Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

1951

Gwaith Dur Abaty

Mae gwaith dur yr Abaty yn agor ym Mhort Talbot, am gyfnod y gwaith dur mwyaf yn Ewrop.

Llun: Gwaith dur Port Talbot o’r awyr · Clint Budd, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 1951 agorodd Gwaith yr Abaty ar yr arfordir ym Mhort Talbot, ac yn y 1960au hwn oedd gwaith dur mwyaf Ewrop.

Cynlluniwyd1947
Agorwyd1951, yn gweithio’n llawn erbyn 1953
Gweithwyr yn y 1960auTua 18,000
Perchennog heddiwTata Steel, er 2007

Gwaith ger y môr#

Cynlluniwyd y gwaith yn 1947 a’i redeg gan Gwmni Dur Cymru. Agorodd yn 1951 ac roedd yn gweithio’n llawn erbyn 1953.

Traeth Margam a gwaith dur Port Talbot
Traeth Margam a gwaith dur Port Talbot · Llun: Gareth James, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Deunaw mil#

Ar ei anterth yn y 1960au rhoddai waith i tua 18,000 o bobl, y gwaith dur mwyaf yn unman yn Ewrop.

Ffwrnais newydd#

Tata Steel sydd wedi bod yn berchen ar y gwaith er 2007. Caeodd y ffwrnais chwyth olaf ym mis Hydref 2024, a disgwylir i ffwrnais arc drydan gymryd ei lle yn niwedd 2027.

Y gwaith dur o Stryd y Tywysog, Tai-bach
Y gwaith dur o Stryd y Tywysog, Tai-bach · Llun: Alan Murray-Rust, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Y Gwasanaeth Iechyd

    Mae Aneurin Bevan yn lansio’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol, wedi’i ysbrydoli gan Gymdeithas Cymorth Meddygol Tredegar.

    Y Gwasanaeth Iechyd
  2. Cwmbrân

    Enwir Cwmbrân yn dref newydd gyntaf Cymru.

    Cwmbrân
  3. Cymru’n curo’r Crysau Duon eto

    Mae Cymru’n curo Seland Newydd 13–8 ym Mharc yr Arfau, eu trydedd fuddugoliaeth mewn pedair gêm yn erbyn y Crysau Duon.

    Cymru’n curo’r Crysau Duon eto
  4. Under Milk Wood

    Mae’r BBC yn darlledu drama i leisiau Dylan Thomas, Under Milk Wood, gyda Richard Burton yn Llais Cyntaf.

    Under Milk Wood

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf