Ralph Steadman
Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph Steadman
born 1959
Bardd yn Gymraeg ac yn Saesneg y mae ei geiriau, mewn llythrennau dau fetr o uchder, yn coroni Canolfan Mileniwm Cymru.
Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwyneth Lewis oedd Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru, a saif ei geiriau ar flaen Canolfan Mileniwm Cymru ym Mae Caerdydd. Yn un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn y ddwy iaith, enillodd Goron yr Eisteddfod Genedlaethol a Llyfr y Flwyddyn.FfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007.
| Ganed | 1959, CaerdyddFfynhonnellGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith. |
|---|---|
| Anrhydeddau | Bardd Cenedlaethol Cymru 2005; y Goron 2012; MBE 2022FfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007. |
| Llyfrau | Y Llofrudd Iaith; Parables and Faxes; Zero Gravity; Two in a BoatFfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007. |
Ganed Gwyneth Lewis i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd ac aeth i Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd. Yn awdur ifanc enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod yr Urdd ddwy flynedd yn olynol, yn 1977 a 1978.FfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007.
Yng Ngholeg Girton, Caergrawnt, ymunodd â Chymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg. Astudiodd ysgrifennu yn Columbia a Harvard, ac enillodd ddoethuriaeth yng Ngholeg Balliol, Rhydychen, ar lên y ddeunawfed ganrif, gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg.FfynhonnellGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.
Wedi tair blynedd yn newyddiadurwr yn Efrog Newydd daeth adref i wneud rhaglenni dogfen i BBC Cymru. Enillodd ei chasgliad Saesneg cyntaf, Parables and Faxes, wobr Aldeburgh yn 1995, a’i llyfr Cymraeg Y Llofrudd Iaith oedd Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru yn 2000.FfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007.
Pan agorodd Canolfan Mileniwm Cymru yn 2004, gosodwyd ei geiriau, a ysgrifennwyd gyda Menna Elfyn a Grahame Davies, ar draws ei blaen. Daeth y llinell Saesneg, In These Stones Horizons Sing, hefyd yn deitl cantata gan Karl Jenkins a osodwyd yn rhannol i’w geiriau.FfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007.
Yn 2005 fe’i henwyd yn Fardd Cenedlaethol cyntaf Cymru, ac yn 2012, yn yr Eisteddfod Genedlaethol ym Mro Morgannwg, enillodd y Goron am gyfres o gerddi ar y testun Ynys.FfynonellauGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.Gwyneth Lewis ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gwyneth Lewis, un o’r ychydig feirdd sy’n ysgrifennu yn Gymraeg a Saesneg; yn 2005 fe’i gwnaed yn Fardd Cenedlaethol Cymru, y bardd cyntaf i ddal yr apwyntiad hwnnw; ei geiriau hi sydd ar fur Canolfan Mileniwm Cymru; enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg 2012; enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ddwy flynedd yn olynol; barddoniaeth Gymraeg: Sonedau Resda a Cherddi Eraill (1990), Cyfrif Un ac Un yn Dri (1996), Y Llofrudd Iaith (1999); barddoniaeth Saesneg: Parables and Faxes (1995), Zero Gravity (1998), Keeping Mum (2003); drama radio Stardust: A Love Story, BBC 2007.
Gyda’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, dysgodd hwylio a chychwyn mewn cwch hwylio bach, Jameeleh, am Affrica, mordaith a adroddir yn Two in a Boat. Mae wedi ysgrifennu librettos i Opera Cenedlaethol Cymru, gan gynnwys oratorio i 600 o leisiau a ganwyd gyntaf yn y Ganolfan Mileniwm.FfynhonnellGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.
Mae’n Gymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol a Chymdeithas Ddysgedig Cymru, a gwnaed hi’n MBE yn 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth.FfynhonnellGwyneth Lewis ↗Wikipedia (Saesneg)Gwyneth Lewis (Gwyneth Denver Davies, ganed 1959), bardd o Gymru, Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 2005; gyda Menna Elfyn a Grahame Davies ysgrifennodd y geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru; ganed i deulu Cymraeg yng Nghaerdydd; Ysgol Gyfun Rhydfelen ger Pontypridd; Coleg Girton, Caergrawnt, lle’r oedd yn aelod o Gymdeithas y Mabinogi a chael dosbarth cyntaf dwbl yn Saesneg a Gwobr Laurie Hart; ysgrifennu creadigol yn Columbia a Harvard; doethuriaeth o Goleg Balliol, Rhydychen, ar lenyddiaeth y ddeunawfed ganrif gan gynnwys gwaith Iolo Morganwg; Cymrawd Harkness, newyddiadurwr llawrydd yn Efrog Newydd am dair blynedd, yna cynhyrchydd a chyfarwyddwr rhaglenni dogfen yn BBC Cymru; yn 2001 cafodd wobr NESTA i hwylio i borthladdoedd a gysylltid â phobl Caerdydd; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 1999; mae’r geiriau uwchben Canolfan Mileniwm Cymru, a agorwyd yn Nhachwedd 2004, hefyd yn deitl cantata Karl Jenkins In These Stones Horizons Sing, a osodwyd yn rhannol i’w geiriau; Cymrawd er Anrhydedd Prifysgol Caerdydd 2005; Bardd Cenedlaethol cyntaf Cymru 2005; enillodd y Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llandŵ ar 6 Awst 2012 am gerddi ar y testun Ynys; Cymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2013; MBE 2022 am wasanaethau i lenyddiaeth; Artist Preswyl ym Malliol 2023 a 2024; ysgrifennodd y libreto Redflight/Barcud i Opera Cenedlaethol Cymru gyda disgyblion o Gynghordy a Chil-y-cwm, a The Most Beautiful Man from the Sea, oratorio i 600 o leisiau a berfformiwyd gyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru; dysgodd hi a’i gŵr Leighton, cyn-fosn yn y Llynges Fasnach, hwylio a chychwyn yn y cwch hwylio bach Jameeleh am Affrica, a adroddir yn Two in a Boat (2005); Medal Lenyddiaeth yr Urdd 1977 a 1978; Gwobr Eric Gregory 1988; Gwobr Gŵyl Farddoniaeth Aldeburgh 1995 am Parables and Faxes; Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru 2000 am Y Llofrudd Iaith.
Ffynonellau a darllen pellach
Mae Canolfan Mileniwm Cymru yn agor ym Mae Caerdydd, gyda geiriau Gwyneth Lewis wedi’u torri i’w blaen mewn llythrennau metr o uchder.
Canolfan Mileniwm CymruCartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph SteadmanPrif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.
Rhodri MorganGwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.
Syr Martin EvansPeiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.
Syr Terry MatthewsYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf