Simon Weston
Arwr y Falklands (wedi’i gofnodi)Milwr o’r Gwarchodlu Cymreig, o Nelson, a oroesodd losgiadau ofnadwy ar y Sir Galahad yn Rhyfel y Falklands yn 1982, ac sydd wedi ysbrydoli miliynau â’i ddewrder a’i waith elusennol.
Simon Weston
Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Caerffili
Caerffili
Saif Llancaiach Fawr, y plasty Tuduraidd lle daeth y Brenin Siarl I yn 1645, ger y pentref.
Llun: Eglwys Sant Ioan Fedyddiwr, Nelson · John Lord, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ffos y Gerddinen oedd enw Nelson unwaith. Tyfodd y pentref o gwmpas tafarn y Lord Nelson, a godwyd ar ddechrau’r 1800au, a phan enwodd Rheilffordd Dyffryn Taf ei gorsaf ar ôl y dafarn, lledodd yr enw i’r lle i gyd.FfynhonnellNelson, Caerphilly ↗Wikipedia (Saesneg)Ffos y Gerddinen oedd enw’r lle; tyfodd y pentref o gwmpas tafarn y Lord Nelson, a godwyd ar ddechrau’r 19g, ac enwodd Rheilffordd Dyffryn Taf ei gorsaf ar ôl y dafarn; agorodd Glofa Llancaiach yn 1811 a daeth cangen reilffordd Llancaiach yn 1841; credir mai’r cwrt pêl-law awyr agored yng nghanol y pentref yw’r unig gwrt pêl-law Cymreig sy’n dal ar waith yng Nghymru; ganed Syr Tasker Watkins VC (1918–2007), barnwr a Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd 2004, yn Nelson, fel y ganed Simon Weston; 4,647 o bobl yn 2011.
| Glofa Llancaiach | 1811FfynhonnellNelson, Caerphilly ↗Wikipedia (Saesneg)Ffos y Gerddinen oedd enw’r lle; tyfodd y pentref o gwmpas tafarn y Lord Nelson, a godwyd ar ddechrau’r 19g, ac enwodd Rheilffordd Dyffryn Taf ei gorsaf ar ôl y dafarn; agorodd Glofa Llancaiach yn 1811 a daeth cangen reilffordd Llancaiach yn 1841; credir mai’r cwrt pêl-law awyr agored yng nghanol y pentref yw’r unig gwrt pêl-law Cymreig sy’n dal ar waith yng Nghymru; ganed Syr Tasker Watkins VC (1918–2007), barnwr a Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd 2004, yn Nelson, fel y ganed Simon Weston; 4,647 o bobl yn 2011. |
|---|---|
| Y Brenin Siarl yn Llancaiach | 5 Awst 1645FfynhonnellLlancaiach Fawr ↗Wikipedia (Saesneg)Plasty lled-gaerog; mae dyddio cylchoedd coed yn rhoi torri coed y to rhwng 1548 a 1565; yn 1628 helaethodd David Prichard y tŷ; penodwyd ei fab Edward Prichard yn Gomisiynydd Arae dros y Brenin yn 1642, daeth Siarl I i’r tŷ ar 5 Awst 1645, ac yn ddiweddarach y flwyddyn honno penodwyd Edward Prichard yn Llywodraethwr Castell Caerdydd; un o’r plastai lled-gaerog gorau yng Nghymru, gydag un fynedfa a muriau pedair troedfedd o drwch; prynodd y cyngor ef yn 1979, ac agorodd yn amgueddfa hanes byw ar ddechrau’r 1990au; caeodd i’r cyhoedd ar 22 Rhagfyr 2024. |
| Pobl yn 2011 | 4,647FfynhonnellNelson, Caerphilly ↗Wikipedia (Saesneg)Ffos y Gerddinen oedd enw’r lle; tyfodd y pentref o gwmpas tafarn y Lord Nelson, a godwyd ar ddechrau’r 19g, ac enwodd Rheilffordd Dyffryn Taf ei gorsaf ar ôl y dafarn; agorodd Glofa Llancaiach yn 1811 a daeth cangen reilffordd Llancaiach yn 1841; credir mai’r cwrt pêl-law awyr agored yng nghanol y pentref yw’r unig gwrt pêl-law Cymreig sy’n dal ar waith yng Nghymru; ganed Syr Tasker Watkins VC (1918–2007), barnwr a Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd 2004, yn Nelson, fel y ganed Simon Weston; 4,647 o bobl yn 2011. |
Ym mhen gogleddol y pentref saif Llancaiach Fawr, un o’r plastai lled-gaerog gorau yng Nghymru, gydag un fynedfa a muriau pedair troedfedd o drwch. Torrwyd coed ei do rhwng 1548 a 1565.FfynhonnellLlancaiach Fawr ↗Wikipedia (Saesneg)Plasty lled-gaerog; mae dyddio cylchoedd coed yn rhoi torri coed y to rhwng 1548 a 1565; yn 1628 helaethodd David Prichard y tŷ; penodwyd ei fab Edward Prichard yn Gomisiynydd Arae dros y Brenin yn 1642, daeth Siarl I i’r tŷ ar 5 Awst 1645, ac yn ddiweddarach y flwyddyn honno penodwyd Edward Prichard yn Llywodraethwr Castell Caerdydd; un o’r plastai lled-gaerog gorau yng Nghymru, gydag un fynedfa a muriau pedair troedfedd o drwch; prynodd y cyngor ef yn 1979, ac agorodd yn amgueddfa hanes byw ar ddechrau’r 1990au; caeodd i’r cyhoedd ar 22 Rhagfyr 2024.
Helaethodd David Prichard y tŷ yn 1628. Penodwyd ei fab Edward Prichard yn Gomisiynydd Arae’r Brenin yn 1642, daeth Siarl I i Lancaiach ar 5 Awst 1645, ac yn ddiweddarach y flwyddyn honno gwnaed Edward yn Llywodraethwr Castell Caerdydd.FfynhonnellLlancaiach Fawr ↗Wikipedia (Saesneg)Plasty lled-gaerog; mae dyddio cylchoedd coed yn rhoi torri coed y to rhwng 1548 a 1565; yn 1628 helaethodd David Prichard y tŷ; penodwyd ei fab Edward Prichard yn Gomisiynydd Arae dros y Brenin yn 1642, daeth Siarl I i’r tŷ ar 5 Awst 1645, ac yn ddiweddarach y flwyddyn honno penodwyd Edward Prichard yn Llywodraethwr Castell Caerdydd; un o’r plastai lled-gaerog gorau yng Nghymru, gydag un fynedfa a muriau pedair troedfedd o drwch; prynodd y cyngor ef yn 1979, ac agorodd yn amgueddfa hanes byw ar ddechrau’r 1990au; caeodd i’r cyhoedd ar 22 Rhagfyr 2024.
Yng nghanol y pentref mae cwrt pêl-law awyr agored, a chredir mai hwn yw’r unig un sy’n dal ar waith yng Nghymru.FfynhonnellNelson, Caerphilly ↗Wikipedia (Saesneg)Ffos y Gerddinen oedd enw’r lle; tyfodd y pentref o gwmpas tafarn y Lord Nelson, a godwyd ar ddechrau’r 19g, ac enwodd Rheilffordd Dyffryn Taf ei gorsaf ar ôl y dafarn; agorodd Glofa Llancaiach yn 1811 a daeth cangen reilffordd Llancaiach yn 1841; credir mai’r cwrt pêl-law awyr agored yng nghanol y pentref yw’r unig gwrt pêl-law Cymreig sy’n dal ar waith yng Nghymru; ganed Syr Tasker Watkins VC (1918–2007), barnwr a Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd 2004, yn Nelson, fel y ganed Simon Weston; 4,647 o bobl yn 2011.
Ganed Syr Tasker Watkins VC, barnwr a Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd 2004, yn Nelson, a’r ymgyrchydd elusennol Simon Weston hefyd.FfynhonnellNelson, Caerphilly ↗Wikipedia (Saesneg)Ffos y Gerddinen oedd enw’r lle; tyfodd y pentref o gwmpas tafarn y Lord Nelson, a godwyd ar ddechrau’r 19g, ac enwodd Rheilffordd Dyffryn Taf ei gorsaf ar ôl y dafarn; agorodd Glofa Llancaiach yn 1811 a daeth cangen reilffordd Llancaiach yn 1841; credir mai’r cwrt pêl-law awyr agored yng nghanol y pentref yw’r unig gwrt pêl-law Cymreig sy’n dal ar waith yng Nghymru; ganed Syr Tasker Watkins VC (1918–2007), barnwr a Llywydd Undeb Rygbi Cymru o 1993 hyd 2004, yn Nelson, fel y ganed Simon Weston; 4,647 o bobl yn 2011.
Milwr o’r Gwarchodlu Cymreig, o Nelson, a oroesodd losgiadau ofnadwy ar y Sir Galahad yn Rhyfel y Falklands yn 1982, ac sydd wedi ysbrydoli miliynau â’i ddewrder a’i waith elusennol.
Simon WestonMae Thomas Button o Lwyneliddon yn hwylio i Fae Hudson i chwilio am Fwlch y Gogledd-orllewin ac yn gaeafu yn aber afon a enwodd yn Nelson.
Thomas Button ym Mae HudsonFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf