

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Benfro
Sir Benfro
Doc Penfro · Pembroke Dock
Codwyd o 1814 ymlaen o amgylch iard longau’r Llynges, a lansiodd fwy na 250 o longau, pum cwch hwylio brenhinol yn eu plith. Hedfanodd awyrennau môr Sunderland oddi yma yn yr Ail Ryfel Byd.
Llun: Doc Penfro ar draws y ddyfrffordd · peter jackson, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Doc Penfro: y doc ger Penfro
Doc Penfro
- Doc doc
- Penfro Penfro, ‘pen draw’r tir’
Pembroke Dock
- Pembroke ffurf Saesneg ar Penfro, ‘pen draw’r tir’
- Dock Saesneg: dociau
Pentref pysgota bach o’r enw Paterchurch oedd Doc Penfro nes i’r Llynges Frenhinol agor ei hiard longau yma yn 1814.FfynonellauPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021.Pembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Prydlesodd y Llynges iard ar lan ogleddol yr Aber o 1796; yn 1809, pan na ellid cytuno ar bris, prynodd dir ger Penfro, ac agorodd yr iard longau yno yn 1814, a elwid gyntaf yn Iard Pater; lansiwyd y llongau cyntaf, HMS Valorous a HMS Ariadne, ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch hwylio brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges Frenhinol; y lansiad olaf oedd RFA Oleander ar 26 Ebrill 1922, a chaeodd yr iard yn 1926; mae’r Barics Amddiffynadwy’n dyddio o 1844; yn 1943 hi oedd y ganolfan weithredol fwyaf yn y byd i gychod hedfan, i’r Sunderlands; mae’r Ganolfan Dreftadaeth yng Nghapel y Garsiwn.
| Agor yr iard longau | 1814FfynhonnellPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021. |
|---|---|
| Llongau a godwyd | 5 cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r LlyngesFfynhonnellPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021. |
| Canolfan awyrennau môr fwyaf y byd | 1943FfynhonnellPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021. |
Paterchurch
Cofnodir pentref pysgota Paterchurch gyntaf yn 1289. Roedd y Llynges wedi prydlesu iard dros yr aber o 1796, ac yn 1809 prynodd dir yma yn lle hynny.FfynonellauPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021.Pembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Prydlesodd y Llynges iard ar lan ogleddol yr Aber o 1796; yn 1809, pan na ellid cytuno ar bris, prynodd dir ger Penfro, ac agorodd yr iard longau yno yn 1814, a elwid gyntaf yn Iard Pater; lansiwyd y llongau cyntaf, HMS Valorous a HMS Ariadne, ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch hwylio brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges Frenhinol; y lansiad olaf oedd RFA Oleander ar 26 Ebrill 1922, a chaeodd yr iard yn 1926; mae’r Barics Amddiffynadwy’n dyddio o 1844; yn 1943 hi oedd y ganolfan weithredol fwyaf yn y byd i gychod hedfan, i’r Sunderlands; mae’r Ganolfan Dreftadaeth yng Nghapel y Garsiwn.
Yr iard longau
Lansiwyd ei llongau cyntaf, HMS Valorous a HMS Ariadne, ar 10 Chwefror 1816. Mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd yr iard bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges Frenhinol, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922.FfynhonnellPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021.
Barics a thyrau
Dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844, a chodwyd dau dŵr Martello ar gorneli’r iard rhwng 1849 a 1857.FfynhonnellPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021.
Yr awyrennau môr
Daeth Sgwadron 210 â’i hawyrennau môr yma yn 1931, ac yn 1943 Doc Penfro oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol. Mae’r Ganolfan Dreftadaeth yn hen Gapel y Garsiwn.FfynonellauPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021.Pembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Prydlesodd y Llynges iard ar lan ogleddol yr Aber o 1796; yn 1809, pan na ellid cytuno ar bris, prynodd dir ger Penfro, ac agorodd yr iard longau yno yn 1814, a elwid gyntaf yn Iard Pater; lansiwyd y llongau cyntaf, HMS Valorous a HMS Ariadne, ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch hwylio brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges Frenhinol; y lansiad olaf oedd RFA Oleander ar 26 Ebrill 1922, a chaeodd yr iard yn 1926; mae’r Barics Amddiffynadwy’n dyddio o 1844; yn 1943 hi oedd y ganolfan weithredol fwyaf yn y byd i gychod hedfan, i’r Sunderlands; mae’r Ganolfan Dreftadaeth yng Nghapel y Garsiwn.
Y Millennium Falcon
Yn 1979 adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn un o’r hen hangarau. Heddiw mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare.FfynhonnellPembroke Dock ↗Wikipedia (Saesneg)Doc Penfro, pentref pysgota Paterchurch i ddechrau, a gofnodwyd yn 1289; sefydlwyd Iard Longau’r Llynges Frenhinol yn 1814, Iard Pater i ddechrau, a lansiwyd ei llongau cyntaf ar 10 Chwefror 1816; mewn 112 o flynyddoedd adeiladodd bum cwch brenhinol a 263 o longau eraill i’r Llynges, a lansiwyd yr olaf ar 26 Ebrill 1922; dechreuwyd y Barics Amddiffynadwy yn 1844; codwyd dau dŵr Martello rhwng 1849 a 1857; daeth Sgwadron 210 yn 1931 gydag awyrennau môr, ac yn 1943 hon oedd canolfan awyrennau môr weithredol fwyaf y byd, cartref y Sunderlands a warchodai’r Dynesfeydd Gorllewinol; adeiladwyd y Millennium Falcon maint llawn ar gyfer The Empire Strikes Back yn 1979 yn un o’i hangarau; mae Irish Ferries yn hwylio ddwywaith y dydd i Rosslare; poblogaeth 9,657 yn 2021.
Lleoedd hanesyddol gerllaw
Ar y llinell amser
Doc Penfro
Mae’r Llynges Frenhinol yn symud ei dociau i Ddoc Penfro. Dros y ganrif nesaf mae’n lansio mwy na 250 o longau, pump ohonynt yn gychod brenhinol.
Doc Penfro
Brwydrau gerllaw
Ffynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf



