Yn 1584 dechreuodd y rhaeadr yn Aberdulais, ger Castell-nedd, yrru gwaith toddi copr. O Gernyw y daeth y mwyn, a rhoddodd yr afon y pŵer.FfynhonnellAberdulais Falls ↗Wikipedia (Saesneg)Mae’r rhaeadr, lle mae’r Dulais yn tywallt dros dywodfaen Pennant caled, wedi rhoi pŵer er 1584, pan roddodd ynni gyntaf i wneud copr, o fwyn a fewnforiwyd o Gernyw; daeth y copr i ben yn gynnar yn yr ail ganrif ar bymtheg ac aeth y safle ymlaen i falu ŷd ac i waith tunplat; ei olwyn fodern yw’r olwyn ddŵr fwyaf yn Ewrop sy’n cynhyrchu trydan; yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n gofalu amdano.
| Dechreuodd | 1584 |
|---|---|
| Mwyn o | Gernyw |
| Heddiw | Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol |
Dŵr a charreg#
Yn Aberdulais mae afon Dulais yn tywallt dros dywodfaen Pennant caled cyn cwrdd ag afon Nedd. Cwymp y dŵr a roddai’r pŵer i yrru’r gwaith.FfynhonnellAberdulais Falls ↗Wikipedia (Saesneg)Mae’r rhaeadr, lle mae’r Dulais yn tywallt dros dywodfaen Pennant caled, wedi rhoi pŵer er 1584, pan roddodd ynni gyntaf i wneud copr, o fwyn a fewnforiwyd o Gernyw; daeth y copr i ben yn gynnar yn yr ail ganrif ar bymtheg ac aeth y safle ymlaen i falu ŷd ac i waith tunplat; ei olwyn fodern yw’r olwyn ddŵr fwyaf yn Ewrop sy’n cynhyrchu trydan; yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n gofalu amdano.

Pedair canrif o waith#
Gweithiwyd copr yno hyd yn gynnar yn yr ail ganrif ar bymtheg. Wedi hynny gyrrodd y rhaeadr felin ŷd, ac yn ddiweddarach waith tunplat.FfynhonnellAberdulais Falls ↗Wikipedia (Saesneg)Mae’r rhaeadr, lle mae’r Dulais yn tywallt dros dywodfaen Pennant caled, wedi rhoi pŵer er 1584, pan roddodd ynni gyntaf i wneud copr, o fwyn a fewnforiwyd o Gernyw; daeth y copr i ben yn gynnar yn yr ail ganrif ar bymtheg ac aeth y safle ymlaen i falu ŷd ac i waith tunplat; ei olwyn fodern yw’r olwyn ddŵr fwyaf yn Ewrop sy’n cynhyrchu trydan; yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n gofalu amdano.
Heddiw mae’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn gofalu am y rhaeadr a’r hen waith, ac mae olwyn newydd yn troi yno, yr olwyn ddŵr fwyaf yn Ewrop sy’n cynhyrchu trydan.FfynhonnellAberdulais Falls ↗Wikipedia (Saesneg)Mae’r rhaeadr, lle mae’r Dulais yn tywallt dros dywodfaen Pennant caled, wedi rhoi pŵer er 1584, pan roddodd ynni gyntaf i wneud copr, o fwyn a fewnforiwyd o Gernyw; daeth y copr i ben yn gynnar yn yr ail ganrif ar bymtheg ac aeth y safle ymlaen i falu ŷd ac i waith tunplat; ei olwyn fodern yw’r olwyn ddŵr fwyaf yn Ewrop sy’n cynhyrchu trydan; yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n gofalu amdano.

Ffynonellau a darllen pellach




