Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Gwynedd

Gwynedd

Nefyn

Tref fasnach tywysogion Gwynedd, enwog am ei phenwaig. Cynhaliodd Edward I dwrnamaint Bord Gron yma yn 1284.

Llun: Nefyn, Morfa Nefyn a Phorthdinllaen o ymyl Gwylwyr · Dominic Nelson, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Gwynedd52.935° N, 4.522° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Nefyn: hen enw, efallai o enw person, Nefyn

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Gorwedd Nefyn ar arfordir gogleddol Llŷn, ar hen ffordd y pererinion i Enlli. Fe’i henwir gyntaf mewn hanes yn fan glanio i Ruffudd ap Cynan, brenin Gwynedd, ac roedd ei physgotwyr yn enwog am eu penwaig.

Ei henwi gyntafMan glanio Gruffudd ap Cynan, diwedd y 1000au
Bwrdeistref rydd1355
Siaradwyr Cymraeg73.1% yn 2021

Gruffudd ap Cynan

Mae’r ysgrifen gynharaf y gwyddys amdani sy’n enwi Nefyn yn ei galw’n fan glanio i Ruffudd ap Cynan, a ddaeth yn ôl dros y môr ddiwedd yr 11eg ganrif i ennill ei deyrnas, Gwynedd.

Ffordd y pererinion

Bu eglwys Nefyn, ar sylfeini o’r 6ed ganrif, yn arhosfan bwysig i bererinion ar eu ffordd i Ynys Enlli. Arhosodd Gerallt Gymro yn Nefyn yn 1188 ac ysgrifennodd am fynaich duwiol yr ynys, lle gorweddai cyrff seintiau dirifedi.

Tref y penwaig

Daeth Nefyn yn fwrdeistref rydd yn 1355 ac aros yn fan masnach prysur. Am y rhan fwyaf o’r 1700au a’r 1800au penwaig oedd ei phrif fywoliaeth, a mor hwyr ag 1910 hwyliai deugain o gychod penwaig o’i thraethau.

Ymweld

Codwyd yr eglwys bresennol yn 1827 ar yr hen sylfeini. Daw’r gantores Duffy, yr aeth ei halbwm cyntaf i frig y siartiau yn 2008, o Nefyn.

Ar fap y trefi →

Pobl Nefyn

b. 1984

Duffy

Cantores Mercy (wedi’i gofnodi)

Cantores o Nefyn; ei halbwm Rockferry oedd yr albwm a werthodd orau ym Mhrydain yn 2008, gan ennill Grammy a thair o wobrau Brit.

Duffy

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf