Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Powys

Powys

Llandrindod · Llandrindod Wells

Tref sba y denai ei ffynhonnau mwynol filoedd o ymwelwyr yn oes Fictoria.

Llun: Strydoedd Llandrindod · Vanmanyo, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
PowysYn Gymraeg: Llandrindod52.242° N, 3.379° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Llandrindod: llan y Drindod

Llandrindod

  • Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
  • drindod y Drindod Sanctaiddo Trindod (treiglad meddal: t → d)

Llandrindod Wells

  • Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
  • drindod y Drindod Sanctaiddo Trindod (treiglad meddal: t → d)
  • Wells Saesneg: y ffynhonnau: cymerodd trefi sba canolbarth Cymru’r gair yn yr 1800au, pan ddeuai ymwelwyr i yfed y dŵr

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tyfodd Llandrindod, ‘plwyf y Drindod’, yn dref sba o westai a strydoedd newydd, ac yma yr etholwyd Archesgob cyntaf Cymru.

Gorsaf reilffordd1865
Cau’r comin1862
Ethol Archesgob cyntaf Cymru1920

Y ffynhonnau

O ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden. Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf, ac yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya i’r rhai a ddeuai i yfed y dyfroedd.

Y sba Fictoraidd

Gwnaeth y rheilffordd, a gyrhaeddodd y dref yn 1865, a chau’r comin yn 1862 le i strydoedd, gwestai a siopau newydd, a gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au.

Archesgob Cymru

Yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf yma, a chynhaliwyd pob etholiad ers hynny yn y dref.

Ymweld

Ar ddiwedd pob mis Awst mae’r dref yn gwisgo dillad dyddiau’r sba ar gyfer ei Gŵyl Fictoraidd, gyda theatr stryd a cherddoriaeth.

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf