Morgan Llwyd
Cyfriniwr Wrecsam (wedi’i gofnodi)Pregethwr Piwritanaidd ac awdur o Gynfal ym Meirionnydd y mae ei Lyfr y Tri Aderyn yn glasur o ryddiaith Gymraeg.
Morgan Llwyd

Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Tuduriaid a’r Stiwartiaid
1653
Mae Morgan Llwyd o Wrecsam yn cyhoeddi Llyfr y Tri Aderyn, lle mae eryr, cigfran a cholomen yn trafod dyfodol Cymru.
Llun: Wynebddalen Llyfr y Tri Aderyn, o’r pedwerydd argraffiad, Wrecsam, 1778 · Photograph by Anatiomaros, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Yn 1653 cyhoeddodd Morgan Llwyd o Wrecsam Lyfr y Tri Aderyn. Ynddo mae Eryr, Cigfran a Cholomen yn ymddiddan. Dyma’i waith rhyddiaith pwysicaf.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed Morgan Llwyd (1619–1659) ym mhlwyf Maentwrog, cafodd ei addysg yn Wrecsam, lle deffrôdd pregethu Walter Cradock ei ffydd, a dilynodd Cradock i Lanfaches; bu’n gaplan ym Myddin y Model Newydd ac ymsefydlodd yn weinidog yn Wrecsam yn 1656; Llyfr y Tri Aderyn yw ei waith rhyddiaith mwyaf: mae’r Gigfran yn sefyll dros yr Eglwys uchel a’r brenhinwyr, yr Eryr dros lywodraeth Cromwell a’r Golomen dros y Piwritaniaid; cydnabu John Gwilym Jones ddyled aruthrol iddo; ysgrifennodd hefyd Llythyr i’r Cymry Cariadus; bu farw yn Wrecsam ar 3 Mehefin 1659 ac mae’n gorwedd ym mynwent yr Anghydffurfwyr yn Rhosddu.
| Cyhoeddwyd | 1653 |
|---|---|
| Awdur | Morgan Llwyd o Faentwrog a Wrecsam |
| Siaradwyr | Yr Eryr, y Gigfran a’r Golomen |
Mae’r Gigfran yn sefyll dros yr Eglwys uchel a’r brenhinwyr, yr Eryr dros lywodraeth Cromwell, a’r Golomen dros y Piwritaniaid.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed Morgan Llwyd (1619–1659) ym mhlwyf Maentwrog, cafodd ei addysg yn Wrecsam, lle deffrôdd pregethu Walter Cradock ei ffydd, a dilynodd Cradock i Lanfaches; bu’n gaplan ym Myddin y Model Newydd ac ymsefydlodd yn weinidog yn Wrecsam yn 1656; Llyfr y Tri Aderyn yw ei waith rhyddiaith mwyaf: mae’r Gigfran yn sefyll dros yr Eglwys uchel a’r brenhinwyr, yr Eryr dros lywodraeth Cromwell a’r Golomen dros y Piwritaniaid; cydnabu John Gwilym Jones ddyled aruthrol iddo; ysgrifennodd hefyd Llythyr i’r Cymry Cariadus; bu farw yn Wrecsam ar 3 Mehefin 1659 ac mae’n gorwedd ym mynwent yr Anghydffurfwyr yn Rhosddu.
Ganed Llwyd yn 1619 ym mhlwyf Maentwrog. Yn yr ysgol yn Wrecsam deffrôdd pregethu Walter Cradock ei ffydd, a dilynodd Cradock i Lanfaches. Bu’n gaplan ym Myddin y Model Newydd ac yn 1656 ymsefydlodd yn weinidog yn Wrecsam.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed Morgan Llwyd (1619–1659) ym mhlwyf Maentwrog, cafodd ei addysg yn Wrecsam, lle deffrôdd pregethu Walter Cradock ei ffydd, a dilynodd Cradock i Lanfaches; bu’n gaplan ym Myddin y Model Newydd ac ymsefydlodd yn weinidog yn Wrecsam yn 1656; Llyfr y Tri Aderyn yw ei waith rhyddiaith mwyaf: mae’r Gigfran yn sefyll dros yr Eglwys uchel a’r brenhinwyr, yr Eryr dros lywodraeth Cromwell a’r Golomen dros y Piwritaniaid; cydnabu John Gwilym Jones ddyled aruthrol iddo; ysgrifennodd hefyd Llythyr i’r Cymry Cariadus; bu farw yn Wrecsam ar 3 Mehefin 1659 ac mae’n gorwedd ym mynwent yr Anghydffurfwyr yn Rhosddu.

Parhaodd ei ddylanwad. Cydnabu’r llenor John Gwilym Jones yn yr ugeinfed ganrif ddyled aruthrol i Lyfr y Tri Aderyn.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed Morgan Llwyd (1619–1659) ym mhlwyf Maentwrog, cafodd ei addysg yn Wrecsam, lle deffrôdd pregethu Walter Cradock ei ffydd, a dilynodd Cradock i Lanfaches; bu’n gaplan ym Myddin y Model Newydd ac ymsefydlodd yn weinidog yn Wrecsam yn 1656; Llyfr y Tri Aderyn yw ei waith rhyddiaith mwyaf: mae’r Gigfran yn sefyll dros yr Eglwys uchel a’r brenhinwyr, yr Eryr dros lywodraeth Cromwell a’r Golomen dros y Piwritaniaid; cydnabu John Gwilym Jones ddyled aruthrol iddo; ysgrifennodd hefyd Llythyr i’r Cymry Cariadus; bu farw yn Wrecsam ar 3 Mehefin 1659 ac mae’n gorwedd ym mynwent yr Anghydffurfwyr yn Rhosddu.
Bu farw Llwyd yn Wrecsam ar 3 Mehefin 1659, yn ddeugain oed, ac mae’n gorwedd ym mynwent yr Anghydffurfwyr yn Rhosddu.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed Morgan Llwyd (1619–1659) ym mhlwyf Maentwrog, cafodd ei addysg yn Wrecsam, lle deffrôdd pregethu Walter Cradock ei ffydd, a dilynodd Cradock i Lanfaches; bu’n gaplan ym Myddin y Model Newydd ac ymsefydlodd yn weinidog yn Wrecsam yn 1656; Llyfr y Tri Aderyn yw ei waith rhyddiaith mwyaf: mae’r Gigfran yn sefyll dros yr Eglwys uchel a’r brenhinwyr, yr Eryr dros lywodraeth Cromwell a’r Golomen dros y Piwritaniaid; cydnabu John Gwilym Jones ddyled aruthrol iddo; ysgrifennodd hefyd Llythyr i’r Cymry Cariadus; bu farw yn Wrecsam ar 3 Mehefin 1659 ac mae’n gorwedd ym mynwent yr Anghydffurfwyr yn Rhosddu.
Ganed Llwyd yng Nghynfal, hen blasty filltir i’r de o Ffestiniog, ym mhlwyf Maentwrog.FfynonellauMorgan Llwyd ↗Wicipedia CymraegBardd, llenor rhyddiaith a chyfrinydd (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd yng Nghynfal-fawr, hen blasty gwledig filltir i’r de o Ffestiniog ym mhlwyf Maentwrog, o’r un teulu â’r bardd Huw Llwyd; fe’i gelwir weithiau Morgan Llwyd o Wynedd; awdur toreithiog yn y Gymraeg a ysgrifennodd ambell destun Saesneg hefyd; Piwritan argyhoeddedig heb y culni meddwl a gysylltir â’r mudiad hwnnw; magwyd yn nhraddodiad llenyddol a gwerthoedd uchelwyr Meirionnydd, a diau ei fod yn gyfarwydd â gwaith Beirdd yr Uchelwyr; bu Walter Cradock yn athro crefydd iddo am weddill ei oes; yn gaplan gyda byddin y Senedd, roedd yn ôl yn Wrecsam, crud Anghydffurfiaeth gogledd Cymru, erbyn 1647; un o’r comisiynwyr dan Ddeddf Taenu’r Efengyl yng Nghymru (1650), gyda Walter Cradock, Vavasor Powell ac eraill; pan wnaeth Cromwell ei hun yn Arglwydd Amddiffynnydd, roedd Morgan Llwyd ymhlith y dewrion a’i gwrthwynebodd; fel y Crynwyr gwrthwynebai drais fel egwyddor ffydd; enwir Ysgol Morgan Llwyd, ysgol Gymraeg Wrecsam, ar ei ôl; enillodd Crwys Goron yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1919 am ei bryddest ‘Morgan Llwyd o Wynedd’, ac ysgrifennodd John Gwilym Jones ddrama am ei fywyd, Hanes Rhyw Gymro.Llwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912. Roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg o fri, a magwyd Morgan yn nhraddodiad llenyddol bonedd Meirionnydd.FfynonellauMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017.Morgan Llwyd ↗Wicipedia