

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir y Fflint
Sir y Fflint
Shotton
Tref gwaith dur mawr John Summers, a godwyd ar gorsydd y Ddyfrdwy yn 1896.
Llun: Gwesty’r Central, Shotton · El Pollock, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Gorwedd Shotton ar y Ddyfrdwy ger Cei Connah, a daeth ei henw ynghlwm wrth ddur. Cysylltwyd ei henw hynaf a gofnodwyd, Cyllingas, â’r gair Cymraeg celyn.FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf.
| Sefydlu’r gwaith dur | 1896FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf. |
|---|---|
| Gweithwyr ar yr anterth | dros 13,000FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf. |
| Pont Penarlâg | 1889FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf. |
Cyllingas
Y ffurf gynharaf ar yr enw yw Cyllingas, a gysylltwyd â celyn, ac yn 1822 ysgrifennodd Richard Willett Kyllins.FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf.
Pont Penarlâg
Yn 1889 croesodd y rheilffordd y Ddyfrdwy yma ar Bont Penarlâg, pont dro a allai agor i longau. Caewyd ei pheirianwaith agor am byth yn 1960.FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf.
John Summers
Dechreuodd John Summers & Sons eu gwaith dur yn 1896 ar safle chwe erw ger yr afon, ac ar ei anterth rhoddai waith i fwy na 13,000 o bobl. Mae Tata Steel wedi bod yn berchen ar y gwaith er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah.FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf.
Pobl
Enillodd Henry Weale (1897–1959) o Shotton Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf.FfynhonnellShotton, Flintshire ↗Wikipedia (Saesneg)Shotton, ar y Ddyfrdwy, ynghlwm wrth Gei Connah; y ffurf gynharaf a gofnodwyd yw Cyllingas, a gysylltir â’r gair Cymraeg celyn, ac ysgrifennodd Richard Willett Kyllins yn 1822; sefydlwyd gwaith dur John Summers & Sons yn 1896 ar safle chwe erw, cyflogai dros 13,000 ar ei anterth, gwladolwyd ef yn 1967 ac mae’n eiddo i Tata Steel er 2006, y rhan fwyaf ohono dros yr afon yng Nghei Connah; gorffennwyd Pont Penarlâg, pont dro, yn 1889 ac analluogwyd ei pheirianwaith agor yn 1960; enillodd Henry Weale (1897–1959) Groes Victoria yn y Rhyfel Byd Cyntaf.
Ffynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf



