Shane Williams
Y dewin bach (wedi’i gofnodi)Asgellwr o Ddyffryn Aman a sgoriodd 58 o geisiau dros Gymru ac a enwyd yn Chwaraewr Rygbi’r Byd y Flwyddyn yn 2008.
Shane Williams

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Abertawe
Abertawe
Codwyd o’r 1770au gan Syr John Morris ar gyfer ei weithwyr copr, un o’r trefi diwydiannol cynlluniedig cyntaf. Gelwir ei chapel mawr, y Tabernacl o 1872, yn eglwys gadeiriol Anghydffurfiaeth Cymru.
Llun: Hen bont ar Gamlas Abertawe, Treforys · Nigel Davies, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Treforys: tref Morris
Treforys
Gosododd Syr John Morris Dreforys ar gyfer gweithwyr copr a thun y Tawe, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru. Gelwir ei Chapel y Tabernacl yn gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru.FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.
| Castell Morris | 1768–1774FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl. |
|---|---|
| Tabernacl | 1870–1872, Gradd IFfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl. |
| Côr Orpheus | 1935FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl. |
Galwodd Syr John Morris y lle yn Morris Town gyntaf, a chwtogwyd hynny’n fuan i Morriston. Gosodwyd ei strydoedd ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, ac mae’r grid i’w weld o hyd heddiw.FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.
Rhwng 1768 a 1774 cododd Syr John Gastell Morris ar y tir uchel uwchben Glandŵr yn gartref i’w weithwyr, ac mae ei adfail yn dal i sefyll yno. Yn 1775 cododd ei blasty ei hun, Clasemont, a daeth rhan o’i ystad yn Barc Treforys yn 1912.FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.
Codwyd Capel y Tabernacl rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey, am £18,000. Mae’n rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru.FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.
Ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935 ac mae’n dal i ganu tua 25 o gyngherddau’r flwyddyn. Dilynodd y Côr Merched yn 1941 a Chôr Meibion y Clwb Rygbi yn 1979.FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.
Ganed y chwaraewr rygbi Shane Williams yn Nhreforys, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.FfynhonnellMorriston ↗Wikipedia (Saesneg)Treforys, a enwyd ar ôl ei sylfaenydd Syr John Morris, a’i galwodd gyntaf yn Morris Town; codwyd hi i weithwyr diwydiannau copr a thun ar hyd y Tawe, ar batrwm grid a gynlluniodd William Edwards, a’i galw’n bentref diwydiannol cynlluniedig cynharaf Cymru; saif Castell Morris, a godwyd rhwng 1768 a 1774 gan Syr John Morris i gartrefu gweithwyr, yn adfail ar dir uchel uwchben Glandŵr; cododd blasty Clasemont yn 1775, a daeth rhan o’r ystad yn Barc Treforys yn 1912; mae Capel y Tabernacl, a godwyd rhwng 1870 a 1872 i gynllun John Humphrey am £18,000, yn rhestredig Gradd I ac yn cael ei alw’n ‘Gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymru’; ffurfiwyd Côr Orpheus Treforys yn 1935, a’r Côr Merched yn 1941; mae’r clwb rygbi’n dyddio o 1876; ganed Shane Williams yma, ac mae’r athronydd D. Z. Phillips a’r swffragét Ethel Mary Hartland ymhlith ei phobl.
Asgellwr o Ddyffryn Aman a sgoriodd 58 o geisiau dros Gymru ac a enwyd yn Chwaraewr Rygbi’r Byd y Flwyddyn yn 2008.
Shane WilliamsFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf