeth ati i’w hennill yn ôl. Erbyn 1932 roedd yn mynychu dosbarth nos dan Saunders Lewis, a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg i’r Saesneg.FfynonellauGlyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.Jones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.
Wedi hyfforddi yn Cheltenham cymhwysodd yn 1925 a dechrau dysgu yn Ysgol Wood Street yng Nghaerdydd. Gwnaeth tlodi’r plant a ddysgai ef yn sosialydd am oes. Ar hyd ei oes perthynai i’r capel Cymraeg yn Minny Street, Cathays.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Yn 1935 priododd Doreen, a chyflwynodd bob un o’i lyfrau iddi. Yn ddyn heddwch, cofrestrodd yn 1940 yn wrthwynebydd cydwybodol, ac o 1952 bu’n dysgu Saesneg yn ysgol Glantaf yn yr Eglwys Newydd.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Yn 1934, wedi darllen cerdd gan y Dylan Thomas ifanc, ysgrifennodd Glyn ato, a dyna ddechrau cyfeillgarwch hir. Y Sulgwyn hwnnw gyrrodd Thomas i Dalacharn, ac adroddodd wrtho hanes Dr William Price, a ddefnyddiodd Thomas wedyn yn un o’i straeon.FfynonellauGlyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.Jones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.
Daeth ei gyfrol gyntaf o straeon, The Blue Bed, allan yn 1937, a’i Poems yn 1939. Dilynodd The Water Music yn 1944 a The Dream of Jake Hopkins yn 1954.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Ysgrifennodd dair nofel: The Valley, the City, the Village yn 1956, The Learning Lark yn 1960 a The Island of Apples yn 1965, a ystyrir gan lawer yn orau.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Yn 1968 cyhoeddodd The Dragon Has Two Tongues, astudiaeth o’r awduron Cymreig a ysgrifennai yn Saesneg. Gyda John Rowlands ysgrifennodd Profiles yn ddiweddarach, canllaw i awduron Cymru’r ugeinfed ganrif.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Gyda T. J. Morgan cyfieithodd The Saga of Llywarch the Old a The Story of Heledd, a rhoddodd hen benillion Cymru i ddarllenwyr Saesneg yn When the Rose-bush Brings Forth Apples a Honey on the Wormwood.FfynonellauGlyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.Jones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.
Derbyniodd wobr Cyngor Celfyddydau Cymru yn 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru a doethuriaeth er anrhydedd gan Brifysgol Cymru yn 1974. Yn 1985 daeth yn aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig, yn 1988 anrhydeddodd Gorsedd y Beirdd ef â’i Gwisg Wen, ac yn 1994 daeth yn Llywydd adran Saesneg yr Academi.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Bu farw Glyn Jones gartref yng Nghaerdydd ar 10 Ebrill 1995, yn naw deg oed. Cynhaliwyd ei angladd yn ei gapel yn Minny Street, ac mae ei lwch yn gorffwys ym mynwent Llansteffan yn Sir Gaerfyrddin.FfynonellauJones, Morgan Glyndwr (Glyn) (1905 – 1995), poet, novelist and short story writer ↗Tony Brown, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 28 Chwefror 1905 yn 16 Clare Street, Merthyr Tudful, mab William Henry Jones, clerc gyda’r Swyddfa Bost, a Margaret Williams, athrawes; roedd ei daid David William Jones (1832–1900) yn fardd Cymraeg, Llwch-Haiarn; siaradai’r ddau riant Gymraeg, ond troes y teulu’n raddol at y Saesneg; yn fachgen treuliai’r hafau yn Y Lan, fferm yn Llanybri, Sir Gaerfyrddin; Ysgol Ramadeg Cyfarthfa, Merthyr, 1916–23, yng Nghastell Cyfarthfa; hyfforddiant athro yng Ngholeg St Paul, Cheltenham, a gafodd yn ‘gwbl oer a dieithr’; cymhwysodd 1925 a bu’n dysgu yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn Temperance Town; wedyn yn Ysgol Allensbank; aelod o Gapel Annibynwyr Cymraeg Minny Street, Cathays, ar hyd ei oes; erbyn 1932 mynychai ddosbarth nos dan Saunders Lewis a dechreuodd gyfieithu barddoniaeth Gymraeg; heddychwr gweithgar, cofrestrodd yn wrthwynebydd cydwybodol yn Nhachwedd 1940; dysgodd Saesneg yn Ysgol Sir Glantaf, yr Eglwys Newydd, o 1952; cyfarfu â Dylan Thomas yn Ebrill 1934; cynghorodd Keidrych Rhys ar y cylchgrawn Wales (1937); priododd Doreen Jones yn 1935, gan fyw yn yr Eglwys Newydd; gweithiau: The Blue Bed (1937), Poems (1939), The Water Music (1944), The Dream of Jake Hopkins (1954), y nofelau The Valley, the City, the Village (1956), The Learning Lark (1960) a The Island of Apples (1965), a ystyrir yn aml ei orau; The Dragon Has Two Tongues (1968), astudiaeth o lên Saesneg Cymru; Welsh Heirs (1977); cyfieithiadau o hen benillion, When the Rose-bush Brings Forth Apples (1980) a Honey on the Wormwood (1984); DLitt, Prifysgol Cymru, 1974; Gwisg Wen yr Orsedd 1988; Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig 1994; bu farw gartref 10 Ebrill 1995; angladd yng Nghapel Minny Street; claddwyd ei lwch ym mynwent Llansteffan.Glyn Jones (Welsh writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Morgan Glyndwr Jones (28 Chwefror 1905 – 10 Ebrill 1995), ganed ym Merthyr Tudful i aelwyd Gymraeg a’i fagu’n Anghydffurfiwr Cymreig; wedi’i addysgu yn Saesneg, bu bron iddo golli rhuglder yn y Gymraeg erbyn gadael yr ysgol a’i hailddysgu’n ddiweddarach yn ei fywyd; arhosodd ei waith llenyddol yn Saesneg; athro yng Nghaerdydd, lle lluniodd tlodi ei ddisgyblion ei sosialaeth; priododd Doreen yn 1935 a chyflwynodd ei holl lyfrau iddi; gwrthwynebydd cydwybodol yn 1940; cadeirydd a Llywydd adran Saesneg yr Academi Gymreig; ei gerddi cynharaf yn The Dublin Magazine (1933); cyfieithiadau The Saga of Llywarch the Old (gyda T. J. Morgan, 1955) a The Story of Heledd (1994); Profiles (gyda John Rowlands, 1980); yn 1934, wedi darllen cerdd gan Dylan Thomas yn The Adelphi, ysgrifennodd ato, gan ddechrau cyfeillgarwch hir; adroddodd hanes Dr William Price wrth Thomas; ym Mhrhagfyr 1949 aeth i Dalacharn i gyfweld Thomas i’r BBC; gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru 1971; aelod er anrhydedd cyntaf yr Academi Gymreig 1985; aelod er anrhydedd o Orsedd y Beirdd 1988; doethuriaeth er anrhydedd Prifysgol Morgannwg 1994; Cymrawd er anrhydedd Coleg y Drindod, Caerfyrddin; bu farw yng Nghaerdydd, yn 90 oed.
Ffynonellau a darllen pellach
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf