Ann Griffiths
Emynyddes (wedi’i gofnodi)Merch fferm o Ddolwar Fach yn Sir Drefaldwyn y mae ei hychydig emynau ymhlith y farddoniaeth grefyddol orau yn Gymraeg.
Ann Griffiths

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Powys
Powys
Roedd Ann Griffiths, emynyddes fwyaf y Gymraeg, yn byw yn Nolwar Fach yn y plwyf hwn ac mae wedi’i chladdu yn ei fynwent.
Llun: Sgwâr y pentref, Llanfihangel-yng-Ngwynfa · Oliver Dixon, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Llanfihangel-yng-Ngwynfa: eglwys Mihangel yng Ngwynfa, y wlad fendigaid
Llanfihangel-yng-Ngwynfa
Llanfihangel-yng-Ngwynfa yw plwyf Ann Griffiths, emynyddes amlycaf y Gymraeg, a aned yma ac sy’n gorwedd yn ei mynwent.FfynonellauAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003.Llanfihangel-yng-Ngwynfa ↗Wikipedia (Saesneg)Pentref a phlwyf ym Mhowys; ganwyd Ann Griffiths yn y plwyf a’i chladdu yma, a saif cofeb iddi ym mynwent Sant Mihangel; 467 o bobl.
| Geni Ann Griffiths | Ebrill 1776FfynhonnellAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003. |
|---|---|
| Ymuno â’r Methodistiaid | 1796FfynhonnellAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003. |
| Poblogaeth | 467FfynhonnellLlanfihangel-yng-Ngwynfa ↗Wikipedia (Saesneg)Pentref a phlwyf ym Mhowys; ganwyd Ann Griffiths yn y plwyf a’i chladdu yma, a saif cofeb iddi ym mynwent Sant Mihangel; 467 o bobl. |
Fe’i ganed yn Nolwar Fechan, ffermdy ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o’r pentref, yn ferch i ffermwr a warden eglwys.FfynhonnellAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003.
Cadwyd ei phenillion gan John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, cyfeilles agos a fu’n forwyn ar ei fferm.FfynhonnellAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003.
Galwodd Saunders Lewis ei ‘Rhyfedd, rhyfedd gan angylion’ yn un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop, a chenir ‘Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd’ ar y dôn Cwm Rhondda.FfynhonnellAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003.
Pan orseddwyd Rowan Williams yn Archesgob Caergaint yn 2003, defnyddiwyd ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau. Saif cofeb iddi ym mynwent eglwys Sant Mihangel.FfynonellauAnn Griffiths ↗Wikipedia (Saesneg)Bardd ac emynydd Methodistaidd yn yr iaith Gymraeg oedd Ann Griffiths (née Thomas, 1776–1805), y mae ei barddoniaeth yn adlewyrchu ei ffydd danbaid a’i gwybodaeth drylwyr o’r ysgrythur; ganed ym mis Ebrill 1776 yn Nolwar Fechan, ffermdy unig ymhlith bryniau a nentydd tua dwy filltir a hanner i’r de o Lanfihangel-yng-Ngwynfa a milltir i’r gogledd o Ddolanog, chwe milltir o Lanfyllin; merch John Evan Thomas, ffermwr tenant a warden eglwys, a’i wraig Jane; yn 1796 ymunodd â’r Methodistiaid Calfinaidd wedi clywed Benjamin Jones o Bwllheli; priododd Thomas Griffiths, ffermwr o Feifod a blaenor Methodistaidd; bu farw wedi geni plentyn ym mis Awst 1805, yn 29 oed, a’i chladdu ar 12 Awst yn eglwys Sant Mihangel, Llanfihangel-yng-Ngwynfa; cadwyd a chyhoeddwyd ei phenillion gan ei hathro John Hughes o Bontrobert a’i wraig Ruth, a fu’n forwyn ar ei fferm ac yn gyfeilles agos; mae ei gwaith yn dangos meddwl treiddgar; hi yw emynyddes amlycaf y Gymraeg, ac mae ei gwaith yn un o uchafbwyntiau llenyddiaeth Gymraeg; galwodd Saunders Lewis ei cherdd hiraf, Rhyfedd, rhyfedd gan angylion, yn “un o ganeuon mawreddog barddoniaeth grefyddol Ewrop”; cenir ei hemyn Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd yn gyffredin ar y dôn Cwm Rhondda; roedd gorseddu Rowan Williams yn Archesgob Caergaint ym mis Chwefror 2003 yn cynnwys ei gyfieithiad ei hun o un o’i hemynau; gyda Mary Jones daeth yn eicon cenedlaethol erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg; enwir Capel Coffa Ann Griffiths yn Nolanog ar ei hôl, ac mae ffenestri er cof amdani yn Eglwys y Crwys, Caerdydd, Capel Coffa Williams Pantycelyn, Llanymddyfri, a Sefydliad Coffa Ceiriog, Glyn Ceiriog; comisiynodd S4C sioe gerdd, Ann!, ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Meifod 2003.Llanfihangel-yng-Ngwynfa ↗Wikipedia (Saesneg)Pentref a phlwyf ym Mhowys; ganwyd Ann Griffiths yn y plwyf a’i chladdu yma, a saif cofeb iddi ym mynwent Sant Mihangel; 467 o bobl.
Merch fferm o Ddolwar Fach yn Sir Drefaldwyn y mae ei hychydig emynau ymhlith y farddoniaeth grefyddol orau yn Gymraeg.
Ann GriffithsFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf