Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir y Fflint

Sir y Fflint

Maes-glas · Greenfield

Saif Abaty Dinas Basing lle mae’r dyffryn o Ffynnon Gwenffrewi yn cwrdd â’r Ddyfrdwy, ac yn yr 1700au a’r 1800au gyrrai’r nant felinau cotwm, copr a phapur yr holl ffordd i lawr.

Llun: Hen felin gotwm yn Nyffryn Maes-glas · Eirian Evans, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir y FflintYn Gymraeg: Maes-glas53.283° N, 3.217° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Maes-glas: y maes glas; mae’r enw Saesneg yn golygu’r un peth

Maes-glas

  • Maes maes
  • glas glas

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Mae Maes-glas ar hyd y nant o Ffynnon Wenffrewi yn Nhreffynnon, wrth adfeilion Abaty Dinas Basing.

Sefydlu Dinas Basing1132
Melin bapurers 1770
Gwaith sinc1842

Dinas Basing a’r tywysogion

Sefydlwyd Dinas Basing yn 1132 a daeth yn Sistersaidd yn 1147. Yn 1157 gwersyllodd Owain Gwynedd ei fyddin yma cyn cwrdd â Harri II yn Ewlo a gyrru’r Saeson ar ffo, ac yn ddiweddarach cafodd yr abaty nawdd Llywelyn Fawr, a rhoddodd ei fab Dafydd Ffynnon Wenffrewi iddo.

Gutun Owain

Arhosodd y bardd a’r achyddwr Gutun Owain yn Ninas Basing ar ddiwedd y 1400au, ac yno mae’n debyg yr ysgrifennodd ei ran o Lyfr Du Basing, gyda chopïau o’r hen gronicl Cymreig, y Brutiau.

Melinau’r dyffryn

Gyrrai’r nant gyflym o’r ffynnon felinau o bob math: bu melin bapur yma ers 1770, a chododd William Crockford waith sinc yn 1842. Yn y 1800au roedd hyd at 80 o fusnesau yn y filltir rhwng Treffynnon a Maes-glas.

Y parc treftadaeth

Mae Parc Treftadaeth Dyffryn Maes Glas yn cadw adfeilion yr abaty heddiw ac amgueddfa fferm o adeiladau a symudwyd fesul carreg o’r wlad o gwmpas.

Abaty Dinas BasingFfynnon Gwenffrewi

Ar fap y trefi →

Ar y llinell amser

  1. Ffynnon Gwenfrewi (cronicl cynnar:Buchedd Gwenfrewi, y 12fed ganrif)

    Yn ôl traddodiad, tarddodd ffynnon lle syrthiodd Gwenfrewi, a chododd Beuno hi’n fyw. Mae Treffynnon wedi denu pererinion byth oddi ar hynny.

    Ffynnon Gwenfrewi

Brwydrau gerllaw

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf