Gruffydd Robert o Sir Gaernarfon a luniodd ramadeg modern cyntaf yr iaith Gymraeg, a’r cyntaf a ysgrifennwyd yn y Gymraeg ei hun. Ymhell o gartref, yn ganon yn eglwys gadeiriol fawr Milan, cyhoeddodd ei ran gyntaf ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, i wneud y Gymraeg yn iaith deilwng o holl ddysg y Dadeni.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wicipedia CymraegLlenor, offeiriad a gramadegydd Cymraeg (tua 1527–98), sy’n fwyaf enwog am lunio gramadeg modern cyntaf y Gymraeg, a’r cyntaf i’w gyhoeddi drwy gyfrwng yr iaith ei hun, sef Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg; aeth yn alltud gyda’i ewythr Morys Clynnog, yn gyntaf i Fflandrys, gan gynorthwyo’r ffoaduriaid Catholig yno, yna astudio yn Leuven ac yn nes ymlaen yn Bologna; roedd Thomas Goldwell, esgob Llanelwy, yn warden ar yr Ysbyty Seisnig yn Rhufain er 1561 ac efallai iddo’u gwahodd; ordeiniwyd ef yno ym mis Rhagfyr 1563; yn 1565 aeth i Filan, ac erbyn 1567 roedd yng ngwasanaeth y Cardinal Carlo Borromeo, Archesgob Milan; yn ystod pla enbyd Milan yn 1576–7 roedd yn un o’r rhai a gydlynodd ymateb yr archesgobaeth i anghenion y trigolion, a chofnodir iddo fynd gyda Borromeo ar hyd a lled y ddinas yn dosbarthu bwyd a meddyginiaethau.Gruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Ganed Gruffydd tua 1527 yn Sir Gaernarfon, un o saith o blant Robert a Chatrin ferch Gruffudd, boneddiges a allai fod y fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel. Ym Milan gwyddid ei fod o dras uchelwrol. Ei ewythr oedd yr ysgolhaig Morys Clynnog, a chafodd ei addysg yn Rhydychen.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Ym mis Tachwedd 1558 fe’i gwnaed yn archddiacon Môn. Pan ddaeth Elisabeth i’r orsedd glynodd wrth yr hen ffydd, a thua 1560 aeth dramor gyda’i ewythr. Buont yn helpu’r alltudion Catholig yn Fflandrys ac yn astudio yn Leuven a Bologna, ac erbyn 1563 roeddent yn Rhufain, lle ordeiniwyd Gruffydd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wicipedia CymraegLlenor, offeiriad a gramadegydd Cymraeg (tua 1527–98), sy’n fwyaf enwog am lunio gramadeg modern cyntaf y Gymraeg, a’r cyntaf i’w gyhoeddi drwy gyfrwng yr iaith ei hun, sef Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg; aeth yn alltud gyda’i ewythr Morys Clynnog, yn gyntaf i Fflandrys, gan gynorthwyo’r ffoaduriaid Catholig yno, yna astudio yn Leuven ac yn nes ymlaen yn Bologna; roedd Thomas Goldwell, esgob Llanelwy, yn warden ar yr Ysbyty Seisnig yn Rhufain er 1561 ac efallai iddo’u gwahodd; ordeiniwyd ef yno ym mis Rhagfyr 1563; yn 1565 aeth i Filan, ac erbyn 1567 roedd yng ngwasanaeth y Cardinal Carlo Borromeo, Archesgob Milan; yn ystod pla enbyd Milan yn 1576–7 roedd yn un o’r rhai a gydlynodd ymateb yr archesgobaeth i anghenion y trigolion, a chofnodir iddo fynd gyda Borromeo ar hyd a lled y ddinas yn dosbarthu bwyd a meddyginiaethau.Gruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Yn 1565 aeth i Filan, lle dewisodd y Cardinal mawr Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr. Daeth yn ddiwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 ac yn ganon yn 1571, a chymerodd ddoethuriaeth. Bu’n arolygu’r addysg yn seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon y cardinal.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wicipedia CymraegLlenor, offeiriad a gramadegydd Cymraeg (tua 1527–98), sy’n fwyaf enwog am lunio gramadeg modern cyntaf y Gymraeg, a’r cyntaf i’w gyhoeddi drwy gyfrwng yr iaith ei hun, sef Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg; aeth yn alltud gyda’i ewythr Morys Clynnog, yn gyntaf i Fflandrys, gan gynorthwyo’r ffoaduriaid Catholig yno, yna astudio yn Leuven ac yn nes ymlaen yn Bologna; roedd Thomas Goldwell, esgob Llanelwy, yn warden ar yr Ysbyty Seisnig yn Rhufain er 1561 ac efallai iddo’u gwahodd; ordeiniwyd ef yno ym mis Rhagfyr 1563; yn 1565 aeth i Filan, ac erbyn 1567 roedd yng ngwasanaeth y Cardinal Carlo Borromeo, Archesgob Milan; yn ystod pla enbyd Milan yn 1576–7 roedd yn un o’r rhai a gydlynodd ymateb yr archesgobaeth i anghenion y trigolion, a chofnodir iddo fynd gyda Borromeo ar hyd a lled y ddinas yn dosbarthu bwyd a meddyginiaethau.
Pan drawodd pla enbyd Milan yn 1576 a 1577, roedd Gruffydd yn un o’r rhai a arweiniodd ymateb yr eglwys i anghenion y bobl. Bob wythnos cyfarfu â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth, ac aeth gyda Borromeo drwy’r ddinas yn dosbarthu bwyd a meddyginiaethau.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wicipedia CymraegLlenor, offeiriad a gramadegydd Cymraeg (tua 1527–98), sy’n fwyaf enwog am lunio gramadeg modern cyntaf y Gymraeg, a’r cyntaf i’w gyhoeddi drwy gyfrwng yr iaith ei hun, sef Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg; aeth yn alltud gyda’i ewythr Morys Clynnog, yn gyntaf i Fflandrys, gan gynorthwyo’r ffoaduriaid Catholig yno, yna astudio yn Leuven ac yn nes ymlaen yn Bologna; roedd Thomas Goldwell, esgob Llanelwy, yn warden ar yr Ysbyty Seisnig yn Rhufain er 1561 ac efallai iddo’u gwahodd; ordeiniwyd ef yno ym mis Rhagfyr 1563; yn 1565 aeth i Filan, ac erbyn 1567 roedd yng ngwasanaeth y Cardinal Carlo Borromeo, Archesgob Milan; yn ystod pla enbyd Milan yn 1576–7 roedd yn un o’r rhai a gydlynodd ymateb yr archesgobaeth i anghenion y trigolion, a chofnodir iddo fynd gyda Borromeo ar hyd a lled y ddinas yn dosbarthu bwyd a meddyginiaethau.
Ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567 daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, o wasg ym Milan. Fe’i lluniodd fel sgwrs rhyngddo ef a’i ewythr Morys mewn gwinllan. Ymdriniai rhannau diweddarach â rhannau ymadrodd, â’r gynghanedd ac â’r mesurau caeth, a chyda hwy daeth casgliad bach o gerddi Cymraeg a chyfieithiad Cymraeg o Cicero.FfynonellauGruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.Robert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.
Gruffydd oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg. Ei nod mawr oedd gwneud y Gymraeg yn iaith dysg, yn abl i drafod pob pwnc a astudiai dysgedigion yr oes. Mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni, a barnai Saunders Lewis mai ef oedd meistr Cymraeg cyntaf a mwyaf yr arddull Giceronaidd gain.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wicipedia CymraegLlenor, offeiriad a gramadegydd Cymraeg (tua 1527–98), sy’n fwyaf enwog am lunio gramadeg modern cyntaf y Gymraeg, a’r cyntaf i’w gyhoeddi drwy gyfrwng yr iaith ei hun, sef Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg; aeth yn alltud gyda’i ewythr Morys Clynnog, yn gyntaf i Fflandrys, gan gynorthwyo’r ffoaduriaid Catholig yno, yna astudio yn Leuven ac yn nes ymlaen yn Bologna; roedd Thomas Goldwell, esgob Llanelwy, yn warden ar yr Ysbyty Seisnig yn Rhufain er 1561 ac efallai iddo’u gwahodd; ordeiniwyd ef yno ym mis Rhagfyr 1563; yn 1565 aeth i Filan, ac erbyn 1567 roedd yng ngwasanaeth y Cardinal Carlo Borromeo, Archesgob Milan; yn ystod pla enbyd Milan yn 1576–7 roedd yn un o’r rhai a gydlynodd ymateb yr archesgobaeth i anghenion y trigolion, a chofnodir iddo fynd gyda Borromeo ar hyd a lled y ddinas yn dosbarthu bwyd a meddyginiaethau.
Daliodd ati i wasanaethu archesgobion Milan wedi marw Borromeo, ac yn 1568 roedd eisoes wedi gweld catecism Cymraeg ei ewythr drwy’r wasg. Bu farw Gruffydd ym Milan ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu gerllaw’r eglwys gadeiriol.FfynonellauRobert, Gruffydd (c. 1527 – 1598), priest, grammarian and poet ↗Griffith John Williams and M. Paul Bryant-Quinn, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruBrodor o Sir Gaernarfon, a aned tua 1527, mab Robert a Chatrin ferch Gruffudd, gwraig o dras fonheddig, efallai’r fardd Catrin ferch Gruffudd ap Hywel; ym Milan credid ei fod o dras uchelwrol; un o saith o blant, a Morys Clynnog oedd ei ewythr; addysgwyd yn Rhydychen; fe’i penodwyd yn archddiacon Môn ym mis Tachwedd 1558; gan wrthod derbyn awdurdod y Frenhines Elisabeth mewn materion ysbrydol, aeth dramor tua 1560; mae ei enw yng nghofrestr prifysgol Leuven; yn Rhufain erbyn 1563, fe’i hordeiniwyd yn offeiriad a’i wneud yn gaplan yr Ysbyty Seisnig gyda Morys Clynnog; ym Milan dewisodd y Cardinal Carlo Borromeo ef yn un o’i gyffeswyr; diwinydd yr eglwys gadeiriol yn 1567 a chanon yn 1571, a doethur cyn 1571; bu hefyd yn gaplan lleiandy, yn sensor esgobaethol, yn arolygwr addysg seminarau Milan ac yn un o lysgenhadon Borromeo; ym mhla 1576–7 cyfarfu’n wythnosol â’r meddyg Ludovico Settala i drefnu’r cymorth i’r bobl; gwasanaethodd yr archesgobion Visconti a Federico Borromeo wedi marw Carlo, a bu farw ar 15 Mai 1598, tua 71 oed, a’i gladdu ger yr eglwys gadeiriol; argraffwyd rhan gyntaf ei Ramadeg, Dosparth Byrr, ym Milan yn 1567 gan Vincenzo Girardoni, ymddiddan rhwng ‘Gr’ a ‘Mo’, Morys Clynnog; dilynodd rhannau eraill ar rannau ymadrodd, y gynghanedd a’r mesurau; ef oedd y cyntaf i geisio dadansoddi’r iaith Gymraeg a cheisiai wneud y Gymraeg yn ‘iaith dysg’; mae ei ramadeg yn un o weithiau Cymraeg pwysicaf y Dadeni; ystyriai Saunders Lewis ef yn feistr Cymraeg cyntaf, a mwyaf, yr arddull Giceronaidd; paratôdd Athravaeth Gristnogavl Morys Clynnog i’r wasg yn 1568.Gruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Swyddog tollau ym Mryste o dras Gymreig a helpodd i dalu am fordaith John Cabot i Ogledd America yn 1497. Mae damcaniaeth a gynigiwyd gyntaf yn 1908 yn dal mai ar ei ôl ef yr enwyd America.