Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Wrecsam

Wrecsam

Holt

Safai gweithfeydd teils a chrochenwaith y lleng Rufeinig yng Nghaer wrth y Ddyfrdwy yma. Codwyd ei chastell wedi 1282, ac mae ei phont ganoloesol yn dal i groesi’r afon i Loegr.

Llun: Pentref Holt · Jeff Buck, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Wrecsam53.080° N, 2.880° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Holt: y coed, o’r Hen Saesneg

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Mae Holt, Yr Holt gynt, yn wynebu Farndon dros y Ddyfrdwy, ar ymyl hen gantref Maelor yn nheyrnas Powys. Gwnaeth y Rhufeiniaid deils yma a chododd arglwydd y Mers gastell pum ochrog.

Pont i Farndon1338
Gorffen y castellerbyn 1311
Siarter bwrdeistreftua 1409

Teils Rhufeinig

Gwnâi gwaith brics Rhufeinig yma, Bovium efallai, deils clai a chrochenwaith i gaer Deva Victrix, wyth milltir i lawr yr afon.

Maelor

Gorweddai Holt yng nghantref Maelor yn nheyrnas Powys, y bu rheolwyr Cymreig a Seisnig yn ymladd drosto o’r 11eg ganrif hyd y 13eg.

Castrum Leonis

Yn 1282 rhoddodd Edward I diroedd Brwmffild a Iâl i John de Warenne, a orffennodd y castell erbyn 1311. Roedd ganddo bum ochr â thŵr ar bob cornel a llew wedi’i gerfio uwchben y porth, ac felly gelwid ef Castrum Leonis. Rhwng 1675 a 1683 aeth y rhan fwyaf o’i gerrig i lawr yr afon ar fadau i ailgodi Eaton Hall.

Y bont a’r fwrdeistref

Codwyd y bont dywodfaen i Farndon, rhestredig Gradd I, yn 1338, medd cofnod o 1368, gan John, iarll Warenne. Tua 1409 gwnaeth Thomas Fitzalan, iarll Arundel, Holt yn fwrdeistref, ac yn ei siarter yn 1563 enillodd y bwrdeisiaid yr hawl i gloddio glo yn Rhos.

Pobl

O Holt y daeth Leigh Richmond Roose, gôl-geidwad Cymru.

Ar fap y trefi →

Lleoedd hanesyddol gerllaw

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf