Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Powys

Powys

Tregynon

Neuadd Gregynog, cartref y chwiorydd Gwendoline a Margaret Davies, y bu Gwasg Gregynog yn argraffu rhai o lyfrau gorau’r 1920au a’r 1930au, ac a roddodd gasgliad mawr o luniau i Gymru.

Llun: Yr eglwys yn Nhregynon · Ray Durrant, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Powys52.579° N, 3.333° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Tregynon: tref Cynon

Tregynon

  • Tre tref
  • gynon Cynon, enw dyno Cynon (treiglad meddal: c → g)

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tregynon, tref Cynon, yw pentref Gregynog, y plasty a wnaeth Gwendoline a Margaret Davies yn gartref i’r celfyddydau yng Nghymru.

Prynu Gregynog1920
Dechrau’r ŵyl gerdd1933
Poblogaeth892 (2011)

Yr hen blasty

Cyn i’r chwiorydd ddod, Gregynog oedd cartref teulu Blayney ac yna’r Hanbury-Tracys.

Cerddoriaeth ac argraffu

Prynodd y chwiorydd ef yn 1920 i gyfoethogi bywydau pobl Cymru wedi’r Rhyfel Byd Cyntaf, a daeth yn enwog am gerddoriaeth ac argraffu cain. Dechreuodd eu Gŵyl Gerdd Gregynog yn 1933 gyda Syr Walford Davies.

Y lluniau

Mae eu lluniau, un o’r casgliadau Prydeinig pwysicaf o gelf Argraffiadol ac Ôl-Argraffiadol Ffrengig a wnaed cyn 1920, bellach yn Orielau Davies yr Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd.

I’r genedl

Gadawyd Gregynog i Brifysgol Cymru, ac mae eglwys Sant Cynon yn y pentref yn hŷn na’r Diwygiad Protestannaidd.

David Davies, Llandinam

Ar fap y trefi →

Pobl Tregynon

1818–1890

David Davies, Llandinam

Top Sawyer (wedi’i gofnodi)

Mab llifiwr o Landinam a adeiladodd reilffyrdd ar draws canolbarth Cymru, suddo pyllau cyfoethocaf y Rhondda ac adeiladu Dociau’r Barri.

David Davies, Llandinam

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf