Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1906–1967
Y bardd o Faesteg a dreuliodd ei fywyd wrth glogwyni Pennard yng Ngŵyr, cyfaill agosaf Dylan Thomas ym myd barddoniaeth.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd Vernon Watkins, ariannwr banc Gŵyr, yn ffigur pwysig ymhlith beirdd Cymru a ysgrifennai yn Saesneg. Galwodd Dylan Thomas, ei gyfaill agosaf, ef y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus a ysgrifennai gerddi yn Saesneg, a dangosai ei gerddi newydd iddo ef gyntaf fel arfer. Yn y rhyfel torrodd godau’r gelyn ym Mharc Bletchley, a phan fu farw roedd dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.FfynonellauVernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.Watkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.
| Ganed | 27 Mehefin 1906, Maesteg |
|---|---|
| Cartref | Gŵyr, ar y clogwyni ym Mhennard |
| Gwaith | Banc Lloyd’s, Abertawe |
| Rhyfel | Torrwr codau ym Mharc Bletchley, 1942 hyd 1945 |
| Llyfr cyntaf | Ballad of the Mari Lwyd, 1941 |
| Anrhydedd | DLitt, Prifysgol Cymru, 1966 |
| Bu farw | 8 Hydref 1967, Seattle |
Ganed Vernon Phillips Watkins ym Maesteg ar 27 Mehefin 1906, unig fab William Watkins, rheolwr banc, a’i wraig Sarah, o Sarnau yn Sir Gaerfyrddin. Gwyddai ei thad hi, meddid, y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai Sarah farddoniaeth. Cyn bod Vernon yn chwech roedd y teulu wedi ymgartrefu yn Abertawe.FfynonellauWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.Vernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Gallai ddarllen yn rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd. O’i fachgendod carai’r beirdd Rhamantaidd, yn anad neb Keats a Shelley.FfynonellauVernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.Watkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.
Wedi blwyddyn yn Ysgol Ramadeg Abertawe aeth i ysgol yn Sussex ac yna i Repton, lle bu ei flynyddoedd olaf yn rhai euraid. Astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, ond wedi blwyddyn gadawodd, gan deimlo y byddai astudio llenyddiaeth yn sych yn mygu’r bardd ynddo.FfynonellauWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.Vernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Cafodd ei dad le iddo ym Manc Lloyd’s, ac am y rhan fwyaf o’i oes bu’n gweithio yng nghangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ar glogwyni Gŵyr, yn gyntaf ym Mae Caswell ac yna ym Mhennard. Hoffai alw ei hun ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc. Bob nos ysgrifennai farddoniaeth am oriau.FfynonellauWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.Vernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Yn 1935 cyfarfu â’r Dylan Thomas ifanc, a daethant yn gyfeillion agosaf. Tua unwaith yr wythnos deuai Dylan allan i’r tŷ ar glogwyni Gŵyr. Vernon oedd yr unig un y cymerai Dylan ei gyngor ar ei gerddi, ac fel arfer y cyntaf i’w darllen.FfynhonnellVernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Gyda Dylan, y cyfansoddwr Daniel Jones a’r arlunydd Alfred Janes roedd yn un o fechgyn y Kardomah, artistiaid ifanc Abertawe a gyfarfyddai yng Nghaffi’r Kardomah yn Stryd y Castell. Roedd yn dad bedydd i Llewelyn, mab Dylan.FfynhonnellVernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg
Dylan Thomas am Vernon Watkins
Yn 1941 cyhoeddodd Faber and Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd iddo, ei lyfr cyntaf, Ballad of the Mari Lwyd. Dilynodd llawer mwy: The Lamp and the Veil, The Lady with the Unicorn, The Death Bell, Cypress and Acacia, Affinities a Fidelities. Cyfieithodd Heine hefyd.FfynonellauWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.Vernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Yn yr Ail Ryfel Byd gwasanaethodd yn y Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth, ac o 1942 hyd 1945 bu’n gweithio’n dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn datrys codau llu awyr yr Almaen. Yno cyfarfu â Gwen Davies, a phriodasant yn Llundain ar 2 Hydref 1944. Cawsant bump o blant.FfynonellauVernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.Watkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.
Wrth galon ei farddoniaeth roedd yr hyn a alwai’n ‘orchfygu amser’: na raid anghofio neb y gallai barddoniaeth ei gadw’n fyw, ac, yn ei ffydd Gristnogol ddofn, fod pob moment yn dal pob moment. Cyfrifir ef yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif, ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig.FfynhonnellWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.
Wedi marw Dylan yn 1953 ysgrifennodd Vernon ei goffâd i The Times a chyhoeddodd lythyrau Dylan, Letters to Vernon Watkins. Yn 1963 dewisodd y garreg i gofeb Dylan ym Mharc Cwmdonkin, wedi’i cherfio â llinellau o Fern Hill.FfynonellauVernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.Watkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.
Enillodd lawer o wobrau llenyddol. Yn 1966 gwnaeth Prifysgol Cymru ef yn Ddoethur mewn Llên, a daeth yn Ysgolor Gulbenkian yn Abertawe. Ddwywaith aeth i Brifysgol Washington yn Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth.FfynonellauWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.Vernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
Bu farw Vernon Watkins ar 8 Hydref 1967 wrth chwarae tennis yn Seattle. Datgelodd The Times ei fod yn un o ddyrnaid dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog. Dygwyd ef adref i orwedd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard, ac ar garreg wenithfaen ym Mae Hunt’s yng Ngŵyr cerfiwyd ei eiriau ei hun:FfynonellauWatkins, Vernon Phillips (1906 – 1967), poet ↗Roland Glyn Mathias, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 27 Mehefin 1906 ym Maesteg, Morgannwg, unig fab ac ail blentyn William Watkins o Ffynnon Taf, rheolwr Banc Lloyd’s, a Sarah Phillips o Sarnau, Sir Gaerfyrddin; cyn ei fod yn chwech symudodd y teulu i Ben-y-bont ar Ogwr, Llanelli ac yn olaf Abertawe; Ysgol Ramadeg Abertawe, yna ysgol baratoi yn Seaford, Sussex, ac Ysgol Repton, swydd Derby; o oedran cynnar iawn yn ymroi i’r beirdd Rhamantaidd Saesneg; astudiodd Ffrangeg ac Almaeneg yng Ngholeg Magdalene, Caergrawnt, am flwyddyn; ymunodd â Banc Lloyd’s, yn Butetown, Caerdydd, ac wedyn cangen St Helens yn Abertawe, gan fyw gartref ym Mae Caswell ac yn ddiweddarach ar Glogwyni Pennard; cysegrwyd ei farddoniaeth i ‘orchfygu amser’, na raid i neb gael ei anghofio y gallai barddoniaeth ei gadw’n anfarwol, ac, wrth i olwg gwbl Gristnogol ddatblygu, fod pawb yn anfarwol a bod y foment bresennol yn ficrocosm o bob moment; daeth yn un o’r ychydig iawn o feirdd metaffisegol yr ugeinfed ganrif ac yn ôl pob tebyg y mwyaf nodedig; cyfaill i Dylan Thomas, y cyhoeddodd ei Letters to Vernon Watkins yn 1957; priododd yn Llundain yn 1944 Gwendoline Mary Davies, o Harborne, cydweithiwr yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; mewn perthynas bersonol ‘math o sant anuniongred’; cyfrolau: Ballad of the Mari Lwyd (1941), The Lamp and the Veil (1945), The Lady with the Unicorn (1948), The North Sea (cyfieithiadau o Heine, 1951), The Death Bell (1954), Cypress and Acacia (1959), Affinities (1962), Fidelities (1968); detholiadau diweddarach I That Was Born in Wales (1976) ac Unity of the Stream (1978); gwasanaeth rhyfel 1941–46 yn Heddlu’r Llu Awyr ac yn y Gwasanaeth Cudd-wybodaeth; fel arall bu fyw ei holl oes yn oedolyn yng Ngŵyr, wedi priodi yn The Garth ar Glogwyni Pennard, ‘yr ariannwr hynaf’ yn y banc; llawer o wobrau llenyddol; DLitt Prifysgol Cymru 1966; Ysgolor Gulbenkian yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe; bu farw 8 Hydref 1967 yn chwarae tennis yn fuan wedi cyrraedd Seattle yn Athro Gwadd Barddoniaeth ym Mhrifysgol Washington; datgelodd The Times ei fod yn un o bump neu chwech dan ystyriaeth i fod yn Fardd Llawryfog.Vernon Watkins ↗Wikipedia (Saesneg)Vernon Phillips Watkins (27 Mehefin 1906 – 8 Hydref 1967), bardd a chyfieithydd o Gymro; cyfaill agos i Dylan Thomas, a’i galwodd ‘y Cymro dyfnaf a mwyaf medrus sy’n ysgrifennu cerddi yn Saesneg’; roedd tad ei fam, James Phillips o Sarnau, Meidrim, yn ôl y sôn yn gwybod y rhan fwyaf o’r Beibl Cymraeg ar ei gof, a charai ei fam farddoniaeth; darllenai’n rhugl yn bedair, ac yn bump cyhoeddodd y byddai’n fardd; carai Keats a Shelley; cyfarfu â Dylan Thomas yn 1935, a deuai Thomas i gartref ei rieni ar glogwyni Gŵyr tua unwaith yr wythnos; ef oedd yr unig un y cymerai Thomas gyngor ganddo wrth farddoni, ac fel arfer y cyntaf i ddarllen ei waith gorffenedig; tad bedydd Llewelyn, mab Thomas; un o ‘fechgyn y Kardomah’ yn Abertawe gyda Thomas, Daniel Jones, Charles Fisher, Alfred Janes a Mervyn Levy; yn 1963 dewisodd ef a’r cerflunydd Ron Cour y garreg, ag arni linellau o ‘Fern Hill’, i gofeb Thomas ym Mharc Cwmdonkin; yn yr Ail Ryfel Byd yn dorrwr codau ym Mharc Bletchley, yn torri codau’r Luftwaffe, lle cyfarfu â Gwen, aelod o’r WAAF, o Fehefin 1942 hyd Fai 1945; priodasant yn St Bartholomew-the-Great, Llundain, 2 Hydref 1944, pump o blant; ffigur pwysig yn llên Saesneg Cymru, a’i lyfr cyntaf wedi’i dderbyn gan Faber & Faber, gyda T. S. Eliot yn olygydd; ysgrifennai farddoniaeth am oriau bob nos; ysgrifennodd Philip Larkin amdano’n annwyl ac ysgrifennu ei goffâd; claddwyd yn Eglwys y Santes Fair, Pennard; mae cofeb wenithfaen ym Mae Hunt’s, Gŵyr, yn dwyn llinellau o ‘Taliesin in Gower’; portread gan Alfred Janes yn y Glynn Vivian; galwodd Rowan Williams ef yn ‘un o leisiau disgleiriaf a mwyaf nodedig yr 20g, ond un a esgeuluswyd ar gam’; dadorchuddiodd Cyngor Abertawe blac glas yn 2014.
I have been taught the script of stones, and I know the tongue of the wave
Vernon Watkins, Taliesin in Gower
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf