
Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Conwy
Conwy
Betws-y-Coed
Pentref ar hen ffordd y porthmyn a ddaeth yn wladfa artistiaid gyntaf Prydain yn yr 1840au.
Llun: Betws-y-Coed · Ian Greig, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Betws-y-Coed: y betws yn y coed
Betws-y-Coed
- Betws tŷ gweddi
- y y fannod
- Coed coed
Saif Betws-y-Coed lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy ymhlith fforestydd Eryri. Ysgrifennwyd ei henw gyntaf yn 1254, ac mae ei hen eglwys, Sant Mihangel, o’r 1300au neu’r 1400au.FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun.
| Enw | ‘Tŷ gweddi yn y coed’FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun. |
|---|---|
| Pont Waterloo | 1815FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun. |
| Rheilffordd | 1868FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun. |
Y ffordd i Iwerddon
Yn 1815 agorodd Pont Waterloo Thomas Telford i gario ffordd Post Iwerddon dros y Gonwy, ac yn 1868 cyrhaeddodd lein Dyffryn Conwy y pentref.FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun.
Yr arlunwyr
Unwaith y daeth y ffordd a’r rheilffordd, denodd y coedwigoedd a’r afonydd o amgylch Betws-y-Coed arlunwyr tirlun, a daeth y pentref yn gartref i arlunwyr.FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun.
Ymweld
Mae Sant Mihangel, yr hen eglwys ger yr afon, yn cadw ei muriau hynaf o’r 1300au neu’r 1400au, ac mae pont Telford yn dal i gario’r ffordd.FfynhonnellBetws-y-Coed ↗Wikipedia (Saesneg)Betws-y-Coed, ‘tŷ gweddi yn y coed’, a gofnodwyd gyntaf fel Betus yn 1254, lle mae’r Llugwy’n cwrdd â’r Gonwy; mae rhannau hynaf Eglwys Sant Mihangel yn dyddio o’r 14eg neu’r 15fed ganrif; agorodd Pont Waterloo Thomas Telford yn 1815 i gario ffordd Post Iwerddon dros afon Conwy; agorodd yr orsaf yn 1868 gyda lein Dyffryn Conwy; gyda’r ffordd a’r rheilffordd daeth yr ardal yn boblogaidd gan arlunwyr tirlun.
Ddoe a heddiw


Galwodd print y 1890au hi’n bont Rufeinig, ond codwyd Pont-y-pair yn y 1400au. Mae’n dal i gario’r ffordd dros greigiau afon Llugwy.
Ddoe: y bont dros afon Llugwy · Photochrom Print Collection, Library of Congress, Parth cyhoeddus, Wikimedia CommonsHeddiw: y bont a’r rhaeadr oddi tani · Peter S, CC BY-SA 2.0, Wikimedia CommonsBrwydrau gerllaw
Ffynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf



