Sant o linach frenhinol Cunedda oedd Tysul, cefnder i Ddewi Sant, y mae ei enw’n cael ei ddwyn gan ddau le ymhell oddi wrth ei gilydd yng Nghymru: tref farchnad Llandysul ar lan Teifi yng Ngheredigion, a phentref Llandysul ger Trefaldwyn. Mae traddodiad yn rhoi bywyd hir iddo, o tua 462 hyd 554.FfynonellauTysul ↗Wicipedia CymraegSant Cymreig o’r chweched ganrif (tua 462 hyd 554), Tysul ap Corun ap Ceredig ap Cunedda; yn ôl traddodiad yn gefnder i Ddewi Sant ac yn fab i Gorun, mab Ceredig, a roddodd ei enw i deyrnas Ceredigion; ei wylmabsant traddodiadol 3 Chwefror, a dethlir hefyd ar 31 Ionawr; dwy eglwys wedi’u cysegru iddo: Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul 3 km i’r de-orllewin o Drefaldwyn.Tysul ↗Wikipedia (Saesneg)Nawddsant eglwysi Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul ym Maldwyn; ei enw llawn Tysul ap Corun ap Cunedda; ganed tua 462 a bu farw yn 554; dydd gŵyl 31 Ionawr; cododd eglwys yn Llandysul, Powys, ar lethr i’r de-ddwyrain o’r pentref, y mae ei holion o fewn mynwent fras gron a ddefnyddir o hyd; ei phorth deheuol yw’r unig ran a oroesodd o eglwys Sant Tysul, a oedd yn enwog am ei chlochdy pren, ac a ddisodlwyd yn 1866 gan eglwys newydd ar ochr ogledd-orllewinol y pentref, er gwaethaf teimlad lleol cryf; cofir ef hefyd yn eglwys Llandysul yng Ngheredigion o’r drydedd ganrif ar ddeg.
Ei enw llawn oedd Tysul ap Corun ap Ceredig ap Cunedda. Ei daid Ceredig oedd y brenin a roddodd ei enw i deyrnas Ceredigion, ac yn ôl traddodiad roedd Tysul yn gefnder i Ddewi Sant, ŵyr arall i Geredig.FfynonellauTysul ↗Wicipedia CymraegSant Cymreig o’r chweched ganrif (tua 462 hyd 554), Tysul ap Corun ap Ceredig ap Cunedda; yn ôl traddodiad yn gefnder i Ddewi Sant ac yn fab i Gorun, mab Ceredig, a roddodd ei enw i deyrnas Ceredigion; ei wylmabsant traddodiadol 3 Chwefror, a dethlir hefyd ar 31 Ionawr; dwy eglwys wedi’u cysegru iddo: Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul 3 km i’r de-orllewin o Drefaldwyn.Tysul ↗Wikipedia (Saesneg)Nawddsant eglwysi Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul ym Maldwyn; ei enw llawn Tysul ap Corun ap Cunedda; ganed tua 462 a bu farw yn 554; dydd gŵyl 31 Ionawr; cododd eglwys yn Llandysul, Powys, ar lethr i’r de-ddwyrain o’r pentref, y mae ei holion o fewn mynwent fras gron a ddefnyddir o hyd; ei phorth deheuol yw’r unig ran a oroesodd o eglwys Sant Tysul, a oedd yn enwog am ei chlochdy pren, ac a ddisodlwyd yn 1866 gan eglwys newydd ar ochr ogledd-orllewinol y pentref, er gwaethaf teimlad lleol cryf; cofir ef hefyd yn eglwys Llandysul yng Ngheredigion o’r drydedd ganrif ar ddeg.
Yn ei wlad ei hun, Ceredigion, cofir Tysul yn eglwys Llandysul, sy’n dyddio o’r drydedd ganrif ar ddeg.FfynonellauTysul ↗Wikipedia (Saesneg)Nawddsant eglwysi Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul ym Maldwyn; ei enw llawn Tysul ap Corun ap Cunedda; ganed tua 462 a bu farw yn 554; dydd gŵyl 31 Ionawr; cododd eglwys yn Llandysul, Powys, ar lethr i’r de-ddwyrain o’r pentref, y mae ei holion o fewn mynwent fras gron a ddefnyddir o hyd; ei phorth deheuol yw’r unig ran a oroesodd o eglwys Sant Tysul, a oedd yn enwog am ei chlochdy pren, ac a ddisodlwyd yn 1866 gan eglwys newydd ar ochr ogledd-orllewinol y pentref, er gwaethaf teimlad lleol cryf; cofir ef hefyd yn eglwys Llandysul yng Ngheredigion o’r drydedd ganrif ar ddeg.Tysul ↗Wicipedia CymraegSant Cymreig o’r chweched ganrif (tua 462 hyd 554), Tysul ap Corun ap Ceredig ap Cunedda; yn ôl traddodiad yn gefnder i Ddewi Sant ac yn fab i Gorun, mab Ceredig, a roddodd ei enw i deyrnas Ceredigion; ei wylmabsant traddodiadol 3 Chwefror, a dethlir hefyd ar 31 Ionawr; dwy eglwys wedi’u cysegru iddo: Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul 3 km i’r de-orllewin o Drefaldwyn.
Ymhell i’r gogledd-ddwyrain, ger Trefaldwyn, cododd Tysul eglwys ar lethr i’r de-ddwyrain o bentref Llandysul. Mae ei holion yn gorwedd o hyd o fewn mynwent fras gron a ddefnyddir hyd heddiw. Roedd yr hen eglwys yn enwog am ei chlochdy pren, a phan dynnwyd hi i lawr yn 1866 a chodi eglwys newydd yr ochr arall i’r pentref, teimlai’r bobl ei cholli i’r byw. Dim ond ei phorth deheuol sydd wedi goroesi.FfynhonnellTysul ↗Wikipedia (Saesneg)Nawddsant eglwysi Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul ym Maldwyn; ei enw llawn Tysul ap Corun ap Cunedda; ganed tua 462 a bu farw yn 554; dydd gŵyl 31 Ionawr; cododd eglwys yn Llandysul, Powys, ar lethr i’r de-ddwyrain o’r pentref, y mae ei holion o fewn mynwent fras gron a ddefnyddir o hyd; ei phorth deheuol yw’r unig ran a oroesodd o eglwys Sant Tysul, a oedd yn enwog am ei chlochdy pren, ac a ddisodlwyd yn 1866 gan eglwys newydd ar ochr ogledd-orllewinol y pentref, er gwaethaf teimlad lleol cryf; cofir ef hefyd yn eglwys Llandysul yng Ngheredigion o’r drydedd ganrif ar ddeg.
Cedwir gŵyl Tysul ar 31 Ionawr, ac mae traddodiad hŷn yn rhoi 3 Chwefror fel ei ŵyl mabsant, gŵyl y plwyf.FfynonellauTysul ↗Wicipedia CymraegSant Cymreig o’r chweched ganrif (tua 462 hyd 554), Tysul ap Corun ap Ceredig ap Cunedda; yn ôl traddodiad yn gefnder i Ddewi Sant ac yn fab i Gorun, mab Ceredig, a roddodd ei enw i deyrnas Ceredigion; ei wylmabsant traddodiadol 3 Chwefror, a dethlir hefyd ar 31 Ionawr; dwy eglwys wedi’u cysegru iddo: Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul 3 km i’r de-orllewin o Drefaldwyn.Tysul ↗Wikipedia (Saesneg)Nawddsant eglwysi Llandysul yng Ngheredigion a Llandysul ym Maldwyn; ei enw llawn Tysul ap Corun ap Cunedda; ganed tua 462 a bu farw yn 554; dydd gŵyl 31 Ionawr; cododd eglwys yn Llandysul, Powys, ar lethr i’r de-ddwyrain o’r pentref, y mae ei holion o fewn mynwent fras gron a ddefnyddir o hyd; ei phorth deheuol yw’r unig ran a oroesodd o eglwys Sant Tysul, a oedd yn enwog am ei chlochdy pren, ac a ddisodlwyd yn 1866 gan eglwys newydd ar ochr ogledd-orllewinol y pentref, er gwaethaf teimlad lleol cryf; cofir ef hefyd yn eglwys Llandysul yng Ngheredigion o’r drydedd ganrif ar ddeg.
Brenin y Brythoniaid a ymladdodd yng Ngâl (wedi’i gofnodi)
Brenin y Brythoniaid a groesodd y môr gyda deuddeng mil o wŷr, tua 469, i ymladd dros Rufain yn erbyn y Fisigothiaid yng nghalon Gâl. Ysgrifennodd Sidonius Apollinaris ato fel cyfaill.