CymraegBardd, llenor rhyddiaith a chyfrinydd (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd yng Nghynfal-fawr, hen blasty gwledig filltir i’r de o Ffestiniog ym mhlwyf Maentwrog, o’r un teulu â’r bardd Huw Llwyd; fe’i gelwir weithiau Morgan Llwyd o Wynedd; awdur toreithiog yn y Gymraeg a ysgrifennodd ambell destun Saesneg hefyd; Piwritan argyhoeddedig heb y culni meddwl a gysylltir â’r mudiad hwnnw; magwyd yn nhraddodiad llenyddol a gwerthoedd uchelwyr Meirionnydd, a diau ei fod yn gyfarwydd â gwaith Beirdd yr Uchelwyr; bu Walter Cradock yn athro crefydd iddo am weddill ei oes; yn gaplan gyda byddin y Senedd, roedd yn ôl yn Wrecsam, crud Anghydffurfiaeth gogledd Cymru, erbyn 1647; un o’r comisiynwyr dan Ddeddf Taenu’r Efengyl yng Nghymru (1650), gyda Walter Cradock, Vavasor Powell ac eraill; pan wnaeth Cromwell ei hun yn Arglwydd Amddiffynnydd, roedd Morgan Llwyd ymhlith y dewrion a’i gwrthwynebodd; fel y Crynwyr gwrthwynebai drais fel egwyddor ffydd; enwir Ysgol Morgan Llwyd, ysgol Gymraeg Wrecsam, ar ei ôl; enillodd Crwys Goron yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1919 am ei bryddest ‘Morgan Llwyd o Wynedd’, ac ysgrifennodd John Gwilym Jones ddrama am ei fywyd, Hanes Rhyw Gymro. Fe’i gelwir weithiau yn Morgan Llwyd o Wynedd.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wicipedia CymraegBardd, llenor rhyddiaith a chyfrinydd (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd yng Nghynfal-fawr, hen blasty gwledig filltir i’r de o Ffestiniog ym mhlwyf Maentwrog, o’r un teulu â’r bardd Huw Llwyd; fe’i gelwir weithiau Morgan Llwyd o Wynedd; awdur toreithiog yn y Gymraeg a ysgrifennodd ambell destun Saesneg hefyd; Piwritan argyhoeddedig heb y culni meddwl a gysylltir â’r mudiad hwnnw; magwyd yn nhraddodiad llenyddol a gwerthoedd uchelwyr Meirionnydd, a diau ei fod yn gyfarwydd â gwaith Beirdd yr Uchelwyr; bu Walter Cradock yn athro crefydd iddo am weddill ei oes; yn gaplan gyda byddin y Senedd, roedd yn ôl yn Wrecsam, crud Anghydffurfiaeth gogledd Cymru, erbyn 1647; un o’r comisiynwyr dan Ddeddf Taenu’r Efengyl yng Nghymru (1650), gyda Walter Cradock, Vavasor Powell ac eraill; pan wnaeth Cromwell ei hun yn Arglwydd Amddiffynnydd, roedd Morgan Llwyd ymhlith y dewrion a’i gwrthwynebodd; fel y Crynwyr gwrthwynebai drais fel egwyddor ffydd; enwir Ysgol Morgan Llwyd, ysgol Gymraeg Wrecsam, ar ei ôl; enillodd Crwys Goron yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1919 am ei bryddest ‘Morgan Llwyd o Wynedd’, ac ysgrifennodd John Gwilym Jones ddrama am ei fywyd, Hanes Rhyw Gymro.
Y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd allan o Arch Noa. Yn y llyfr mae’r Golomen yn ennill yr Eryr at y ddysgeidiaeth Biwritanaidd.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017.
O 1647 bu Llwyd yn byw ym Mryn-y-ffynnon yn Wrecsam ac yn gwasanaethu eglwys gynull y dref.FfynhonnellLlwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912. Dan Ddeddf 1650 i Daenu’r Efengyl yng Nghymru fe’i henwyd yn ‘Gymeradwywr’, a theithiodd yn eang fel pregethwr.FfynhonnellLlwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912. Fe’i cyfrifir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017.
Fel y Crynwyr, y bu’n rhagflaenydd iddynt yng Nghymru, credai fod trais yn groes i’w ffydd, a phan wnaeth Cromwell ei hun yn Arglwydd Amddiffynnydd, roedd Morgan Llwyd ymhlith yr ychydig dewr a’i gwrthwynebodd.FfynonellauMorgan Llwyd ↗Wicipedia CymraegBardd, llenor rhyddiaith a chyfrinydd (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd yng Nghynfal-fawr, hen blasty gwledig filltir i’r de o Ffestiniog ym mhlwyf Maentwrog, o’r un teulu â’r bardd Huw Llwyd; fe’i gelwir weithiau Morgan Llwyd o Wynedd; awdur toreithiog yn y Gymraeg a ysgrifennodd ambell destun Saesneg hefyd; Piwritan argyhoeddedig heb y culni meddwl a gysylltir â’r mudiad hwnnw; magwyd yn nhraddodiad llenyddol a gwerthoedd uchelwyr Meirionnydd, a diau ei fod yn gyfarwydd â gwaith Beirdd yr Uchelwyr; bu Walter Cradock yn athro crefydd iddo am weddill ei oes; yn gaplan gyda byddin y Senedd, roedd yn ôl yn Wrecsam, crud Anghydffurfiaeth gogledd Cymru, erbyn 1647; un o’r comisiynwyr dan Ddeddf Taenu’r Efengyl yng Nghymru (1650), gyda Walter Cradock, Vavasor Powell ac eraill; pan wnaeth Cromwell ei hun yn Arglwydd Amddiffynnydd, roedd Morgan Llwyd ymhlith y dewrion a’i gwrthwynebodd; fel y Crynwyr gwrthwynebai drais fel egwyddor ffydd; enwir Ysgol Morgan Llwyd, ysgol Gymraeg Wrecsam, ar ei ôl; enillodd Crwys Goron yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1919 am ei bryddest ‘Morgan Llwyd o Wynedd’, ac ysgrifennodd John Gwilym Jones ddrama am ei fywyd, Hanes Rhyw Gymro.Llwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912.
Ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg a chorff mawr o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fesur. Cyfieithodd hefyd waith y cyfrinydd Almaenig Jakob Böhme.FfynonellauMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017.Llwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912. Mae ei lyfrau Cymraeg byrrach, Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry, yn galw ar y darllenydd i wneud ei heddwch ei hun â Duw.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017.
Cyhoeddodd Prifysgol Cymru ei weithiau mewn dwy gyfrol yn 1899 a 1908.FfynhonnellLlwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912. Troswyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol 1896, ac eto gan Rob Mimpriss yn 2017.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017. Mae M. Wynn Thomas wedi ysgrifennu am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith, ac i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wikipedia (Saesneg)Piwritan a bardd ac awdur rhyddiaith Cymraeg (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd i deulu diwylliedig a dylanwadol ym mhlwyf Maentwrog; roedd ei daid Huw Llwyd yn filwr ac yn fardd Cymraeg nodedig; ysgrifennodd saith gwaith rhyddiaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, corff mawr o farddoniaeth, a chyfieithiadau o Jakob Böhme; yn Llyfr y Tri Aderyn mae Cigfran, Eryr a Cholomen yn dadlau, a’r Golomen yn ennill yr Eryr i’r ddysgeidiaeth Biwritanaidd; y Gigfran a’r Golomen hefyd yw’r adar a anfonwyd o Arch Noa; mae ei weithiau Cymraeg byrrach Llythyr i’r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cydwybod a Cyfarwydd i’r Cymry yn annog y darllenydd i gymod personol â Duw; fe’i cydnabyddir yn weinidog Anghydffurfiol cyntaf Wrecsam; soniodd John Gwilym Jones am ei ddyled aruthrol i arddull Llwyd; ysgrifennodd M. Wynn Thomas am gyfoeth barddonol a dychmygus ei ryddiaith; i Gwynfor Evans roedd yn ‘adeiladydd cenedl’; cyfieithwyd Llyfr y Tri Aderyn i’r Saesneg gan L. J. Parry i Eisteddfod Genedlaethol 1896 a chan Rob Mimpriss yn 2017.
Dadorchuddiwyd cofeb dros ei fedd yn Rhos-ddu yn 1912.FfynhonnellLlwyd (Lloyd), Morgan (1619 – 1659), littérateur, poet, mystic ↗Evan Lewis Evans, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yng Nghynfal ym mhlwyf Maentwrog, Meirionnydd; yn yr ysgol yn Wrecsam yn 1634–5 ac yn ddiweddarach am gyfnod yn Brampton Bryan a Llanfair Waterdine, cartref dysg nodedig; deffrowyd ei ffydd dan weinidogaeth Walter Cradock, curad Wrecsam ar y pryd, a dilynodd ef i’r de ac at y cwmni a sefydlodd yr eglwys Ymneilltuol gyntaf yng Nghymru yn Llanfaches; gwasanaethodd gyda lluoedd y Senedd yn y Rhyfeloedd Cartref; yn 1647 ymsefydlodd yn Wrecsam, â’i gartref ym Mryn-y-ffynnon, a gweinidogaethu i eglwys gynull y dref; fe’i penodwyd yn ‘Gymeradwywr’ dan Ddeddf 1650 er Taenu’r Efengyl yng Nghymru, a llafuriodd yn helaeth yn bregethwr teithiol; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth, gan gynnwys llawer o’r Salmau a rhannau o Ganiad Solomon ar fydr, a llyfrau yn Saesneg ac yn Gymraeg, yn eu plith y clasur enwog Llyfr y Tri Aderyn; ymhlith ei weithiau rhestrir Dirgelwch i rai iw ddeall ac i eraill iw watwar (Llundain 1653); cyhoeddwyd ei weithiau mewn dwy gyfrol gan Brifysgol Cymru yn 1899 a 1908; rhagflaenodd y Crynwyr yng Nghymru, a chyfieithodd rai o weithiau’r cyfrinydd Almaenig Jacob Boehme; nid oedd yn hoffi i Cromwell gymryd teitl yr Arglwydd Amddiffynnydd; yn 1656 fe’i cymeradwywyd yn weinidog sefydlog yn Wrecsam; bu farw ym mis Mehefin 1659 a’i gladdu ym mynwent yr Ymneilltuwyr yn Rhos-ddu, Wrecsam, lle dadorchuddiwyd cofeb yn 1912. Enillodd Crwys y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol 1919 am ei gerdd ‘Morgan Llwyd o Wynedd’, ysgrifennodd John Gwilym Jones ddrama am ei fywyd, Hanes Rhyw Gymro, ac mae ysgol uwchradd Gymraeg Wrecsam, Ysgol Morgan Llwyd, yn dwyn ei enw.FfynhonnellMorgan Llwyd ↗Wicipedia CymraegBardd, llenor rhyddiaith a chyfrinydd (1619 – 3 Mehefin 1659), a anwyd yng Nghynfal-fawr, hen blasty gwledig filltir i’r de o Ffestiniog ym mhlwyf Maentwrog, o’r un teulu â’r bardd Huw Llwyd; fe’i gelwir weithiau Morgan Llwyd o Wynedd; awdur toreithiog yn y Gymraeg a ysgrifennodd ambell destun Saesneg hefyd; Piwritan argyhoeddedig heb y culni meddwl a gysylltir â’r mudiad hwnnw; magwyd yn nhraddodiad llenyddol a gwerthoedd uchelwyr Meirionnydd, a diau ei fod yn gyfarwydd â gwaith Beirdd yr Uchelwyr; bu Walter Cradock yn athro crefydd iddo am weddill ei oes; yn gaplan gyda byddin y Senedd, roedd yn ôl yn Wrecsam, crud Anghydffurfiaeth gogledd Cymru, erbyn 1647; un o’r comisiynwyr dan Ddeddf Taenu’r Efengyl yng Nghymru (1650), gyda Walter Cradock, Vavasor Powell ac eraill; pan wnaeth Cromwell ei hun yn Arglwydd Amddiffynnydd, roedd Morgan Llwyd ymhlith y dewrion a’i gwrthwynebodd; fel y Crynwyr gwrthwynebai drais fel egwyddor ffydd; enwir Ysgol Morgan Llwyd, ysgol Gymraeg Wrecsam, ar ei ôl; enillodd Crwys Goron yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1919 am ei bryddest ‘Morgan Llwyd o Wynedd’, ac ysgrifennodd John Gwilym Jones ddrama am ei fywyd, Hanes Rhyw Gymro.
Ffynonellau a darllen pellach
Pregethwr Piwritanaidd ac awdur o Gynfal ym Meirionnydd y mae ei Lyfr y Tri Aderyn yn glasur o ryddiaith Gymraeg.
Morgan LlwydMae brwydr fwyaf y Rhyfeloedd Cartref yng Nghymru yn gorffen gyda threchu gwrthryfel y brenhinwyr.
Brwydr Sain FfaganMae Henry Vaughan, y Silwriad o ddyffryn Wysg, yn cyhoeddi Silex Scintillans, cerddi am oleuni a thragwyddoldeb.
Silex ScintillansMae Harri Morgan o Lanrhymni yn croesi’r culdir ac yn cipio Panama. Yn ddiweddarach fe’i gwneir yn farchog ac yn is-lywodraethwr Jamaica.
Harri Morgan yn PanamaMae Stephen Hughes yn cyhoeddi penillion y Ficer Rhys Prichard fel Canwyll y Cymry, un o’r llyfrau Cymraeg a ddarllenwyd fwyaf am ddwy ganrif.
Canwyll y CymryYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf