Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Glyndŵr

c. 1415

Ni ddaliwyd Owain byth

Mae Owain Glyndŵr yn diflannu. Ni chafodd ei ddal ac ni chafodd ei fradychu, ac yn ôl traddodiad Cymru mae’n cysgu nes y bydd ar Gymru ei angen.

Llun: Cerflun marmor Owain Glyndŵr yn Neuadd y Marmor, Neuadd y Ddinas, Caerdydd · Seth Whales, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ni ddaliwyd Owain Glyndŵr erioed. Yn 1412 ymosododd ar wŷr y brenin ger Aberhonddu a dal Dafydd Gam yn garcharor, a dyna’r tro olaf i’w elynion ei weld yn fyw.

Ei elynion yn ei weld ddiwethaf1412
PardwnCynigiwyd gan Harri V, ni chafodd ateb
Bu farw1415 neu 1416, yn ôl pob tebyg

Gwrthod y pardwn#

Cynigiodd Harri V bardwn i Owain a’i ddilynwyr olaf yn 1415 a 1416. Nid atebodd Owain erioed.

Bedd cudd#

Ysgrifennodd Adda o Frynbuga i Owain farw wedi pedair blynedd ynghudd, a’i gladdu gan ei ddilynwyr yn nhywyllwch nos. Dywed y Bywgraffiadur iddo farw yn 1416 yn ôl pob tebyg, efallai ym Monnington yn swydd Henffordd, cartref ei ferch Alis Scudamore.

Kentchurch Court yn swydd Henffordd, cartref y Scudamoriaid, teulu Owain drwy briodas
Kentchurch Court yn swydd Henffordd, cartref y Scudamoriaid, teulu Owain drwy briodas · Llun: Philip Halling, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Yn ôl traddodiad Cymreig mae ei fedd yn Llan-gain (Kentchurch), ym Monnington Straddel, yn Kimbolton neu yn abaty Cwm-hir, ac ni ŵyr neb pa un sy’n wir.

Mab y darogan#

Galwyd Owain yn Fab Darogan yn ei ddydd ei hun. Roedd gobaith hen gerddi brud y Cymry, a aethai at Owain Lawgoch, yn awr arno ef.

Yn nychymyg y bobl erys yn brif ffigwr hanes Cymru cyn y Diwygiad Methodistaidd.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

c. 1359–c. 1415

Owain Glyndŵr

Tywysog Cymru (wedi’i gofnodi)

Tywysog Cymru, a ryddhaodd bron y wlad gyfan, a gynhaliodd senedd ym Machynlleth ac a ysgrifennodd fel un cydradd at frenhinoedd yr Alban a Ffrainc. Ni chafodd ei ddal na’i fradychu erioed.

Owain Glyndŵr

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Y Ffrancod yn glanio

    Mae byddin Ffrengig yn glanio yn Aberdaugleddau i ymladd dros Owain. Gyda’i gilydd maent yn ymdeithio i Loegr hyd at Gaerwrangon.

    Y Ffrancod yn glanio
  2. Llythyr Pennal

    Mae Glyndŵr yn ysgrifennu at Frenin Ffrainc yn amlinellu ei weledigaeth: eglwys Gymreig annibynnol a dwy brifysgol, un yn y gogledd ac un yn y de.

    Llythyr Pennal
  3. Owain Tudur a’r frenhines

    Mae Owain Tudur o Benmynydd yn priodi Catrin o Valois, gweddw Harri V. Eu hŵyr fydd Harri Tudur.

    Owain Tudur a’r frenhines
  4. Eisteddfod Caerfyrddin

    Mae beirdd yn ymgynnull yng Nghaerfyrddin, lle mae Dafydd ab Edmwnd yn gosod y pedwar mesur ar hugain sy’n dal i reoli barddoniaeth gaeth.

    Eisteddfod Caerfyrddin

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf