Dylan Thomas
Bardd (wedi’i gofnodi)Bardd Abertawe, awdur ‘Do not go gentle into that good night’ ac Under Milk Wood.
Dylan Thomas

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Ceredigion
Ceredigion
Pentref adeiladu llongau; bu Dylan Thomas yn byw yma yn 1944–45 a helpodd i lunio Llareggub yn Under Milk Wood.
Llun: Yr harbwr, Cei Newydd · Des Adams, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Cei Newydd: y cei newydd
Cei Newydd
New Quay
Mae Cei Newydd yn dref harbwr ar Fae Ceredigion a fagodd genedlaethau o gapteiniaid llongau, a lle treuliodd Dylan Thomas fisoedd mwyaf ffrwythlon ei fywyd.FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau.
| Deddf Harbwr | 1834FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau. |
|---|---|
| Pier carreg | codwyd am £4,700FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau. |
| Tystysgrifau meistr a mêt, 1850–1927 | 1,380FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau. |
Erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tri lle. Rhwng 1850 a 1927 enillodd dynion Cei Newydd 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt, ac yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yn y dref nag mewn unrhyw le arall o’i maint yng Nghymru.FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau.
Dechreuodd diwygiad mawr 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans o’r dref a’i cychwynnodd.FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau.
Bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym Majoda, byngalo ar y clogwyn, o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945. Aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a helpodd y dref i lunio Llareggub yn Under Milk Wood, a ddarlledwyd gyntaf gan y BBC ar 25 Ionawr 1954.FfynonellauNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau.Under Milk Wood ↗Wikipedia (Saesneg)“Drama i leisiau” gan Dylan Thomas, wedi’i gosod ym mhentref Llareggub; darllenodd Thomas hi ar lwyfan am y tro cyntaf yng Nghanolfan Farddoniaeth y 92nd Street Y yn Efrog Newydd ar 14 Mai 1953; darlledodd Trydedd Raglen y BBC hi ar 25 Ionawr 1954, gyda Richard Burton yn Llais Cyntaf, ddeufis wedi marw’r bardd; bu Talacharn a Cheinewydd ill dau’n help i lunio’r pentref; enillodd y darllediad y Prix Italia yn 1954; gwnaed ffilm yn 1971, a throes T. James Jones y ddrama i’r Gymraeg fel Dan y Wenallt yn 1968.
Mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion, ac mae teithiau cwch yn mynd allan i’w gweld. Dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd o wasanaeth yn 2014, gyda 940 o alwadau yn yr amser hwnnw.FfynhonnellNew Quay ↗Wikipedia (Saesneg)Cei Newydd, ar Fae Ceredigion; pasiwyd Deddf Harbwr Cei Newydd yn 1834 a chodwyd pier carreg am £4,700; erbyn y 1840au roedd dros dri chant o ddynion yn adeiladu llongau mewn tair canolfan; rhwng 1850 a 1927 rhoddodd y Bwrdd Masnach 1,380 o dystysgrifau meistr a mêt i ddynion Cei Newydd, yn erbyn 21 i Dalacharn; yn 1907 dywedodd papur lleol fod mwy o gapteiniaid llongau wedi ymddeol yng Nghei Newydd nag mewn unrhyw le arall o’i faint yng Nghymru; dechreuodd diwygiad 1904–1905 yng Nghei Newydd, a dywedir mai Florrie Evans (1884–1967) a’i cychwynnodd; bu Dylan a Caitlin Thomas yn byw ym myngalo Majoda ar ben y clogwyn o 4 Medi 1944 hyd Gorffennaf 1945, cyfnod mwyaf ffrwythlon ei fywyd fel oedolyn; aeth gwaith a ddechreuwyd yno i Deaths and Entrances (1946), a dywedir yn aml fod Cei Newydd wedi ysbrydoli Llareggub; mae dolffiniaid trwynbwl yn byw ym Mae Ceredigion; dathlodd yr orsaf bad achub 150 mlynedd yn 2014, gyda 940 o alwadau.
Bardd Abertawe, awdur ‘Do not go gentle into that good night’ ac Under Milk Wood.
Dylan ThomasFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf