Ednyfed Fychan
Distain Llywelyn Fawr (wedi’i gofnodi)Prif weinidog Llywelyn Fawr a’i fab Dafydd am dros ddeng mlynedd ar hugain, a chyndad y Tuduriaid.
Ednyfed Fychan
Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Conwy
Conwy
Tref glan môr o oes Fictoria a dyfodd wedi i’r rheilffordd gyrraedd yn 1848.
Llun: Ffordd yr Orsaf, Bae Colwyn · Steve Daniels, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Bae Colwyn: bae afon Colwyn
Bae Colwyn
Colwyn Bay
Tyfodd Bae Colwyn gyda’r rheilffordd ar arfordir hen blwyf Llandrillo-yn-Rhos. Ar y bryn uwchben, roedd gan Ednyfed Fychan, distain Llywelyn Fawr, dŷ yn Llys Euryn.FfynonellauColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947.Ednyfed Fychan ↗Wicipedia CymraegEdnyfed Fychan (bu farw 1246), distain llys Teyrnas Gwynedd, canghellor i Lywelyn Fawr a’i fab Dafydd; cymerodd drosodd yn lle Gwyn ab Ednywain fel distain tua 1215, yn brif gynghorydd a chennad Llywelyn; cymerodd ran yn y trafodaethau a arweiniodd at Gytundeb Caerwrangon yn 1218 a bu’n gynrychiolydd i Lywelyn mewn cyfarfod â Harri III yn 1232; roedd ganddo ystadau yn Rhos Fyneich ger Bae Colwyn heddiw a phlasdy yn Llys Euryn yn Llandrillo-yn-Rhos, a thir yn y De; priododd â Thangwystl Goch ferch Llywarch ap Brân, ac yna â Gwenllian ferch Rhys ap Gruffudd o Ddeheubarth; yn ôl traddodiad aeth ar bererindod i’r Tir Sanctaidd yn 1235; bu ei feibion Goronwy a Thudur yn ddisteiniaid dan Lywelyn ap Gruffudd; ar ei farwolaeth canodd Elidir Sais o Fôn farwnad iddo, yr unig bortread sydd gennym ohono; mae’n ymddangos yn y ddrama Llywelyn Fawr gan Thomas Parry.
| Enw | Efallai o Gollwyn ap Tangno, neu afon ColwynFfynhonnellColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947. |
|---|---|
| Agor yr orsaf | 1849FfynhonnellColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947. |
| Eisteddfod Genedlaethol | 1910 ac 1947FfynhonnellColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947. |
Roedd gan Ednyfed Fychan, distain Gwynedd a phrif gynghorydd a chennad Llywelyn Fawr, ystadau yn Rhos Fyneich ger Bae Colwyn heddiw a thŷ yn Llys Euryn yn Llandrillo-yn-Rhos. Mae adfeilion y maenordy canoloesol yn dal i sefyll ar Fryn Euryn.FfynonellauEdnyfed Fychan ↗Wicipedia CymraegEdnyfed Fychan (bu farw 1246), distain llys Teyrnas Gwynedd, canghellor i Lywelyn Fawr a’i fab Dafydd; cymerodd drosodd yn lle Gwyn ab Ednywain fel distain tua 1215, yn brif gynghorydd a chennad Llywelyn; cymerodd ran yn y trafodaethau a arweiniodd at Gytundeb Caerwrangon yn 1218 a bu’n gynrychiolydd i Lywelyn mewn cyfarfod â Harri III yn 1232; roedd ganddo ystadau yn Rhos Fyneich ger Bae Colwyn heddiw a phlasdy yn Llys Euryn yn Llandrillo-yn-Rhos, a thir yn y De; priododd â Thangwystl Goch ferch Llywarch ap Brân, ac yna â Gwenllian ferch Rhys ap Gruffudd o Ddeheubarth; yn ôl traddodiad aeth ar bererindod i’r Tir Sanctaidd yn 1235; bu ei feibion Goronwy a Thudur yn ddisteiniaid dan Lywelyn ap Gruffudd; ar ei farwolaeth canodd Elidir Sais o Fôn farwnad iddo, yr unig bortread sydd gennym ohono; mae’n ymddangos yn y ddrama Llywelyn Fawr gan Thomas Parry.Colwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947.
Agorodd yr orsaf ar Reilffordd Caer a Chaergybi yn 1849, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni, a thyfodd y dref newydd ar hyd y bae.FfynhonnellColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947.
Yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn ar Marine Road oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a arhosodd hyd 1953.FfynhonnellColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947.
Mae Bryn Euryn, ag adfeilion Llys Euryn, yn edrych dros Landrillo-yn-Rhos a’r bae. Daeth yr Eisteddfod Genedlaethol i’r dref yn 1910 ac 1947.FfynhonnellColwyn Bay ↗Wikipedia (Saesneg)Bae Colwyn; efallai fod yr enw’n dod o Gollwyn ap Tangno, uchelwr o’r 11eg ganrif, neu o afon Colwyn; roedd yr ardal yn rhan o blwyf hynafol Llandrillo-yn-Rhos; Llys Euryn, maenordy canoloesol ar Fryn Euryn, sydd bellach yn adfail; cysylltir Ednyfed Fychan, cadfridog a chynghorydd Llywelyn Fawr yn y 13eg ganrif, â safleoedd Llandrillo-yn-Rhos; agorodd yr orsaf yn 1849 ar Reilffordd Caer a Chaergybi, ac o 1875 gwerthwyd ystad Pwllycrochan i adeiladu arni; yn yr Ail Ryfel Byd Gwesty Bae Colwyn oedd pencadlys y Weinyddiaeth Fwyd, a fu yno hyd 1953; yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1910 ac 1947.
Prif weinidog Llywelyn Fawr a’i fab Dafydd am dros ddeng mlynedd ar hugain, a chyndad y Tuduriaid.
Ednyfed FychanFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf