Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1899–1981
Meddyg o Gaerdydd a roddodd y gorau i yrfa feddygol ddisglair i bregethu, yn gyntaf yn Aberafan ac yna am ddeng mlynedd ar hugain yng Nghapel Westminster yn Llundain.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Rhoddodd Martyn Lloyd-Jones, ‘y Doctor’, y gorau i yrfa ddisglair wrth ochr meddyg y Brenin ei hun er mwyn pregethu’r efengyl i weithwyr dur Aberafan. O Gapel Westminster yn Llundain daeth, am ddeng mlynedd ar hugain, yn bregethwr efengylaidd hynod o ddylanwadol drwy Brydain, ac ni pheidiodd byth â bod yn Gymro o Langeitho.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.Martyn Lloyd-Jones ↗Wicipedia CymraegGweinidog, meddyg ac awdur (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), hynod o ddylanwadol yn y mudiad Efengylaidd yng ngwledydd Prydain yn yr 20g; bu’n gweinidogaethu mewn capel yn Llundain am bron i 30 mlynedd; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, Ceredigion, lle bu gweinidogaeth Daniel Rowland ac a oedd yn fan canolog yn y Diwygiad Methodistaidd; groser oedd ei dad; disgybl mewn ysgol ramadeg yn Llundain 1914–1917 a myfyriwr meddygol yn Ysbyty Bartholomew; derbyniodd radd MD o Brifysgol Llundain a daeth yn Aelod o Goleg Brenhinol y Ffisegwyr; am ddwy flynedd teimlodd yr alwad i ddychwelyd i Gymru i bregethu, ac ildiodd iddi yn 1927 gyda’i briod newydd Bethan (née Phillips); cawsant ddau o blant, Elizabeth ac Ann; derbyniodd wahoddiad i weinidogaethu mewn eglwys yn Aberafan, Port Talbot.
| Ganed | 20 Rhagfyr 1899, Caerdydd |
|---|---|
| Magwyd | Llangeitho, Ceredigion |
| Meddyg | Ysbyty St Bartholomew, Llundain; MD 1923 |
| Gweinidog | Bethlehem, Sandfields, Aberafan, 1927 hyd 1938 |
| Capel Westminster | Llundain, 1938 hyd 1968 |
| Llyfrau | Bron i gant, llawer wedi’u cyfieithu |
| Bu farw | 1 Mawrth 1981, Dydd Gŵyl Dewi |
Ganed David Martyn Lloyd-Jones yng Nghaerdydd ar 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a’i wraig Maggie, y ddau o Sir Aberteifi. Yn 1906 symudodd y teulu i Langeitho, y pentref lle bu Daniel Rowland yn pregethu yn y diwygiad Methodistaidd mawr, i gadw’r siop gyffredinol ger y sgwâr.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.Martyn Lloyd-Jones ↗Wicipedia CymraegGweinidog, meddyg ac awdur (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), hynod o ddylanwadol yn y mudiad Efengylaidd yng ngwledydd Prydain yn yr 20g; bu’n gweinidogaethu mewn capel yn Llundain am bron i 30 mlynedd; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, Ceredigion, lle bu gweinidogaeth Daniel Rowland ac a oedd yn fan canolog yn y Diwygiad Methodistaidd; groser oedd ei dad; disgybl mewn ysgol ramadeg yn Llundain 1914–1917 a myfyriwr meddygol yn Ysbyty Bartholomew; derbyniodd radd MD o Brifysgol Llundain a daeth yn Aelod o Goleg Brenhinol y Ffisegwyr; am ddwy flynedd teimlodd yr alwad i ddychwelyd i Gymru i bregethu, ac ildiodd iddi yn 1927 gyda’i briod newydd Bethan (née Phillips); cawsant ddau o blant, Elizabeth ac Ann; derbyniodd wahoddiad i weinidogaethu mewn eglwys yn Aberafan, Port Talbot.
Siaradai ei rieni Saesneg â’r bechgyn yng Nghaerdydd, felly yn Llangeitho dysgasant Gymraeg. Ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth un o’i gyfeillion:FfynhonnellLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.
Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!
Martyn Lloyd-Jones, tua saith oed
Aeth i’r ysgol yn Llangeitho ac yn Nhregaron. Ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr, ac achubwyd Martyn, yn ddeg oed, drwy ei daflu o ffenestr y llofft i freichiau’r cymdogion islaw.FfynhonnellLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.
Yn 1913 lluniodd dau beth ei fywyd. Penderfynodd fod yn feddyg, a chlywodd bregethwyr mawr y Methodistiaid Calfinaidd yng Nghymdeithasfa’r Haf a gynhaliwyd yn Llangeitho i nodi daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland. Swynwyd ef gan y pregethu.FfynhonnellLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.
Yn 1914 symudodd y teulu i Lundain, i fusnes llaeth yn Westminster, a dosbarthai Martyn laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd. Yn un ar bymtheg derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew. O fewn pum mlynedd roedd ganddo ei raddau meddygol, gyda rhagoriaeth mewn meddygaeth, ac yn 1923 ei MD am ymchwil ar haint y galon.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wicipedia CymraegGweinidog, meddyg ac awdur (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), hynod o ddylanwadol yn y mudiad Efengylaidd yng ngwledydd Prydain yn yr 20g; bu’n gweinidogaethu mewn capel yn Llundain am bron i 30 mlynedd; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, Ceredigion, lle bu gweinidogaeth Daniel Rowland ac a oedd yn fan canolog yn y Diwygiad Methodistaidd; groser oedd ei dad; disgybl mewn ysgol ramadeg yn Llundain 1914–1917 a myfyriwr meddygol yn Ysbyty Bartholomew; derbyniodd radd MD o Brifysgol Llundain a daeth yn Aelod o Goleg Brenhinol y Ffisegwyr; am ddwy flynedd teimlodd yr alwad i ddychwelyd i Gymru i bregethu, ac ildiodd iddi yn 1927 gyda’i briod newydd Bethan (née Phillips); cawsant ddau o blant, Elizabeth ac Ann; derbyniodd wahoddiad i weinidogaethu mewn eglwys yn Aberafan, Port Talbot.
Daeth yn gynorthwyydd i Syr Thomas Horder, un o feddygon blaenaf yr oes a meddyg y teulu brenhinol, ac enillodd aelodaeth o Goleg Brenhinol y Ffisegwyr. Yn 1926 cynigiodd Barts swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth iddo.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.Martyn Lloyd-Jones ↗Wicipedia CymraegGweinidog, meddyg ac awdur (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), hynod o ddylanwadol yn y mudiad Efengylaidd yng ngwledydd Prydain yn yr 20g; bu’n gweinidogaethu mewn capel yn Llundain am bron i 30 mlynedd; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, Ceredigion, lle bu gweinidogaeth Daniel Rowland ac a oedd yn fan canolog yn y Diwygiad Methodistaidd; groser oedd ei dad; disgybl mewn ysgol ramadeg yn Llundain 1914–1917 a myfyriwr meddygol yn Ysbyty Bartholomew; derbyniodd radd MD o Brifysgol Llundain a daeth yn Aelod o Goleg Brenhinol y Ffisegwyr; am ddwy flynedd teimlodd yr alwad i ddychwelyd i Gymru i bregethu, ac ildiodd iddi yn 1927 gyda’i briod newydd Bethan (née Phillips); cawsant ddau o blant, Elizabeth ac Ann; derbyniodd wahoddiad i weinidogaethu mewn eglwys yn Aberafan, Port Talbot.
Ond roedd wedi dod i ffydd Gristnogol ddofn, a theimlai alwad i bregethu. Ar 8 Ionawr 1927 priododd Dr Bethan Phillips, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, yn weinidog. Trodd o yrfa gwerth £3,500 y flwyddyn yn Llundain i wasanaethu pobl gwaith dur Port Talbot am £220.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wicipedia CymraegGweinidog, meddyg ac awdur (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), hynod o ddylanwadol yn y mudiad Efengylaidd yng ngwledydd Prydain yn yr 20g; bu’n gweinidogaethu mewn capel yn Llundain am bron i 30 mlynedd; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, Ceredigion, lle bu gweinidogaeth Daniel Rowland ac a oedd yn fan canolog yn y Diwygiad Methodistaidd; groser oedd ei dad; disgybl mewn ysgol ramadeg yn Llundain 1914–1917 a myfyriwr meddygol yn Ysbyty Bartholomew; derbyniodd radd MD o Brifysgol Llundain a daeth yn Aelod o Goleg Brenhinol y Ffisegwyr; am ddwy flynedd teimlodd yr alwad i ddychwelyd i Gymru i bregethu, ac ildiodd iddi yn 1927 gyda’i briod newydd Bethan (née Phillips); cawsant ddau o blant, Elizabeth ac Ann; derbyniodd wahoddiad i weinidogaethu mewn eglwys yn Aberafan, Port Talbot.
Daeth llawer o fywydau caled a digapel i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’, fel y’i gelwid yng Nghymru. Daeth gwahoddiadau o bob rhan o Gymru, ac yn 1932 o eglwys yn Toronto, lle bu’n pregethu dros yr haf.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.
Yn 1938 gwahoddwyd ef i rannu pulpud Capel Westminster yn Llundain â G. Campbell Morgan. Arhosodd drwy flynyddoedd y Blitz, ac yn 1943 daeth yn unig weinidog y capel.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.
Pregethai drwy lyfrau’r Beibl adnod wrth adnod, ddwywaith ar y Sul ac eto ar nos Wener: dwy flynedd ar y Bregeth ar y Mynydd, 384 o bregethau ar Rufeiniaid a 260 ar Effesiaid. Erbyn diwedd y rhyfel llenwai tua dwy fil o bobl y capel bob Sul: myfyrwyr, meddygon a nyrsys, Cymry Llundain a phobl o bob oed ac eglwys.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.
Cyffyrddai â’r meddwl, yr enaid a’r bywyd
Un o gynulleidfa Westminster
O 1948 hyd 1980 ef oedd arweinydd Mudiad Efengylaidd Cymru, yn Gymraeg ac yn Saesneg, a phrif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion yn y Bala. Ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.
Yn 1968, wedi deng mlynedd ar hugain yn Westminster, ymddeolodd o’r pulpud i olygu ei bregethau. Daeth bron i gant o lyfrau a phamffledi o’i bregethu, llawer ohonynt wedi’u cyfieithu i ieithoedd eraill. Pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.
Bu farw Martyn Lloyd-Jones ar Ddydd Gŵyl Dewi, 1 Mawrth 1981. Roedd wedi gwrthod anrhydeddau, yn eu plith CBE yn 1977. Daeth tua naw cant o bobl i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, ac mae’n gorwedd ym Mynwent Gelli ger y dref.FfynonellauLloyd-Jones, David Martyn (1899 – 1981), minister and theologian ↗Dafydd Ifans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghaerdydd 20 Rhagfyr 1899, yr ail o dri mab Henry Lloyd-Jones, groser, a Magdalene (Maggie) Evans, y ddau o Sir Aberteifi; symudodd y teulu i Langeitho yng ngwanwyn 1906 i gadw siop gyffredinol; dysgodd y bechgyn Gymraeg yno, ac ymhen blwyddyn dywedodd Martyn wrth gyfaill: ‘Siarada Gymraeg â fi – Cymro ydw i nawr!’; addysgwyd yn Ysgol Gynradd Llangeitho ac Ysgol Sir Tregaron, gan letya yn Nhregaron yn ystod yr wythnos; ar 20 Ionawr 1910 llosgodd cartref y teulu i’r llawr a thaflwyd Martyn, yn ddeg oed, o ffenestr y llofft i freichiau cymdogion; yn 1913 penderfynodd fod yn feddyg, a chafodd ei swyno gan y pregethu yng Nghymdeithasfa Haf y Methodistiaid Calfinaidd yn Llangeitho i ddathlu daucanmlwyddiant geni Daniel Rowland; symudodd y teulu i fusnes llaeth yn 7 Regency Street, Westminster, yn 1914, a dosbarthai laeth cyn ysgol yn Ysgol Ramadeg Marylebone, lle rhagorodd; derbyniwyd ef i Ysbyty St Bartholomew yn un ar bymtheg; o fewn pum mlynedd MBBS (gyda rhagoriaeth mewn Meddygaeth), MRCS ac LRCP; MD 1923 am ymchwil ar endocarditis bacterol is-acíwt, MRCP 1925; cynorthwyydd i Syr Thomas Horder, meddyg y teulu brenhinol; cynigiwyd swydd Athro Cynorthwyol mewn Meddygaeth yn Barts iddo yn 1926; cafodd dröedigaeth efengylaidd yn ei ugeiniau cynnar; gadawodd feddygaeth yn 1926, yn ymgeisydd am weinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru; priododd Dr Bethan Phillips yng Nghapel Charing Cross 8 Ionawr 1927, ac ar 1 Chwefror cyrhaeddodd Bethlehem, Sandfields, Aberafan, achos y Symudiad Ymosodol, gan droi o yrfa feddygol gwerth £3,500 y flwyddyn at gyflog o £220; daeth llawer o gefndiroedd garw i ffydd drwy weinidogaeth ‘Dr Martyn’; gwahoddwyd ef i bregethu ledled Cymru; Gorffennaf ac Awst 1932 mewn eglwys yn Toronto; yn 1938 gwahoddwyd ef yn gyd-weinidog â G. Campbell Morgan yng Nghapel Westminster, Buckingham Gate, drwy flynyddoedd y Blitz nes i Morgan ymddeol yn 1943; pregethai adnod wrth adnod ddwywaith ar y Sul ac ar nos Wener: Studies in the Sermon on the Mount (1959, 1966), 384 o bregethau ar Rufeiniaid mewn 14 cyfrol, 260 o bregethau ar Effesiaid mewn 8 cyfrol; erbyn diwedd yr Ail Ryfel Byd roedd y capel yn llawn bob Sul gyda thua dwy fil o addolwyr, myfyrwyr, pobl broffesiynol, Cymry Llundain, meddygon a nyrsys; ‘cyffyrddai â meddwl, enaid a bywyd’ ei wrandawyr; wedi’r oedfaon Sul gwelai bobl yn ei ystafell i’w cynghori; ymddeolodd 1968 i olygu ei bregethau; bron i gant o lyfrau a phamffledi, llawer wedi’u cyfieithu; llywydd IFES ac arweinydd mewn llawer o gyrff efengylaidd; o 1948 hyd 1980 arweinydd cydnabyddedig Mudiad Efengylaidd Cymru yn Gymraeg a Saesneg, prif siaradwr arferol ei gynhadledd gweinidogion ym Mryn-y-groes, y Bala; ei arwyr Cymreig oedd Howel Harris, Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn; gwrthododd ddoethuriaethau er anrhydedd a CBE yn 1977; bu farw ar Ddydd Gŵyl Dewi 1981; daeth tua 900 i’w angladd yng Nghapel Bethel, Castellnewydd Emlyn, a chladdwyd ef ym Mynwent Gelli ger y dref.Martyn Lloyd-Jones ↗Wikipedia (Saesneg)David Martyn Lloyd-Jones (20 Rhagfyr 1899 – 1 Mawrth 1981), gweinidog a meddyg o Gymro, dylanwadol yn y mudiad efengylaidd ym Mhrydain yn yr 20g; am bron i 30 mlynedd gweinidog Capel Westminster yn Llundain; ganed yng Nghaerdydd a’i fagu yn Llangeitho, sy’n gysylltiedig â gweinidogaeth Daniel Rowland a’r diwygiad Methodistaidd; astudiodd yn Ysbyty St Bartholomew ac yn 1921 dechreuodd weithio’n gynorthwyydd i Feddyg y Brenin, Syr Thomas Horder; yn 1932 treuliodd naw wythnos yn pregethu yn Eglwys Unedig Sherbourne Street yn Toronto; yn 1939 daeth yn llywydd Cymdeithas Myfyrwyr Rhyng-Golegol; adnabyddus am bregethu esboniadol, gyda’i oedfaon bore a hwyr y Sul a’i astudiaethau Beiblaidd nos Wener yn denu miloedd; cymerai fisoedd, hyd yn oed flynyddoedd, i esbonio pennod adnod wrth adnod; denai ei bregethau o hanner awr i awr lawer o fyfyrwyr; argraffwyd ei bregethau’n wythnosol yn y Westminster Record; ymddeolodd yn 1968, gan ysgrifennu iddo gwblhau 30 mlynedd ddi-dor yn y weinidogaeth yn Westminster; wedyn golygodd ei bregethau, cynghorodd weinidogion a siaradodd mewn cynadleddau; cadwodd gysylltiad cryf â Chymru, gan annerch cynadleddau Cymraeg a Saesneg Mudiad Efengylaidd Cymru yn gyson; pregethodd am y tro olaf ar 8 Mehefin 1980 yng Nghapel y Bedyddwyr Barcombe; bu farw’n dawel yn ei gwsg yn Ealing ar 1 Mawrth 1981.
Ffynonellau a darllen pellach
Y Bywgraffiadur Cymreig ↗Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf