David Lloyd George
Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd George

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Gwynedd
Gwynedd
Lle magwyd David Lloyd George, ym mwthyn ei ewythr; mae wedi’i gladdu wrth yr afon yma.
Llun: Highgate, Llanystumdwy · Alan Fryer, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Llanystumdwy: llan ar ystum afon Dwy(for)
Llanystumdwy
Llanystumdwy, ar afon Dwyfor yn Eifionydd, yw’r pentref lle magwyd David Lloyd George, a lle mae’n gorwedd. Daeth y bachgen o fwthyn y crydd yn Brif Weinidog.FfynonellauDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 17 Ionawr 1863 yn Chorlton-on-Medlock, Manceinion, i rieni o Gymry; wedi marw ei dad aeth ei fam â’r teulu adref i Lanystumdwy, lle bu ei brawd Richard Lloyd, crydd a phregethwr lleyg, yn ddylanwad mawr ar ei nai; cymhwysodd yn gyfreithiwr yn 1884 ac agor ei bractis ei hun yn 1885; priododd Margaret Owen ar 24 Ionawr 1888; enillodd Fwrdeistrefi Caernarfon ar 10 Ebrill 1890 a chadw’r sedd hyd 1945; roedd yn un o arweinwyr Cymru Fydd; Canghellor y Trysorlys 1908–1915 a Phrif Weinidog 1916–1922; bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945 ac fe’i claddwyd yno.Lloyd George Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Lloyd George, ym mhentref cartref Lloyd George, Llanystumdwy, lle y’i claddwyd, a redir gan Gyngor Gwynedd ac sy’n ymwneud â bywyd ac oes y Cymro a fu’n Brif Weinidog o 1916 hyd 1922; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Amgueddfa Lloyd George yn 1948, a’i hysgrifennydd, Ann Parry, oedd y curadur cyntaf; agorodd y brif arddangosfa yn 1960, ym mhresenoldeb Iarlles Lloyd-George o Ddwyfor, ei weddw, mewn adeilad newydd a gynlluniwyd gan Clough Williams-Ellis, a ehangwyd ac a ailagorwyd yn 1990; mae’r amgueddfa’n cynnwys Highgate, cartref bore oes Lloyd George, wedi’i ddodrefnu fel yr oedd ddiwedd y 19eg ganrif; bu’r teulu’n byw yno drwy haelioni brawd ei fam, Richard Lloyd (1834–1917), crydd a gweinidog, a’i nain yn byw gyda hwy; ymhlith ei thrysorau mae drafft Lloyd George o Amodau Heddwch Versailles, gweithredoedd rhyddid, dogfennau a lluniau, a ‘Choron Lloyd George’, darn arian sy’n sefyll dros y pensiwn henoed cyntaf a dalwyd yng Nghymru.
| Cartref bore oes Lloyd George | HighgateFfynhonnellLloyd George Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Lloyd George, ym mhentref cartref Lloyd George, Llanystumdwy, lle y’i claddwyd, a redir gan Gyngor Gwynedd ac sy’n ymwneud â bywyd ac oes y Cymro a fu’n Brif Weinidog o 1916 hyd 1922; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Amgueddfa Lloyd George yn 1948, a’i hysgrifennydd, Ann Parry, oedd y curadur cyntaf; agorodd y brif arddangosfa yn 1960, ym mhresenoldeb Iarlles Lloyd-George o Ddwyfor, ei weddw, mewn adeilad newydd a gynlluniwyd gan Clough Williams-Ellis, a ehangwyd ac a ailagorwyd yn 1990; mae’r amgueddfa’n cynnwys Highgate, cartref bore oes Lloyd George, wedi’i ddodrefnu fel yr oedd ddiwedd y 19eg ganrif; bu’r teulu’n byw yno drwy haelioni brawd ei fam, Richard Lloyd (1834–1917), crydd a gweinidog, a’i nain yn byw gyda hwy; ymhlith ei thrysorau mae drafft Lloyd George o Amodau Heddwch Versailles, gweithredoedd rhyddid, dogfennau a lluniau, a ‘Choron Lloyd George’, darn arian sy’n sefyll dros y pensiwn henoed cyntaf a dalwyd yng Nghymru. |
|---|---|
| Prif Weinidog | 1916 hyd 1922FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 17 Ionawr 1863 yn Chorlton-on-Medlock, Manceinion, i rieni o Gymry; wedi marw ei dad aeth ei fam â’r teulu adref i Lanystumdwy, lle bu ei brawd Richard Lloyd, crydd a phregethwr lleyg, yn ddylanwad mawr ar ei nai; cymhwysodd yn gyfreithiwr yn 1884 ac agor ei bractis ei hun yn 1885; priododd Margaret Owen ar 24 Ionawr 1888; enillodd Fwrdeistrefi Caernarfon ar 10 Ebrill 1890 a chadw’r sedd hyd 1945; roedd yn un o arweinwyr Cymru Fydd; Canghellor y Trysorlys 1908–1915 a Phrif Weinidog 1916–1922; bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945 ac fe’i claddwyd yno. |
| Agor yr amgueddfa | 1960FfynhonnellLloyd George Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Lloyd George, ym mhentref cartref Lloyd George, Llanystumdwy, lle y’i claddwyd, a redir gan Gyngor Gwynedd ac sy’n ymwneud â bywyd ac oes y Cymro a fu’n Brif Weinidog o 1916 hyd 1922; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Amgueddfa Lloyd George yn 1948, a’i hysgrifennydd, Ann Parry, oedd y curadur cyntaf; agorodd y brif arddangosfa yn 1960, ym mhresenoldeb Iarlles Lloyd-George o Ddwyfor, ei weddw, mewn adeilad newydd a gynlluniwyd gan Clough Williams-Ellis, a ehangwyd ac a ailagorwyd yn 1990; mae’r amgueddfa’n cynnwys Highgate, cartref bore oes Lloyd George, wedi’i ddodrefnu fel yr oedd ddiwedd y 19eg ganrif; bu’r teulu’n byw yno drwy haelioni brawd ei fam, Richard Lloyd (1834–1917), crydd a gweinidog, a’i nain yn byw gyda hwy; ymhlith ei thrysorau mae drafft Lloyd George o Amodau Heddwch Versailles, gweithredoedd rhyddid, dogfennau a lluniau, a ‘Choron Lloyd George’, darn arian sy’n sefyll dros y pensiwn henoed cyntaf a dalwyd yng Nghymru. |
Ganed Lloyd George ym Manceinion yn 1863 i rieni o Gymry. Wedi marw ei dad daeth ei fam â’r teulu adref i Lanystumdwy, lle daeth ei brawd Richard Lloyd, crydd a phregethwr lleyg, yn ‘ddylanwad aruthrol ar ei nai’.FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 17 Ionawr 1863 yn Chorlton-on-Medlock, Manceinion, i rieni o Gymry; wedi marw ei dad aeth ei fam â’r teulu adref i Lanystumdwy, lle bu ei brawd Richard Lloyd, crydd a phregethwr lleyg, yn ddylanwad mawr ar ei nai; cymhwysodd yn gyfreithiwr yn 1884 ac agor ei bractis ei hun yn 1885; priododd Margaret Owen ar 24 Ionawr 1888; enillodd Fwrdeistrefi Caernarfon ar 10 Ebrill 1890 a chadw’r sedd hyd 1945; roedd yn un o arweinwyr Cymru Fydd; Canghellor y Trysorlys 1908–1915 a Phrif Weinidog 1916–1922; bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945 ac fe’i claddwyd yno.
Daeth yn gyfreithiwr yn 1884, enillodd Fwrdeistrefi Caernarfon yn 1890 a bu’n un o arweinwyr Cymru Fydd. Bu’n Ganghellor y Trysorlys o 1908 hyd 1915 ac yn Brif Weinidog o 1916 hyd 1922, a bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945.FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 17 Ionawr 1863 yn Chorlton-on-Medlock, Manceinion, i rieni o Gymry; wedi marw ei dad aeth ei fam â’r teulu adref i Lanystumdwy, lle bu ei brawd Richard Lloyd, crydd a phregethwr lleyg, yn ddylanwad mawr ar ei nai; cymhwysodd yn gyfreithiwr yn 1884 ac agor ei bractis ei hun yn 1885; priododd Margaret Owen ar 24 Ionawr 1888; enillodd Fwrdeistrefi Caernarfon ar 10 Ebrill 1890 a chadw’r sedd hyd 1945; roedd yn un o arweinwyr Cymru Fydd; Canghellor y Trysorlys 1908–1915 a Phrif Weinidog 1916–1922; bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945 ac fe’i claddwyd yno.
Mae Amgueddfa Lloyd George, a agorwyd yn 1960 mewn adeilad gan Clough Williams-Ellis, yn adrodd hanes ei fywyd, ac wrth ei hochr mae Highgate, bwthyn ei blentyndod, wedi’i ddodrefnu fel yr oedd ddiwedd y 1800au. Mae wedi’i gladdu yn y pentref.FfynhonnellLloyd George Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Lloyd George, ym mhentref cartref Lloyd George, Llanystumdwy, lle y’i claddwyd, a redir gan Gyngor Gwynedd ac sy’n ymwneud â bywyd ac oes y Cymro a fu’n Brif Weinidog o 1916 hyd 1922; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Amgueddfa Lloyd George yn 1948, a’i hysgrifennydd, Ann Parry, oedd y curadur cyntaf; agorodd y brif arddangosfa yn 1960, ym mhresenoldeb Iarlles Lloyd-George o Ddwyfor, ei weddw, mewn adeilad newydd a gynlluniwyd gan Clough Williams-Ellis, a ehangwyd ac a ailagorwyd yn 1990; mae’r amgueddfa’n cynnwys Highgate, cartref bore oes Lloyd George, wedi’i ddodrefnu fel yr oedd ddiwedd y 19eg ganrif; bu’r teulu’n byw yno drwy haelioni brawd ei fam, Richard Lloyd (1834–1917), crydd a gweinidog, a’i nain yn byw gyda hwy; ymhlith ei thrysorau mae drafft Lloyd George o Amodau Heddwch Versailles, gweithredoedd rhyddid, dogfennau a lluniau, a ‘Choron Lloyd George’, darn arian sy’n sefyll dros y pensiwn henoed cyntaf a dalwyd yng Nghymru.
Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeMae David Lloyd George, a fagwyd yn Llanystumdwy, yn arwain Prydain drwy ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf.
Prif weinidog o GymroFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf